III SA/Wr 199/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, , , po rozpoznaniu w dniu 9 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. - w imieniu której działa Z. U.-W. na pismo Dyrektora D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia we W. z dnia 7 lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu poniesionych kosztów leczenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 7.04.2003 r. Z. U.-W. zwróciła się do D. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia we W. (zwanego dalej NFZ/DOW) z prośbą o zrefundowanie kosztów stałego aparatu ortodontycznego założonego jej córce - A. W. Pismem z dnia 14.04.2003 r. zastępca Dyrektora do spraw medycznych NFZ/DOW poinformował Z. U. - W., że jej prośba nie może być rozpatrzona pozytywnie. Pismem z dnia 10.06.2003 r. skarżąca ponownie zwróciła się z prośbą o refundację, a pismem z dnia 7.07.2003 r. została poinformowana, że Dyrektor Dn NFZ/DOW rozpatrzył jej prośbę negatywnie. W dniu 25.11.2004 r. Z. U.-W. wniosła do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. pozew o zwrot kosztów leczenia przeciwko D. Oddziałowi Wojewódzkiemu Narodowego Funduszu Zdrowia we W. Pismem z dnia 30.11.2004 r. ubezpieczona wystąpiła do NFZ/DOW z żądaniem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie. Postanowieniem z dnia 23.03.2005 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieście Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 148 ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) do kompetencji Prezesa Funduszu należy rozpatrywanie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się w szczególności sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Od decyzji Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Odwołanie wnosi się do Prezesa Funduszu. Prezes Funduszu może zmienić lub uchylić decyzję w terminie 14 dni od dnia wniesienia odwołania. Jeżeli odwołanie nie zostało uwzględnione w całości, Prezes Funduszu przekazuje niezwłocznie sprawę do sądu ze szczegółowym uzasadnieniem wydanej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 4779 k.p.c. odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Organ rentowy przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu z zachowaniem przepisów odrębnych. Organ ten, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. W myśl art. 110 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135) od decyzji Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia NFZ/DOW z dnia 14.04.2003 r. i z dnia 7.07.2003r r. (określone przez organ jako "pisma", "odpowiedzi") nie mogą być uznane za decyzje i mają charakter jedynie informacyjny, gdyż nie spełniają one wymogów określonych w art. 107 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oba wskazane wyżej pisma nie spełniają tych kryteriów. Podkreślić przy tym trzeba, że organ obowiązany jest orzekać w formie władczej w postaci decyzji i nie może uchylać się od tego obowiązku. Wskazać ponadto wypada, że w świetle obowiązującej w czasie orzekania regulacji prawnej rozpoznawanie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych należało do kompetencji Prezesa Funduszu, natomiast w przedmiotowej sprawie oba pisma pochodziły od Dyrektora NFZ/DOW, a więc od organu nieuprawnionego do orzekania. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte w czasie obowiązywania ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, skoro jednak organ - NFZ/DOW nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wydania decyzji, to uznać należy, że postępowanie nie zostało zakończone. W konsekwencji zastosowanie znajdzie art. 246 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym postępowania w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy toczą się przed Prezesem Funduszu na dotychczasowych zasadach. Podkreślić także należy, że w świetle ustawy z dnia 23.01.2003 r. obowiązywał miesięczny termin do wniesienia odwołania (liczony od dnia doręczenia odpisu decyzji). W aktach sprawy co prawda brak dowodu doręczenia pism NFZ/DOW skarżącej, jednakże przypuszczać można, że pozew Z. U.-W. został wniesiony po terminie (drugie pismo NFZ/DOW jest opatrzone datą 7.07.2003 r., natomiast pozew wpłynął w dniu 25.11.2004 r.). Niemniej jednak przekroczenie przez skarżącą terminu nie może mieć znaczenia w rozważanej sprawie z tego względu, że organ w ogóle nie wydał decyzji, co do której stronie przysługiwało odwołanie. Skoro w przedmiotowej sprawie nie wydano decyzji, a ponadto rozstrzygnięcie o charakterze jedynie informacyjnym zostało wydane przez niewłaściwy organ, to nie jest możliwe prowadzenie postępowania sądowego, a skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie powołanego na wstępie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.