III SA/Wr 197/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant: Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi D. Ł. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu w ramach RPO pt. "Europejskie centrum [...] wraz z laboratorium [...]" oddala skargę. D. Ł., powołując się na art. 30c w zw. z art. 30e ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.), wniósł skargę na czynność Marszałka Województwa D. z dnia [...] r., nr [...]. Skarżący zarzucił temu aktowi naruszenie interesu prawnego, polegające na naruszenie przepisów prawa, a mianowicie postanowień pkt 1.5.1. Szczegółowego Opisu Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata [...]-[...] oraz postanowień Kryteriów wyboru operacji finansowych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata [...]-[...] zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD, poprzez: a) błędne przyjęcie przez D. Instytucję Pośredniczącą, a następnie przez Urząd Marszałkowski Województwa D., że skarżący nie spełnia kryterium kluczowego "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy"; b) podważenie dopiero na etapie ostatecznego rozstrzygnięcia kondycji finansowej pożyczkodawcy skarżącego, którym jest firma "A" S. P., bowiem dotychczas w żadnym rozstrzygnięciu w/w organów nie podnoszono tej okoliczności, a jej podniesienie w ostatecznym rozstrzygnięciu pozbawia stronę skarżącą do jej ustosunkowania się, a co za tym idzie, pozbawia skarżącego prawa do obrony; c) podważenie dopiero na etapie ostatecznego rozstrzygnięcia wiarygodności skarżącego w zakresie jego wydajności w trakcie realizacji Projektu w związku z zatrudnieniem jedynie dwóch osób przy planach stania się Europejskim centrum [...], bowiem dotychczas w żadnym rozstrzygnięciu w/w organów nie podnoszono tej okoliczności, a jej podniesienie w ostatecznym rozstrzygnięciu pozbawia stronę skarżącą do jej ustosunkowania się, a co za tym idzie, pozbawia stronę skarżącą prawa do obrony. Skarżący wniósł w oparciu o te zarzuty o uwzględnienie skargi, o stwierdzenie, że ocenę projektu przeprowadzono w sposób naruszający prawo oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa D. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "B" D. Ł., złożył wniosek o dofinansowanie projektu: "Europejskie centrum [...] wraz z laboratorium [...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata [...]-[...] (RPO WD), zarejestrowany pod nr [...]. Pismem z dnia [...] r., nr [...], D. Instytucja Pośrednicząca (DIP) poinformowała skarżącego, że jego wniosek wpisano na listę projektów nierekomendowanych do dofinansowania z powodu niespełniania kluczowych kryteriów oceny merytorycznej: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" oraz "Zasadność i adekwatność wydatków". W uzasadnieniu oceny co do kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" podniesiono, że analiza finansowa przedsięwzięcia będącego przedmiotem projektu, w kontekście załączonej do wniosku umowy o współpracę z firmą "A", prowadzi do wniosku, że gdyby wnioskodawca nie otrzymał pożyczki, nie byłby w stanie zrealizować projektu. Umowa załączona do wniosku - zdaniem eksperta - nie może być brana pod uwagę jako źródło zewnętrznego finansowania projektu, które pozwala stwierdzić, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest zabezpieczona, gdyż nie jest ani promesą kredytową, ani leasingową. Według drugiego eksperta przedmiotowa umowa nie jest - zgodnie z kryteriami oceny oraz instrukcją wypełniania wniosku - dokumentem potwierdzającym zewnętrzne finansowanie projektu, który pozwala stwierdzić, że sytuacja finansowa Wnioskodawcy gwarantuje możliwość zrealizowania projektu. W wyniku rozpatrzenia odwołania DIP uwzględnił argumentację skarżącego co do kryterium "Zasadność i adekwatność wydatków", uznając, że to kryterium zostało spełnione. DIP podtrzymał jednak stanowisko z pisma z dnia [...] r. odnośnie kryterium kluczowego "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", uznając, iż tego kryterium wnioskodawca nie spełnia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwołania DIP stwierdził, że o ile formalnie dopuszczalne jest finansowanie projektu poprzez umowę pożyczki, to konstrukcja przyjęta w załączonej do wniosku umowie o współpracy z firmą "A" budzi wątpliwości. Zatem sytuacja finansowa wnioskodawcy w kontekście tak sformułowanej umowy, na podstawie której ma się opierać całkowite finansowanie projektu, nie daje gwarancji jego prawidłowej realizacji. Od tego rozstrzygnięcia skarżący wniósł do IZ RPO o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakwestionował zasadność argumentacji rozstrzygnięcia odwołania twierdząc, że umowa o współpracy z firmą "A" zawiera elementy umowy przedwstępnej stwarzającej dla firmy "A" zobowiązanie cywilnoprawne do zawarcia umowy pożyczki. Wniosku skarżącego nie uwzględniono. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał argumentację uzasadnienia rozstrzygnięcia odwołania przez DIP. Wskazał ponadto, że finansowanie przedsięwzięcia oparte na pożyczce w kwocie [...] mln zł od prywatnego przedsiębiorcy, co do którego wnioskodawca nie przedstawił żadnych rzetelnych informacji w zakresie jego kredytowej wiarygodności, nie daje gwarancji prawidłowej realizacji projektu. Organ uznał, że firmy w branży, którą reprezentuje pożyczkodawca, czyli firma "A", nie posiadają odpowiednio stabilnych warunków, by kredytować inne przedsiębiorstwa. Organ wskazał, że wnioskodawca zadeklarował alternatywne finansowanie w formie kredytu bankowego na kwotę [...] mln zł, lecz nie przedstawił żadnych rzetelnych dokumentów pochodzących z banku, które by tę deklarację wnioskodawcy potwierdziły. Organ podniósł również, że wnioskodawca nie wyjaśnił, dlaczego spośród dostępnych sposobów finansowania projektu, czyli pożyczki od głównego zleceniodawcy lub kredytu bankowego, wybrał ten pierwszy sposób, uzależniając się całkowicie od kluczowego zleceniodawcy. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ stwierdził, że nieuprawniony jest zarzut, iż DIP bezzasadnie przyjął, że skarżący nie spełnia kluczowego kryterium oceny merytorycznej "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". DIP przyjął niespełnienie tego kryterium na podstawie oceny projektu dokonanej przez dwóch niezależnych ekspertów. W obu przypadkach przyjęto, że oparcie finansowania projektu na umowie pożyczki z przedsiębiorcą na kwotę [...] mln zł nie może zabezpieczyć prawidłowej realizacji projektu. Bez uzyskania tej pożyczki wnioskodawca nie byłby w stanie zrealizować projektu. Umowa o współpracy z firmą "A" nie jest natomiast zgodna z wymogami dotyczącymi udokumentowania przez wnioskodawcę jego sytuacji finansowej w kontekście gwarancji prawidłowej realizacji projektu. Według organu, ocenę przeprowadzono rzetelnie i bezstronnie przez ekspertów posiadających odpowiednią wiedzę fachową. Jest to zatem ocena zgodna z przepisami prawa. Także dalsza analiza ustaleń umowy o współpracy z firmą "A", dokonana na etapie rozpoznawania odwołania, utrzymała stanowisko DIP, że wnioskodawca nie spełnia kluczowego kryterium oceny merytorycznej "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Organ uznał też za bezzasadne zarzuty, że dopiero na etapie "ostatecznego rozstrzygnięcia", czyli na etapie rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozważana była kondycja finansowa pożyczkodawcy oraz wiarygodność skarżącego w zakresie "Wydajności w trakcie realizacji projektu w związku z zatrudnieniem jedynie dwóch osób, przy planach stanie się Europejskim centrum [...]". Według skarżącego, rozpatrywanie powyższych kwestii na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozbawiło go prawa do ustosunkowania się do tych argumentów, a w konsekwencji prawa do obrony. Organ podniósł w odniesieniu do tych zarzutów, że na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ - IZ RPO, ma uprawnienie do dokonania ponownej analizy sytuacji faktycznej i prawnej oceny projektu. W tym zakresie bada przede wszystkim wyniki zakwestionowanej oceny ekspertów oraz dalsze decyzje DIP podjęte w sprawie. Organ nie przekroczył zatem swych uprawnień przeprowadzając pogłębioną analizę sprawy – biorąc pod uwagę kluczowe kryterium, którego niespełnianie jest sporne. Organ podkreślił, że podtrzymał i przyjął za słuszne rozstrzygnięcie DIP w przedmiocie odwołania skarżącego. Uznał, że umowa o współpracy z firmą "A" jako zabezpieczenie finansowanie projektu budzi poważne wątpliwości. Dotyczą one konstrukcji tej umowy, braku zabezpieczenia w postaci kar umownych, jak też rozbieżności pomiędzy umową o współpracy, a mającą być zawartą umową pożyczki. Dodatkowe argumenty podniesione w rozstrzygnięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynikające z ponownej analizy wniosku i załączonych do niego dokumentów nie wykraczają w istocie poza ramy dokonanej przez ekspertów, a kwestionowanej przez skarżącego, oceny merytorycznej. Organ podtrzymał stanowisko, że niewystarczające jest udokumentowanie przez skarżącego jego sytuacji finansowej z punktu widzenia gwarancji prawidłowej realizacji projektu poprzez złożenie umowy o współpracy z głównym zleceniodawcą wnioskodawcy - przedsiębiorcą, z której dla tego przedsiębiorcy wynika zobowiązanie do zawarcia umowy pożyczki na kwotę [...] mln zł. Przedmiotem działalności tego podmiotu nie jest udzielanie pożyczek, lecz prowadzenie działalności w branży [...]. Wnioskodawca nie zadbał zatem o należyte udokumentowanie swojej sytuacji finansowej, by przekonać ekspertów, iż sytuacja ta daje gwarancję należytej realizacji projektu. Nie przedstawił zaświadczenia z banku, że udzieli mu kredytu na kwotę [...] mln zł (jako dowód na alternatywne finansowanie). Nie udokumentował też w żaden sposób sytuacji pożyczkodawcy, by uzasadnić realność pożyczki. Dowodem na tę okoliczność nie może być wykazanie wysokości obrotów pomiędzy firmami, gdyż nie jest znana zasobność finansowa potencjalnego pożyczkodawcy. Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które jest warunkiem skuteczności skargi. Wniosek nie spełnił kluczowego kryterium oceny merytorycznej. Stwierdzili to dwaj niezależni i bezstronni eksperci, których ocenie nie można odmówić przymiotu rzetelności. Argumentacja podnoszona w rozstrzygnięciach DIP oraz organu stanowi podtrzymanie i rozwinięcie tej oceny jako prawidłowej. W tym stanie rzeczy organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Artykuł 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz.1658 ze zm., zwanej dalej ustawą), stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ustawy. Według art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena projektu przedstawionego przez skarżącą przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, w związku z tym brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa na lata [...]-[...] ogłosiła nabór wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata [...] - [...] Priorytet: 1 Wzrost konkurencyjności [...] przedsiębiorstw "Przedsiębiorstwa i innowacyjność". Działanie: 1.1. Inwestycje dla przedsiębiorstw. Schemat: 1.1 A2 Dotacje dla MŚP wspierające innowacyjność produktową i procesową na poziomie przedsiębiorstwa (z wyłączeniem projektów z zakresu turystyki). Przepis art. 25 ust. 1 ustawy stanowi, że za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa. Do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności określenie systemu realizacji programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy). Na system realizacji składają się zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programy, obejmujące zarządzanie, monitoring, ewaluację, kontrolę i sprawozdawczość oraz sposób koordynacji działań tych instytucji; system realizacji określa również środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy w trakcie naboru projektów. W ramach tych kompetencji Zarząd Województwa opracował Wytyczne dla Wnioskodawców w ramach RPO dla Województwa D. ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach działania 1.1 (schemat A2), które dopuszczają finansowanie przez wnioskodawcę projektu w szczególności z takich źródeł, jak dopłaty do kapitału, podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczka od udziałowców itp. Katalog ten jest zatem otwarty. Organ przyjął, że zamierzony sposób finansowania projektu poprzez umowę o współpracy zawartą z głównym zleceniodawcą skarżącego oraz załącznik nr 1 do tej umowy, nie spełnia wymogów kluczowych kryteriów oceny merytorycznej projektu: Sekcja 1: kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" – "Czy sytuacja finansowa Wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu?". W rezultacie, według organu, nie jest zabezpieczona finansowo realizacja projektu. Sąd podkreśla, że negatywne stanowisko w zakresie sytuacji finansowej wnioskodawcy było przedstawiane i uzasadniane od początku postępowania w sprawie. Podniesienie kwestii kondycji finansowej potencjalnego pożyczkodawcy dopiero na ostatnim etapie postępowania stanowiło jedynie dodatkowy element obrazujący sytuację finansową wnioskodawcy. Sąd stwierdza, że w umowie o współpracy, zawartej między skarżącym a firmą "A" S. P. brak jest ustaleń gwarantujących jej wykonanie. Zgodnie bowiem z § 5 in fine tej umowy: "Umowa może zostać rozwiązana przez każdą ze stron w dowolnym momencie jej trwania. Nie przewiduje się kar umownych ani innych sankcji prawnych w razie zerwania umowy". Z konstrukcji umowy wynika, że zawiera ona zbiór deklaracji każdej ze stron, a nie wzajemnych, prawnie wiążących zobowiązań. Także wbrew twierdzeniom skarżącego, załącznik nr 1 do tej umowy nie posiada cech umowy przedwstępnej. Z § 4 in fine tej umowy wynika bowiem: "Szczegóły finansowe udzielonej pożyczki będą opisane w Umowie Pożyczki. Wzór umowy pożyczki stanowi załącznik nr 1 do niniejszej umowy o współpracy". Sad podkreśla, że nawet gdyby przyjąć, że załącznik nr 1 do umowy o współpracy stanowi umowę przedwstępną, to zgodnie z art. 389 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej – nie można żądać jej zawarcia. Zatem według Sądu, ocena sytuacji finansowej skarżącego, dokonana przez organ, jest prawidłowa, a zarzuty formułowane w tym zakresie przez skarżącego Sąd uznaje za bezzasadne. Zarzut skargi co do podważenia przez organ dopiero na etapie ostatecznego rozstrzygnięcia wiarygodności skarżącego w zakresie jego wydajności w trakcie realizacji Projektu Sąd uznał za bezzasadny ze względu na to, że organ się wycofal swe zastrzeżenia w tym zakresie. Mając na uwadze, że zaskarżone rozstrzygnięcie Marszałka Województwa nie narusza przepisów regulujących tryb rozpatrywania wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, Sąd na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r., o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) oddalił skargę.