III SA/Wr 192/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-02-17
Skład orzekający: Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo zaklasyfikował importowane towary (urządzenia do analizy gazu/dymu i ich części) do kodu CN 9027 10 10 oraz 9027 90 80, zamiast do kodu CN 9027 80 17 i 9027 90 50, a w konsekwencji, czy istniały podstawy do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy celne nie wykazały w sposób należyty prawidłowości dokonanej klasyfikacji taryfowej importowanych towarów. Brak było wystarczających dowodów i opinii biegłego, aby wykluczyć klasyfikację zastosowaną przez stronę skarżącą, a tym samym nie można było jednoznacznie stwierdzić, że zaistniały przesłanki do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Sąd podkreślił, że organy celne powinny dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego z urzędu, a nie przenosić ciężar dowodu na stronę, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona opierała się na wcześniejszych decyzjach organów i wiążących informacjach taryfowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła klasyfikacji celnej importowanych towarów (urządzeń do analizy gazu/dymu i ich części) oraz określenia kwoty długu celnego i podatku VAT. Strona skarżąca zastosowała kody CN 9027 80 17 i 9027 90 50, opierając się m.in. na wcześniejszej decyzji organu celnego i wiążących informacjach taryfowych. Organy celne uznały tę klasyfikację za nieprawidłową, wskazując na kody CN 9027 10 10 i 9027 90 80, co skutkowało określeniem długu celnego i podatku VAT. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa, w tym niewłaściwą wykładnię taryfy celnej oraz błędne przyjęcie przesłanek do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. Zasądził koszty postępowania od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej i orzekł, że decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA, Magdalena Jankowska-Szostak, Bogumiła Kalinowska, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] r. "A" Spółka z o.o. z siedzibą w L. – za pośrednictwem agenta celnego, działającego w formie przedstawicielstwa bezpośredniego – zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towary, określone jako [...] klasyfikując je do kodu TARIC 9027 80 17 00 oraz [...] jako części do tych [...], klasyfikując je według kodu TARIC 9027 90 50 00.
W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego [...] w L. oraz weryfikacji zgłoszenia celnego, dokonanej na podstawie art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powstała wątpliwość w zakresie zadeklarowanej przez stronę skarżącą klasyfikacji importowanych towarów. Zdaniem organu, [...], do których przeznaczone są [...], objęte zgłoszeniem celnym należało uznać za urządzenia przeznaczone do [...] ([...]), dla których właściwa jest podpozycja 9027 10 obejmująca "analizatory gazu lub dymu". Zastosowany natomiast kod taryfy celnej w ramach pozycji HS 9027 właściwy jest – w ocenie organu – dla części i akcesoriów aparatury objętej podpozycjami od 9027 20 do 9027 80.
Wskutek poczynionych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego we W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, po zakończeniu którego wyznaczył stronie siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
W piśmie procesowym strona skarżąca podniosła, że:
• zawsze stara się odprawiać towar zarówno w imporcie jak i eksporcie zgodnie z wytycznymi udzielonymi przez odpowiednie organy;
• stosując kody celne, opiera się na informacjach uzyskanych z Urzędów Celnych lub Agencji Celnych;
• wprowadzając [...]/[...] na teren UE oraz wyprowadzając je poza obszar UE zawsze korzystała z pośrednictwa Agencji Celnych;
• posiada decyzję [...] Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r., o którą wystąpiła, aby prawidłowo taryfikować towar – zmieniającą stosowany kod 9031 80 34 90 ze stawką cła 2,8% na kod 9027 80 17 00 ze stawką cła 0%;
• stosowane kody taryfikacji celnej zarówno przed jak i po otrzymaniu w/w decyzji należały do tej samej grupy 9027 ze stawką cła 0% i jako takie uznawane były przez Urząd Celny jako prawidłowe,
• do dnia [...] r. żadna z Agencji Celnych, ani żaden z odprawiających towar Urzędów Celnych nie poinformował jej, że zastosowana taryfikacja celna na [...]/[...] jest niewłaściwa.
Następnie Naczelnik Urzędu Celnego we W. decyzją z dnia [...]r. (nr [...]), po przeprowadzeniu postępowania orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego w kwocie [...] zł oraz określił prawidłową kwotę podatku od towaru i usług w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, że strona skarżąca nieprawidłowo zaklasyfikowała importowane towary i zaklasyfikował [...] do kodu TARIC 9027 10 10 00 natomiast [...] do [...] według kodu TARIC 9027 90 80 00.
W odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji strona skarżąca zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podkreślił, że bezspornym jest fakt importu przez stronę skarżącą [...] oraz części do nich w postaci [...]. Strona skarżąca zgłosiła [...] według kodu CN 9027 90 50, obejmującego "części i akcesoria aparatury objętej podpozycjami od 9027 do 9027 80". Strona zadeklarowała taki kod, uważając, że [...] należy klasyfikować według kodu CN 9027 80 "jako przyrządy i aparatura", zaś części do nich obejmuje wymieniona podpozycja CN. Tymczasem [...] są, zdaniem organu, urządzeniami [...], które [...] w celu [...]. Nie ulega wątpliwości, że [...] jest [...], a aparaty działają z wykorzystaniem [...]. Wyroby o takich cechach i funkcji są objęte brzmieniem i zakresem przedmiotowym kodu CN 9027 "przyrządy i aparatura do analizy fizycznej lub chemicznej (na przykład polarymetry, refraktometry, spektrometry, aparatura do analizy gazu i dymu), przyrządy i aparatura do pomiaru lub kontroli lepkości, porowatości, rozszerzalności, napięcia powierzchniowego lub podobne, przyrządy i aparatura do mierzenia lub kontroli ilości ciepła, światła lub dźwięku, (włącznie ze światłomierzami) mikrotomy". Pozycja ta – jak podniósł organ – na poziomie pierwszej podpozycji 9027 10 wyróżnia "aparaturę do analizy gazu lub dymu" z podziałem na elektroniczne i pozostałe (tzn. inne niż [...] lub [...] z wykorzystaniem [...]). Klasyfikacja jest w tym przypadku zgodna z regułą 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) ponieważ brzmienie pozycji 9027 10 10 precyzyjnie odzwierciedla funkcję i sposób działania [...], a ponadto jest zgodna z uwagą 3 do działu 90, gdyż [...] są niewątpliwie aparatami złożonymi, służącymi do pełnienia ściśle określonej funkcji. W tej sytuacji wnioskowana przez stronę skarżącą podpozycja 9027 80 17 nie może, zdaniem organu, mieć zastosowania ponieważ obejmuje ona "pozostałe przyrządy i aparaturę," a więc inne niż wymienione w podpozycjach od 9027 10 do 9027 50. Proponowana przez stronę podpozycja CN byłaby prawidłowa przy założeniu – co podkreślił organ – że [...], pozostając [...], ustalają np. [...] (w [...] i nie tylko) na podstawie [...]. Uwzględniając jednak rzeczywisty sposób działania [...], należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej subsumcji przepisów prawa do stanu faktycznego, a zastosowanie kodu proponowanego przez stronę stanowiłoby naruszenie postanowień reguł 1 i 6 ORINS. Należało zatem przyjąć, że dla [...] właściwym jest kod CN 9027 10 10, natomiast części do aparatury do [...] lub [...] ujęte są w podpozycji CN 9027 90 80.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że Noty Wyjaśniające do Taryfy Celnej nie stanowią zamkniętego katalogu wyrobów w nich opisanych, lecz są jedynie bardzo przydatnym, oficjalnie publikowanym komentarzem do Taryfy celnej, który zawiera wiele omówień przykładów i w wielu wątpliwych sytuacjach pomaga prawidłowo zastosować przepisy w zakresie klasyfikacji towarowej. W kwestii zaś nieuwazględnienia przywołanej przez stronę skarżącą Wiążącej Informacji Taryfowej WIT Nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy przywołał treść art. 12 WKC podkreślając, że obowiązuje ona jedynie organy celne względem osoby, na którą wystawiono informację w zakresie klasyfikacji taryfowej. Z uwagi na fakt, że wskazany przez stronę skarżącą WIT został wystawiony dla innego niż ona podmiotu, informacja ta nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Według organu, samo stwierdzenie, że istniał [...] WIT i decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] r., nie zwalnia strony skarżącej z dokonania prawidłowej klasyfikacji taryfowej na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Inaczej sprawa wyglądałaby w sytuacji posiadania przez stronę WIT-u dla niej wystawionego, na towary przez nią przewożone. Wówczas bowiem – jak podniósł organ celny – byłaby ona wiążąca. Natomiast decyzja organu Naczelnika Urzędu Celnego w W., korygująca na wniosek strony klasyfikację taryfową, stanowi rozstrzygnięcie incydentalne, które wprawdzie jest wiążące w danej sprawie, lecz nie może stanowić podstawy prawnej czy wykładni obowiązujących przepisów w odniesieniu do prawidłowej klasyfikacji importowanych towarów. Tym samym nie można, zdaniem organu, mówić o naruszeniu art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, gdyż przy dochowaniu należytej stadności strona mogła ustalić prawidłową kwalifikację importowanego towaru.
Organ drugiej instancji nie podzielił także stanowiska strony w kwestii naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. naruszenie przepisów prawa, w szczególności zaś:
- niewłaściwą wykładnię przepisów taryfy celnej, stanowiącej załącznik nr I rozporządzenia Rady EWG nr 2658/87 w brzmieniu określonym przez rozporządzenie Komisji WE nr 1549/2006, w zakresie dotyczącym klasyfikacji celnej importowanych towarów;
- art. 121 § i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez przyjęcie, że zaistniały przesłanki do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zakres przedmiotowy kodu CN 9027 obejmuje "przyrządy i aparaturę do analizy fizycznej lub chemicznej" (m.in. [...]), rozróżnia więc dwa rodzaje urządzeń: przyrządy i aparaturę. Kod 9027 10, zdefiniowany w Taryfie jako "aparatura do analizy gazu lub dymu (...)", odnosi się więc do "aparatury", czyli zestawu urządzeń, a nie pojedynczych urządzeń, takich jak samodzielnie pracujący [...], który w pełni odpowiada klasyfikacji jako "przyrząd". Uzasadnione było więc zakwalifikowanie [...] według kodu 9027 80 17 (pozostałe).
Strona skarżąca podniosła, że argumentacja organu o braku naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b) WKC jest niesłuszna, z następujących powodów:
1) w sprawie nie doszło do błędu przy klasyfikacji towarów, zatem nie mógł on być wykryty;
2) nawet jeśli, hipotetycznie rzecz biorąc, taki błąd byłby popełniony, to byłby on popełniony już drugi raz, ponieważ klasyfikacje celne [...] zostały uprzednio przez organ celny zmienione w [...] roku. Przy następnych odprawach strona więc nie miała podstaw do wątpliwości, że dokonywana przez nią klasyfikacja towarów jest prawidłowa. Strona musiałaby bowiem założyć, że organ celny odprawiający towary, profesjonalnie i urzędowo przygotowany do takich czynności, pomylił się dwa razy z rzędu;
3) strona musi się kierować zasadą zaufania do organów państwa. Zakładać musi, że klasyfikacja przyjęta przez organ celny jest prawidłowa i została nadana z uwzględnieniem norm ją regulujących. Tym bardziej, jeśli organ państwa koryguje sam siebie, strona ma prawo zakładać, że klasyfikacja towarów jest prawidłowa;
4) nie jest zasadny argument dotyczący doświadczenia profesjonalnego przedsiębiorcy w tej sprawie. Taryfikacja towarów jest dziedziną trudną i nasuwającą wiele wątpliwości, co również znajduje swój wyraz w licznych sprawach przed sądami administracyjnymi. W danej sprawie właśnie profesjonalne podejście umożliwiło przeprowadzenie zmiany klasyfikacji celnej towarów, a w rezultacie nadanie im kodu taryfowego, który zdaniem skarżącego jest całkowicie prawidłowy;
5) nie ma więc podstaw do twierdzenia o możliwości racjonalnego wykrycia błędu organów celnych, nawet gdyby on zaistniał. Strona musiałaby w takiej sytuacji założyć, że organ celny działa całkowicie nieracjonalnie korygując własne decyzje i musiałaby z góry przewidzieć treść zaskarżanej właśnie decyzji Izby Celnej - co nie jest działaniem racjonalnym.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Kontroli sądów administracyjnych podlega w pierwszej kolejności prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. One to bowiem wpływają na prawidłowość ustaleń stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego. Należy dodatkowo wyjaśnić, że konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów doniosłych normatywnie, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w hipotezie normy prawnej.
W sprawie, której istota sprowadza się do oceny prawidłowości taryfikacji celnej sprowadzonego towaru, formalnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią unormowania Prawa celnego, ordynacji podatkowej oraz postanowienia zawarte w Taryfie celnej, Notach Wyjaśniających do Taryfy celnej, a także regulacje Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.
Taryfa celna, stanowiąca załącznik nr I rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256), w brzmieniu określonym przez rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 301 z 2006 r.), przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów. Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta, oraz Ogólnym Regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji i podpozycji z wyłączeniem wszelkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Nomenklatura Scalona obejmuje:
a) nomenklaturę Systemu Zharmonizowanego;
b) wspólnotowe podpodziały do tej nomenklatury nazywane "podpozycjami CN" w tych przypadkach, gdy określana jest odpowiadająca stawka celna;
c) przepisy wstępne, dodatkowe uwagi do sekcji lub działów oraz przepisy odnoszące się do podpozycji CN.
Ostateczny, wykazywany w zgłoszeniu celnym kod towaru, to kod TARIC, obejmujący, zgodnie z zawartą w art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87, dodatkowe podziały wspólnotowe konieczne do opisu towarów, z zastrzeżeniem specjalnych środków wymienionych w załączniku II do rozporządzenia (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.
Zgodnie z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, dalsze reguły mają zaś zastosowanie, o ile nie są sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag. Za pierwszeństwem reguły 1 – w stosunku do ogólnych reguł interpretacyjnych oznaczonych numerami od 2 do 6 – przemawia też chronologiczny układ tych uwag.
Nie jest sporne, że przedmiotem importu w niniejszej sprawie były [...] oraz części do nich w postaci [...], stanowiące elementy wymienny, stosowane wraz z samym urządzeniem w trakcie [...] oraz że w Dziale 90 Taryfy celnej pozycja 9027 "przyrządy i aparatura do analizy fizycznej lub chemicznej (na przykład polarymetry, refraktometry, spektrometry, aparatura do analizy gazu i dymu), przyrządy i aparatura do pomiaru lub kontroli lepkości, porowatości, rozszerzalności, napięcia powierzchniowego lub podobne, przyrządy i aparatura do mierzenia lub kontroli ilości ciepła, światła lub dźwięku, (włącznie ze światłomierzami) mikrotomy", podpozycja 9027 10 10 (uznana za prawidłową przez organ celny) obejmuje elektroniczną "aparaturę do analizy gazu lub dymu" .
Zgodnie zaś z Notami Wyjaśniającymi do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (załącznik do obwieszenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r., MP Nr 86, poz. 880) pozycja 9027 10 obejmuje "analizatory gazu lub dymu stosowane do analizy gazów palnych lub produktów spalania (spalin) w piecach koksowniczych, wytwornicach gazu, wielkich piecach itp. Zwłaszcza do wyznaczania stężenia dwutlenku i tlenku węgla, tlenu, wodoru, azotu lub węglowodorów. Elektryczne analizatory gazu lub dymu służą głównie do wyznaczania i mierzenia stężenia dwutlenku węgla i wodoru, tlenu, wodoru, dwutlenku siarki, amoniaku (...) Należy podkreślić, że niniejsza pozycja obejmuje analizatory gazu i dymu do zastosowań przemysłowych (tzn. podłączonych bezpośrednio do pieców, wytwornic gazu itp.). Natomiast podpozycja 9027 10 10 obejmuje "laserowe liczniki cząsteczek powietrza. Są to urządzenia elektroniczne, które określają lub kontrolują zawartość pyłu w przefiltrowanym powietrzu, na przykład w zakładach przemysłowych lub medycznych. Cząsteczki pyłu zawarte w próbce powietrza powodują, że wiązka lasera wytwarza światło rozproszone w komorze pomiarowej urządzenia, które po skupieniu w wiązkę przez system soczewek jest wychwytywane przez fotodiody i przekształcone w sygnał elektryczny. Za pomocą wprowadzonych wcześniej danych porównawczych zostaje określona zawartość cząsteczek pyłu w powietrzu, a wynik pomiaru jest pokazany na wyświetlaczu cyfrowym rządzenia lub wydrukowany na zewnętrznej drukarce taśmowej. Poprzez interfejs wynik pomiaru w postaci sygnału elektrycznego może być także przesłany kablem do maszyny do automatycznego przetwarzania danych".
W ocenie organu, dla [...] właściwym jest właśnie kod CN 9027 10 10, natomiast części do aparatury do [...] lub [...] ujęte są w podpozycji CN 9027 90 80.
Pozycja 9027 80 obejmuje natomiast "pozostałe przyrządy i aparaturę", a podpozycja 9027 90 50 obejmuje "części i akcesoria aparatury objętej podpozycjami od 9027 20 do 9027 80". Deklarując taki kod CN, strona skarżąca wskazała, że [...] należy klasyfikować według kodu CN 9027 80 jako "pozostałe przyrządy i aparatura", zaś części do niej obejmuje wymieniona podpozycja CN.
W tym stanie rzeczy, dla niewadliwego wykluczenia importowanych [...] z pozycji zastosowanej przez stronę tj. (9027 80) "pozostałe przyrządy i aparatura" i zataryfikowania tego towaru do pozycji 9027 10 "aparatura do analizy gazu lub dymu" (wskazanej przez organ) wymagało ustalenia, czy towar w postaci [...] stanowi pozostały przyrząd, czy też aparaturę do [...] lub [...], a w dalszej kolejności czy towar w postaci sprowadzanych przez stronę [...] do tych [...] stanowi jedynie [...] część pozostałego przyrządu (9027 90 50), czy też [...] część aparatury do [...] lub [...] (902790 80) i czy jest w stosunku do niej akcesoryjny. Było to tym bardziej konieczne, jako że strona skarżąca – wobec treści Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT) Nr [...] z dnia [...] r., jak również treści decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] r., wskazujących, jako prawidłowy dla towarów tożsamych z towarem importowany przez stronę skarżącą, kod CN 9027 90 50 – nie miała wątpliwości klasyfikacyjnych co do importowanego towaru.
Natomiast wątpliwości klasyfikacyjne zaistniałe po stronie organu na etapie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego i weryfikacji zgłoszenia celnego powinny być rozstrzygnięte przez ten organ, nie zaś przez stronę postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wyrażona zasada prawdy obiektywnej jest jedną z najważniejszych reguł postępowania, ma bowiem olbrzymi wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej jednoznacznie wynika dla organu obowiązek "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa".
W rozpoznawanej sprawie organy celne – wskazując stronie możliwość, z której powinna była skorzystać, aby usunąć wątpliwości klasyfikacyjne co do przedmiotu importu (chociaż strona, jak sama podniosła, wątpliwości takich nie miała) – zmierzały de facto, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, do przeniesienia na nią ciężaru dowodzenia, gdy tymczasem do rozstrzygnięcia wątpliwości klasyfikacyjnych w przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy, bezspornie wymagane były wiadomości specjalne, co tym samym uzasadniało rozważenie konieczność powołania biegłego i dopuszczenie dowodu z jego opinii na podstawie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Takich opinii jednakże w niniejszej sprawie zabrakło.
Przedstawione uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem zgodne z procedurą ustalenia stanu faktycznego pozwalają na zastosowanie prawidłowych norm prawa materialnego. Już z tych względów za zasadny uznać należy wniosek strony skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny zobligowany będzie ustalić, czy zachodzą prawem przewidziane okoliczności uzasadniające wyłączenie importowanych towarów z podpozycji 9027 90 50 do podpozycji 9027 90 80 "mikrotomów lub aparatury do analizy gazu lub dymu" – zgodnie z wersją przedstawioną przez organ celny – przy pomocy biegłego dysponującego specjalistyczną wiedzą. Dopiero po skutecznym uznaniu taryfikacji wskazanej przez importera za nieprawidłową, rozważenia wymagało będzie, do której z pozycji, podpozycji sprowadzony towar powinien być zaklasyfikowany. Na tym etapie postępowania rozważania w tym przedmiocie są przedwczesne. W konsekwencji, za przedwczesne należy również uznać orzeczenie organu co do retrospektywnego zaksięgowania długu. Stosownie bowiem do zasady wyrażonej w treści art. 214 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, kwota długu celnego obliczana jest na podstawie elementów kalkulacyjnych – taryfy celnej, wartości celnej towarów, obowiązujących w dniu powstania długu celnego. Skoro zatem – stosownie do poczynionych rozważań – w momencie powstania długu celnego brak było w istocie uzasadnionych podstaw do uznania wskazanego przez stronę skarżącą kodu Taryfy celnej jako kodu nieprawidłowego, to tym samym nie można było przyjąć, że kwota należności wynikających z długu celnego została zaksięgowana w kwocie niższej od prawnie należnej (art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego).
W kontekście dokonanych ustaleń nie można uznać – jak uczynił to organ drugiej instancji – że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z niebudzącą wątpliwości możliwością retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego stosownie do dyspozycji art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Według tego przepisu, nie jest możliwe dokonanie retrospektywnego księgowania kwoty długu celnego, jeżeli łącznie spełnione są cztery przesłanki:
1) zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania jest następstwem błędu samych organów celnych,
2) błąd ten nie mógł być racjonalnie wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności,
3) osoba zobowiązana działała w dobrej wierze,
4) osoba zobowiązana przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Dyrektor Izby Celnej – uznając, że nieprawidłowa klasyfikacja wynikała z błędu organu – wskazał, że przy wykazaniu dobrej wiary przez stronę skarżącą i przy dołożeniu należytej staranności przy dokonywaniu zgłoszenia celnego, błąd kwalifikacji taryfowej towarów mógł zostać wykryty przez stronę skarżącą.
Zdaniem składu orzekającego, nie można podzielić takiego stanowiska, mając na względzie wcześniejszą kwalifikację przez organy celne importowanego przez stronę skrzącą towaru. Jak już podkreślano, w decyzji z dnia [...] r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W. wskazał jako prawidłowy dla towarów tożsamych z towarem importowanym przez stronę skarżącą kod CN 9027 80 17. Mając to na względzie, a także wskazane WIT-y, kwalifikujące importowany towar do kodu określonego w zgłoszeniu celnym, uwzględniając nawet ich charakter prawny, nie sposób – na tle ogólnej zasady zaufania strony do działań organów administracji publicznej – zarzucić stronie skarżącej złą wolę przy dokonywaniu kwalifikacji taryfowej towaru i że błąd organów celnych przy wcześniejszej klasyfikacji mógł zostać przez stronę skarżącą wykryty przy dochowaniu należytej staranności. Jak trafnie wskazano w skardze, strona musiałaby zakładać, że organ celny odprawiający towary, profesjonalnie i urzędowo przygotowany do takich czynności, pomylił się kolejny raz, że działa całkowicie nieracjonalnie, korygując własne decyzje.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 i 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło