III SA/Wr 19/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi "A" w S. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. W dniu [...] r. w S. na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę dokumentów kierowanego przez A. N. samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...] o dopuszczalnej masie całkowitej [...] tony. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. A. N. zeznał do protokołu przesłuchania, że w ocenie kierownika transportu w "A" (zwanej dalej stroną skarżacą), do której należy samochód, wspomniana karta nie jest potrzebna. Nadto dodał, że jedzie do S. B. ze S., gdzie "był (...) zrobić legalizację tachografu". W piśmie z dnia [...] r. "A" wskazała, że nastąpiła nieprawidłowa interpretacja przewozu drogowego, gdyż do kontroli zatrzymano nie zespół pojazdów (ciągnik + naczepa), lecz sam ciągnik siodłowy, który wracał po dokonanej w S. legalizacji tachografu. Nie spełniono więc kryteriów definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 ust. 6a ustawy o transporcie drogowym i przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. Artykuł 3h tego rozporządzenia określa, że jego przepisy nie mają zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Także art. 3g wskazanego rozporządzenia wyłącza z określenia przewozu drogowego pojazdy w ramach napraw i konserwacji. Skarżący przedłożył ponadto fotokopię wykresówki tachografu potwierdzoną przez serwis dokonujący legalizacji. Decyzją z [...] r. sygn. [...], Naczelnik Urzędu Celnego w W. wymierzył "A" karę pieniężną w kwocie 3000 zł. za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przewóz po drogach krajowych (lp. 4.1 ww. załącznika). Od w/w decyzji strona skarżąca złożyła odwołanie, wskazując na przepis art. 3g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyłączający spod jego stosowania przewóz drogowy pojazdami poddawanymi próbom drogowym w ramach napraw albo konserwacji. Tymczasem w decyzji organu celnego pierwszej instancji stwierdzono, że "(...) zapewne nie było to intencją ustawodawcy". Dlatego też - w ocenie strony skarżącej - zaskarżone rozstrzygnięcie wydano w oparciu o domniemaną intencję prawodawcy, a nie na podstawie literalnej wykładni przepisu. Skoro więc nakazano wyposażyć pojazdy w tachografy, wymagają one - jako integralny podzespół - okresowej kontroli, naprawy i konserwacji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na treść art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewóz drogowy może przybierać formę: transportu drogowego lub niezarobkowego przewozu drogowego, a także innego przewozu drogowego w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006). Niezarobkowym przewozem drogowym, czyli przewozem na potrzeby własne, jak dalej wskazał organ II instancji - jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Mając powyższe na uwadze – organ II instancji podniósł - że przejazd wykonywany przez skarżącego spełniał wymogi niezarobkowego przewozu drogowego. Nadto, stosownie do art. 4 pkt a wspomnianego wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przewóz drogowy (dla celów tego rozporządzenia) oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez używanym do przewozu osób lub rzeczy. Wyłączenie natomiast – na które wskazała strona skarżąca - wynikające z art. 3g rozporządzenia stanowiącego, że nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu - nie znajduje w niniejszej sprawie zdaniem organu - zastosowania. Jak bowiem wynika z cytowanego przepisu, chodzi w nim o sytuację, w której przewóz dokonywany jest pojazdami poddawanymi próbom drogowym w ramach napraw lub konserwacji. Tymczasem w omawianej sytuacji przewóz ten miał miejsce po dokonanej legalizacji tachografu. Nastąpił więc nie w ramach wykonywanych czynności (naprawy lub konserwacji), ale już po tym fakcie. Co więcej – w ocenie organu - wątpliwym jest, czy legalizacja tachografu mieści się w pojęciu "konserwacji". "Legalizacja" jest bowiem zespołem czynności obejmujących sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne (definicja: internetowa "wikipedia"). Tymczasem – jak dalej wskazał organ - "konserwacja", to zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie, natomiast "naprawa" oznacza reperację usterki w urządzeniu lub zmianę na lepsze. Stosownie natomiast do przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące przewóz drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem: przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; transportu kombinowanego; pojazdów realizujących komunikację miejską; zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne. Z kolei przepis art. 42 ust. 7 ww. ustawy dał ministrowi właściwemu do spraw transportu prawo do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzaju i stawek powyższej opłaty oraz trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania, a także wzorów dokumentu potwierdzającego wniesienie tej opłaty. Z delegacji tej skorzystał Minister Transportu wydając - obowiązujące w dniu kontroli - rozporządzenie z 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr, 151 poz. 1089). Także obowiązujący w dniu orzekania, znowelizowany ustawą z 7 listopada 2008 r. z dniem 24 grudnia 2008 r. przepis art. 42 ust.l ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 218, poz. 1391) oraz rozporządzenie z 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721) nie przewidują zmian, mogących znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Nieuiszczenie opłaty drogowej skutkuje karą pieniężną w kwocie 3 000 zł. (lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym). Od niniejszej decyzji skarżący wywiódł skargę do tutejszego Sądu podtrzymując dotychczasowe zarzuty, zaś organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa). W części niniejszej sprawy takie wady i uchybienia występują. W tym zakresie skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. z 2004 r., Dz.U. nr 204, poz. 2088 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz.U. nr 145, poz. 1184) oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 151 z 2006 r. poz. 1089 ze zm.). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się między innymi protokół kontroli, sporządzony [...] r., z którego wynika, że kontroli poddano pojazd silnikowy [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej [...] kg bez przyczepy, notatka urzędowa z dnia [...] r., z której wynika, że pracownik strony skarżącej kierował powyższym pojazdem, a skarżąca jest właścicielem tego zespołu; protokół przesłuchania strony zawierający oświadczenie kierowcy, że "jedzie ze S. do s. B., gdzie był zrobić legalizację tachografu". Kierowca podpisał protokół z załącznikiem, nie kwestionując zawartych tam treści. W aktach tych znajduje się jednakże również pismo strony skarżącej z dnia [...] r., w którym strona skarżąca podniosła, iż "w związku z przeprowadzoną kontrolą pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nastąpiła nieprawidłowa interpretacja definicji przewozu drogowego, gdyż do kontroli zatrzymano nie zespół pojazdów (ciągnik plus naczepa) – tylko sam ciągnik siodłowy, który wracał do bazy po dokonanej w S. legalizacji tachografu". Sąd stwierdza, że stosownie do treści art. 4 pkt 4 ustawy przez niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki ustawowe, wymienione w punktach a) – d). Stosownie natomiast do treści art. 4 pkt. 6a przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Niniejsze rozporządzenie – co wymaga podkreślenia Sądu - nie ma jednak zastosowania do przewozu drogowego: - pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu (art. 3g); - pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy (art. 3h). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż o ile organy administracji publicznej słusznie przyjęły, że w niniejszej sprawie do przewozu drogowego nie może znaleźć zastosowanie art. 3h w/w rozporządzenia bowiem dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego ciągnika (pojazdu) wynosiła [...] kg., a zatem bezspornie więcej niż 7,5 ton, to jednak nie sposób się zgodzić z wyłączeniem zastosowania art. 3g rozporządzenia. Rozważyć bowiem należy ponownie, czy legalizacji znajdującego się w pojeździe tachografu - który niewątpliwie musi posiadać przyrządy wskazujące: przebytą odległość (drogomierz), prędkość (tachometr) i czas (zegar), przy pomocy których kierowca może w każdej chwili odczytać potrzebne kierowcy informacje w czasie jazdy - nie należy zaliczyć do czynności wykonywanych "w ramach napraw albo konserwacji" tegoż pojazdu. Wątpliwym jest również przyjęcie, iż droga powrotna z siedziby firmy zajmującej się "serwisem – legalizacją tachografów" nie może stanowić drogi, w wyniku której pojazd opuszczający tę firmę (choćby nawet po legalizacji tachografu) poddawany był stosownym, a niezbędnym przecież próbom. Sąd stwierdza, że tym właśnie zakresie organy orzekające nie wyjaśniły i nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Naruszyły w taki sposób art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł tak jak w pkt I sentencji wyroku.