III SA/Wr 195/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-07-26

Skład orzekający: Maciej Guziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce prowadzącej działalność transportową można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych na podstawie jej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie z kosztów sądowych, może zostać przyznane spółce, która wykazuje brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, mimo posiadania znacznych przychodów, jeśli koszty ich uzyskania są wysokie i spółka nie osiąga dochodu.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. prowadząca usługi transportowe złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych, wskazując na trudności finansowe spowodowane brakiem zleceń w okresie zimowym oraz wysokimi kosztami działalności. Spółka przedłożyła dokumenty finansowe wykazujące stratę bilansową, niskie salda na rachunkach bankowych oraz wysokie koszty uzyskania przychodów. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy, od czego spółka złożyła sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Przyznał stronie skarżącej "A" Sp. z o.o. prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu i naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 195/11, postanawia: przyznać stronie skarżącej "A" Sp. z o.o. we W. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. "A" Sp. z o.o. we W., prowadząca działalność w zakresie usług transportowych, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując, że w okresie zimowym nie miała żadnych zleceń i w rezultacie narosły różnego rodzaju zobowiązania. Mimo braku wpływów, Spółka musiała ponosić koszty swojej działalności, takie jak wynagrodzenia dla pracowników, zakup materiałów bezpośrednich oraz usług niezbędnych do kontynuowania działalności. Każdy kolejny wydatek powodował trudności w realizacji zadań firmy. Strona podkreśliła, że nie przewidywała konieczności wniesienia skargi i dlatego też nie gromadziła rezerw na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z przedłożonych przez Spółkę dokumentów wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych – [...] zł, a strata bilansowa za ostatni rok obrotowy ([...])[...] zł. Strona posiada dwa rachunki bankowe, których saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło [...] zł i [...] zł. W [...] r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły [...] zł. Z kolei w [...] r., w [...] przychód wyniósł [...] zł, a koszt jego uzyskania [...] zł, w [...] wielkości te wyniosły kolejno [...] zł i [...] zł. W wyciągu jednego z rachunków bankowych zaznaczono kwotę zablokowaną w wysokości [...] zł, na dzień [...] r. i saldo dostępne [...] zł; od [...] r. do [...] r. nie zostały odnotowane na tym rachunku żadne transakcje. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2011 r. odmówiono przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca złożyła sprzeciw od tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 243 p.p.s.a., stronie, na jej wniosek, może być przyznane prawo pomocy. W myśl art. 245 tej samej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje: w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 p.p.s.a.). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa strony skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Z danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, a także z dołączonej przez Spółkę dokumentacji wynika, że Spółka co prawda uzyskuje znaczne przychody, nie mniej jednak koszty ich uzyskania są na tyle wysokie, że Spółka nie uzyskała w ostatnich miesiącach dochodu. Na jednym z posiadanych rachunków bankowych saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło [...] zł, na drugim natomiast zaznaczono kwotę zablokowaną w wysokości [...] zł na dzień [...] r. i saldo dostępne [...] zł. Mając powyższe na względzie, Sąd – na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a w związku z art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło