III SA/Wr 197/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu dla projektu pt. "[...]" postanawia: I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2016 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej; II. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] lipca 2016 r. Zarząd Województwa D. (dalej jako organ administracji publicznej) został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 197/16, uchylającego decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu dla projektu pt. "[...]" - poprzez sformułowanie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia tejże skargi kasacyjnej. Jednocześnie organ administracji publicznej został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] lipca 2016 r. Ponieważ w aktach sprawy stwierdzono brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis zarządzenia oraz wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] sierpnia 2016 r. wszczęte zostało postępowanie reklamacyjne w celu ustalenia prawidłowości doręczenia przedmiotowej przesyłki. W efekcie jego przeprowadzenia w dniu [...] października 2016 r. tut. Sąd powziął informację, iż niniejszą przesyłkę doręczono w dniu [...] lipca 2016 r. Pismem z dnia [...] września 2016 r. organ administracji publicznej wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych niniejszej skargi kasacyjnej. Zasadność wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik organu argumentował tym, że wezwanie wystosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych zawierało się w dwóch osobnych pismach sądowych a samo wezwanie do usunięcia braków formalnych "mylnie sugerowało, że dotyczy tylko uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie opłaty sądowej". Nadto podniesiono, iż Urząd Marszałkowski jest największym urzędem samorządowym na terenie D. S., zatrudnia około jednego tysiąca pracowników i ma ściśle określone ścieżki obiegu korespondencji, które nie pozwalają na to aby ustanowiony w sprawie pełnomocnik odbierał osobiście korespondencję z pominięciem ścieżki dekretacji, Tym samym uchybienie w niniejszym przypadku terminowi stanowiło okoliczność powstałą bez winy strony. Postanowieniem z dnia 20 października 2016 r. tut. Sąd, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej z uwagi na jego przedwczesność oraz fakt, iż uchybienie terminowi nie wywołało po stronie wnioskodawcy negatywnych skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Zarząd Województwa D. wywodząc, iż tut. Sąd w sposób nieprawidłowy uznał, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu jest przedwczesny i jako taki niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 195 § 2 p.p.s.a. gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie może na posiedzeniu niejawnym, nie przysyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Tak określona podstawa uchylenia wskazuje, że mogą być nią objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak wypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", to znaczy nie wzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Z jej okoliczności wynika, iż istotnie rację ma strona wnosząca zażalenie, iż nieprawidłowym było uznanie niniejszego wniosku o przywrócenie terminu jako niedopuszczalnego z uwagi na brak zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Sam bowiem brak takiego potwierdzenia w aktach sprawy nie przesądza jeszcze o niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu, a stanowi podstawę do wszczęcia postępowania reklamacyjnego, co też w realiach badanej sprawy miało miejsce. W efekcie jej rozpoznania ustalono, iż przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych doręczono stronie w dniu [..] lipca 2016 r. Nadto okoliczność doręczenia przesyłki w tymże dniu została przyznana przez pełnomocnika organu w treści wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym przyjąć należy, iż złożenie przez stronę w dniu 7 września 2016 r. oświadczenia w przedmiocie żądania rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie nastąpiło z uchybieniem terminu, co też wyklucza przedwczesność niniejszego wniosku o przywrócenie terminu. Z tych powodów zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej podlegało uchyleniu jako oczywiście uzasadnione. Jednocześnie korzystając z przysługującego Sądowi mocą art. 195 § 2 p.p.s.a. prawa rozpoznania sprawy na nowo oraz realizując konstytucyjny nakaz rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Sąd uznał za właściwe rozpatrzyć jednocześnie złożony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, jednakże analizując zaistniałe okoliczności stanu faktycznego oraz podniesione we wniosku twierdzenia strony stwierdził, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W kontekście powyższego trzeba przede wszystkim wskazać, iż zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest zaś: złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Nadto trzeba mieć na względzie, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005r, s.219). Brak winy należy z kolei oceniać mając na względzie wszystkie okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także i uchybień spowodowanych lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2005, s. 333). Mając powyższe na uwadze Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 7 listopada 2016 r. (sygn. akt III SA/Wr 194/16), że nie sposób zgodzić się z tezą pełnomocnika organu, że do naruszenia terminu w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie doszło w wyniku zaniechań w organizacji pracy Urzędu. Wspomniany Urząd jest wysoce wyspecjalizowaną strukturą organizacyjną mającą tylko jedne zadanie - obsługę organu jakim jest Zarząd Województwa D.. Nie może również ulegać wątpliwości, że struktura ta, składająca się z urzędników, ma charakter profesjonalny. Wobec tego należy od niej oczekiwać odpowiednio wysokiego standardu realizacji swoich zadań, który to przekłada się między innymi na zapewnienie prawidłowego obiegu korespondencji zaadresowanej do organu. Ostatecznie zaś zadanie zagwarantowania prawidłowej organizacji pracy spoczywa na Zarządzie Województwa. Stanowisko to koresponduje z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2015 r. (sygn. akt I Gz 517/14), w którym przyjęto, iż "Fakt istnienia określonych, ścisłych procedur w ramach struktur organizacyjnych organu czy jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej bądź osoby prawnej nie ma jakiegokolwiek wpływu dla oceny braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., albowiem brak winy wynika z okoliczności wpływających na możliwość podjęcia określonych czynności w terminie, niezależnych od strony. Za okoliczność niezależną od strony nie może być uznany sposób organizacji pracy poszczególnych pracowników lub całych komórek w ramach struktury jednostki bądź jednostek organizacyjnych strony, bez względu na stopień jej formalizacji. Procedury bądź sposób organizacji pracy powinien być bowiem dostosowane tak, aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę - stronę.". Z tych też względów brak jest podstaw do uwzględnienia niniejszego wniosku o przywrócenie terminu. Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że obowiązek przesyłania oddzielnych wezwań o uiszczenie wpisu oraz o uzupełnienie braków formalnych pism procesowych wynika wprost z przepisów Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Po pierwsze z uwagi na to, że wezwania te są dokonywane na różnych podstawach prawnych (art. 49 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a.) a po drugie wskazane braki nie mają tego samego charakteru prawnego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 198 § 2 i art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt. I i II sentencji.