III SA/Wr 20/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Anetta Chołuj (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżoną decyzją z [...] września 2017 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy - wydaną z upoważnienia Starosty O. (dalej: Starosta) - decyzję Inspektora Wydziału Komunikacji i Dróg w Starostwie Powiatowym w O. z [...] sierpnia 2017 r. (nr [...]), orzekającą o skierowaniu Z. K. (dalej: skarżący, strona) na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z akt sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z [...] maja 2017 r. ([...]), który wpłynął do Starostwa [...] czerwca 2017 r., orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres jednego roku, w związku z kierowaniem przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości. W konsekwencji, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organ I instancji wydał decyzję z [...] sierpnia 2017 r. orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) i art.135a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm. - dalej: u.k.p.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.). W odwołaniu, skarżący wniósł o uchylenie decyzji. Zarzucił rażące naruszenie prawa, m.in. art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. Uzasadniał, że postępowanie karne, o czyn z art. 178a § 1 k.k., zostało wobec niego warunkowo umorzone i że orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Dowodził, że - w tym stanie rzeczy - dalsze działania Starosty (np. polegające na badania lekarskie) naruszają zasadę proporcjonalności i równego traktowania stron. Wskazał, że decyzja nie była poprzedzona działaniami organu informującymi stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz że brak jest takich rozważań również w uzasadnieniu decyzji, co narusza art. 107 § 1pkt 6 K.p.a. SKO decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Stwierdziło, że - biorąc pod uwagę kategoryczne brzmienie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. - Starosta był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, gdyż - jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. II Wydział Karny z [...] maja 2017 r. ([...]) - kierował on pojazdem w stanie nietrzeźwości. Informowało, że wydawane na podstawie art. 99 ust. 1 u.k.p. decyzje mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli do organu wpłynie przesłany przez sąd odpis wyroku, z którego wynika, że kierowca został uznany za winnego prowadzenia pojazdu m.in. w stanie nietrzeźwości, starosta (prezydent miasta) ma obowiązek wydania decyzji, o których mowa w art. 99 ust. 1 u.k.p. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium zwróciło uwagę, że - pismem z 11 lipca 2017 r. - skutecznie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie i wyznaczono mu termin, w którym miał możliwość czynnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu. Stwierdziło, że w sprawie zebrano niezbędny materiał dowodowy i wydano decyzję, która odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności, wskazało, że zasada ta - wyrażona zarówno w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, jak i w art. 8 § 1 K.p.a. - dopuszcza ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw, jeżeli ograniczenia takie są uzasadnione koniecznością zachowania lub ochrony określonych fundamentalnych wartości społecznych, takich jak bezpieczeństwo lub porządek publiczny, ochrona zdrowia, wolności i praw innych osób itp. Podkreśliło, że przepisy u.k.p. i Kodeksu karnego wykonawczego są przepisami powszechnie obowiązującymi i przewidują takie same sankcje wobec osób naruszających przepisy o ruchu drogowym, zatem trudno tu mówić o naruszeniu zasady proporcjonalności. W skardze, skarżąc decyzję SKO w całości, skarżący wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów. Zarzucił - mające istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.: 1) art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez uznanie, że zachodzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia uzasadniając przeprowadzenie badania lekarskiego, w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego; 2) art. 99 u.k.p. poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że w jego przypadku istnieją przesłanki uzasadniające skierowania na badania lekarskie; 3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez niezebranie, nierozpatrzenie i brak oceny materiału dowodowego a także pominięcie okoliczności pozytywnej prognozy kryminologicznej wobec niego, czemu dał wyraz Sąd Karny umarzając postępowanie karne; 4) art. 138 § 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji mimo jej niezgodności z przepisami prawa. Skarżący uzasadniał, że organ zaniechał ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, tj. jakim jest on kierowcą, jaka jest jego historia jako kierowcy. Podkreślił, że - poza jednostkowym incydentem, którego wynikiem było umorzone warunkowo postępowanie karne - nie naruszał przepisów ruchu drogowego. W jego ocenie, kierowanie przez organ administracji na wszelkie możliwe badania psychologiczne, zdrowotne, czy kursy, jest środkiem nieadekwatnym do okoliczności zdarzenia. Zaakcentował, że w/w okoliczności zostały pominięte, co uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. W ocenie Sądu, skarżoną decyzją SKO prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, zgodnie z prawem orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p., w myśl którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Z kolei, na mocy art. 135a u.k.p., do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Na podstawie art. 101 ust. 1 u.k.p., do obowiązków osoby skierowanej na badanie lekarskie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, należy: 1)poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 2)przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 3)uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia, o którym mowa w pkt 2. Dosłowne brzmienie cytowanych przepisów nie pozostawia żadnych wątpliwości co do charakteru decyzji wydawanej na ich podstawie. Jest to mianowicie - jak trafnie podkreśliło zresztą SKO, za utrwalonym już w tym zakresie stanowiskiem judykatury - rozstrzygnięcie o charakterze związanym. Oznacza to, że jeżeli do organu wpłynie przesłany przez sąd odpis wyroku, z którego wynika, że kierowca został uznany za winnego prowadzenia pojazdu m.in. w stanie nietrzeźwości, starosta (prezydent miasta) nie ma żadnego luzu decyzyjnego (nie dysponuje w jakimkolwiek zakresie uznaniem administracyjnym), będąc wprost zobligowany do wydania decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarżący ([...] lutego 2017 r., w O., na ul. W., poruszając się po drodze publicznej) kierował samochodem osobowym marki Fiat Seicento o nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, wypełniając tym samym znamiona czynu z art. 178a § 1 k.k., co zostało stwierdzone w wyroku Sądu Rejonowego w O. z [...] maja 2017 r., [...] (przesłanym przez Sąd do Starostwa), co skutkuje obligatoryjnym skierowaniem go na badania lekarskie (zgodnie z powołanymi wcześniej przepisami). Jak słusznie zauważyło SKO, ustawodawca wprowadził takie konsekwencje dla kierowców prowadzących pojazdy mechaniczne w stanie nietrzeźwości, z uwagi na ochronę bezpieczeństwa innych użytkowników dróg i należy je uznać za w pełni uzasadnione. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zaniechania przez organ ustalenia okoliczności, jakim kierowcą jest skarżący, historii jego ewentualnych wykroczeń drogowych i pozytywnej prognozy kryminologicznej, wskazać trzeba, że okoliczności te nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Istotne jest jedynie to, że skarżący prowadził samochód w stanie nietrzeźwości co wynika z orzeczenia sądu karnego. Za bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W ust. 4 powołanego przepisu jest wymieniony kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Skarżący zostanie poddany badaniu lekarskiemu na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. z powodu okoliczności, jaką było kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości a nie na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 który dotyczy zupełnie innej sytuacji, a mianowicie "uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia". Wskazać w tym miejscu dodatkowo należy, że skarżący został skierowany na badania na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p., zaś przesłanka "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" kierowcy została wymieniona w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew postawionym zarzutom, organy administracji nie naruszyły reguł postępowania. Uzasadnienie zaś zaskarżonej decyzji (podobnie decyzji organu I instancji) spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Nadto, decyzje zawierają wszystkie wymagane elementy i są czytelne. Decyzja organu II instancji zawiera również ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).