III SA/Wr 2/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-05-04
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego powoduje, że sprawa jest ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który ocenia przesłanki przyznania prawa pomocy na nowo.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała takiej potrzeby. Skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D W na postanowienie S K O w L z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przekazania pisma strony według właściwości dotyczącego nieprawidłowości w ewidencji gruntów i budynków wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 2/09, postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia [...] skarżąca wniosła skargę na opisane w osnowie niniejszego orzeczenia postanowienie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł., w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując w uzasadnieniu, że jej dochód wraz z mężem M W wynosi [...] zł, z czego około [...] zł wydaje wraz z mężem na korespondencję z Sądem.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W pisemnych motywach orzeczenia podkreślono, iż przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa i dlatego winno być udzielane wyjątkowo.
Pismem z dnia [...] skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza wnosząc o jego uchylenie i o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 §2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.)
W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny" (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/8).
Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej oraz jej męża, (zestawienie pozyskiwanych przez skarżącą {[...] zł} i jej męża {[...] zł}, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, comiesięcznych dochodów z wydatkami ponoszonymi przez skarżącą na korespondencję z Sądem), Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślenia wymaga, iż Sąd dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej brał również pod uwagę fakt wcześniejszego zwolnienia skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ( sygn. akt [...]), jak również w sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu (np. w sprawach o sygn. akt: [...],[...],[...],[...]).
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło