III SA/Wr 201/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-11-17
Skład orzekający: Maciej Guziński, Anna Moskała, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004, jeśli nowe okoliczności faktyczne (wyniki kontroli terenowej) ujawniły się po wydaniu ostatecznej decyzji, ale istniały już w dacie jej wydania, a postępowanie wznowiono w terminie 5 lat od doręczenia decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeśli ujawnią się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi. Wynik kontroli terenowej, przeprowadzony po wydaniu decyzji, ale ujawniający stan istniejący w dacie wydania decyzji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o ile zostało ono wszczęte w ustawowym terminie 5 lat od doręczenia decyzji. W przypadku stwierdzenia istotnych rozbieżności między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią gruntów rolnych, przekraczających dopuszczalne normy unijne, organ ma prawo odmówić przyznania płatności.Stan faktyczny
Skarżący W. C. ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie wyników kontroli terenowej, która wykazała niezgodność zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych z faktycznym ich użytkowaniem. W wyniku wznowionego postępowania wydano decyzję odmawiającą przyznania płatności. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym dotyczące wznowienia postępowania, braku udziału strony w czynnościach dowodowych oraz błędnej oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2004 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze. zm. zwanej dalej KPA), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2008r. Nr 98 poz. 634 ze zm. oraz Nr 227, poz.1505), art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. C. (dalej skarżący), na decyzję z dnia [...] r. nr [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia [...] r. i odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ przypomniał, że w dniu [...] r. skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) we W. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 deklarując w tabeli nr VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne) i nr VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) działki ewidencyjne [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...] położone w województwie d., powiecie k., w. i w., o łącznej powierzchni działek rolnych [...] ha.
W dniu [...] r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, której przyznał stronie płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł, w tym [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz [...] z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej (UPO), w całości uwzględniając żądanie strony. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] r.
W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 deklarując taką samą powierzchnię działek rolnych, jak w roku poprzednim.
Grunty rolne zadeklarowane przez skarżącego we wniosku za rok 2005, zostały skierowane do kontroli na miejscu, w celu potwierdzenia zgodności ze stanem faktycznym zadeklarowanej powierzchni oraz sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych. Jak wynika z protokołu był on poinformowany o kontroli na miejscu i o jej wynikach, co wynika z podpisu złożonego na protokole.
W wyniku tej inspekcji, przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] r., stwierdzono, że na działce rolnej A (działka Nr [...] gmina W., obręb S.,) producent zadeklarował powierzchnię upraw (łąka) [...] ha, a stwierdzono, że na całej działce znajduje się rodzaj użytkowania, który nie kwalifikuje się do jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej.
Podobnie na działce rolnej B (działka Nr [...] gmina W., obręb S.,). Mimo, że producent zadeklarował powierzchnię upraw (łąka) [...] ha, stwierdzono, że na całej działce rolnej rodzaj rolniczego użytkowania nie kwalifikuje się ani do jednolitej ani do uzupełniającej płatności obszarowej.
Na działce rolnej C (działka Nr [...] gmina W., obręb S.,) skarżący zadeklarował powierzchnię upraw (łąka) [...] ha, kontrolujący stwierdzili uprawę kwalifikującą się do dopłat na całej deklarowanej powierzchni.
Na działce rolnej D – (działki ewidencyjne Nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] gmina L. Z., obręb O.,) skarżący zadeklarował powierzchnię upraw (łąka trwała) [...] ha, podczas gdy w rzeczywistości stwierdzono jedynie [...] ha upraw.
Na działce rolnej E (działka ewidencyjna Nr [...] gmina M.), obręb M. - producent zadeklarował powierzchnię upraw (łąka) [...] ha, w rzeczywistości zaś stwierdzono [...] ha.
Wreszcie na działce rolnej F (działka ewidencyjna nr [...] gmina S. S., obręb S. S.) skarżący zadeklarował powierzchnię upraw (pszenica) [...] ha. Stwierdzono błąd oznaczony kodem DR 10, który oznacza, że grunty te nie kwalifikowały się do dopłat na dzień [...] r., a zatem należy je wykluczyć z płatności.
Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wznowił postępowanie w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004, mocą postanowienia z dnia [...] r. Organ I instancji uzasadnił swoje postanowienie nowymi okolicznościami w sprawie, istniejącymi w dniu wydania decyzji, ale nieznanymi organowi, który tą decyzję wydał.
Tego samego dnia skarżący złożył oświadczenie, z którego wynika, że zapoznał się z aktami sprawy, podnosząc, że nie zgadza się z przeprowadzoną kontrolą. Ponadto skarżący oświadczył, że w miejscowości S. S. znajduje się areał o powierzchni [...] ha uprawiany nieprzerwanie od 10 lat i błąd, zdaniem skarżącego, polega na nieprawidłowym "umiejscowieniu na mapie ewidencyjnej gruntów przekazanych (...) przez Urząd Gminy." Na te okoliczność w dniu [...] r. skarżący przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR we W. wniosek skierowany do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K., w którym wniósł o "sprostowanie wpisu w zapisach geodezyjnych działek położonych w obrębie S. S. w ten sposób, że odnośnie działki nr [...] o pow. [...] ha wpisze się, że jest ona nieużytkiem zamiast dotychczasowego zapisu, że jest ona działka rolną (rola III i lVa), zaś gdy chodzi o działkę nr [...] o pow. [...] ha, że jest ona rolą III i IVa, a nie nieużytkiem."
W piśmie z dnia [...] r. skarżący podniósł, że nie był poinformowany o przeprowadzeniu kontroli na miejscu, ponadto domaga się powtórnego przeprowadzenia oględzin wszystkich jego nieruchomości. W piśmie tym, strona napisała również o mylnej klasyfikacji gruntów rolnych dla działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...] w obrębie S. S. oraz wniosła o uwzględnienie działki rolnej położonej w M.. Kolejnym pismem z dnia [...] r. skarżący poinformował, że działka ewidencyjna nr [...] położona w obrębie S. S. o powierzchni [...] ha, jest w całości użytkowana rolniczo i omyłkowo została zarejestrowana przez "Urząd" jako nieużytek i dlatego nie została zadeklarowana we wniosku producenta rolnego do płatności obszarowych. Ponadto producent rolny zwrócił się z wnioskiem o uwzględnienie jako działki rolnej działki położonej w Mieroszowie nr [...]. Do powyższego pisma strona dołączyła m. in. pismo z Urzędu Miasta, z którego wynika, że działka ewidencyjna [...] położona w S. S., jest częściowo użytkowana jako grunt orny.
Dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał decyzję Nr [...], o uchyleniu decyzji z [...] r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych – Nr [...] wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego we W. oraz o odmowie przyznania skarżącemu płatności na rok 2004. Uzasadnił rozstrzygnięcie wynikami kontroli na miejscu, które ujawniły liczne nieprawidłowości pomiędzy deklaracją producenta rolnego, a powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo.
Od powyższego rozstrzygnięcia strona złożyła odwołanie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W.. Organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] r. (znak własny: [...]), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W., w związku ze stwierdzonym naruszeniem ogólnych zasad KPA w zakresie ustalenia stanu faktycznego.
W dniu [...] r. ponownie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję dotychczasową z [...] r. i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Skarżący w dniu [...] r. (data stempla pocztowego) odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję.
W części uzasadnienia prawnego organ wyjaśnił, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich w kampanii 2004 była ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy beneficjentem płatności jest:
1. posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne,
2. grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, oraz
3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha.
By móc się ubiegać o pomoc z zakresu płatności bezpośrednich powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Jak dalej wyjaśnił organ, zgodnie z art. 3 ust. 1 omawianej ustawy płatności przyznawane są na wniosek producenta rolnego, przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w drodze decyzji administracyjnej. Ustawa o płatnościach bezpośrednich wymaga, aby grunty rolne utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej, co regulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 65 poz. 600 ze zm.) w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Na posiadanych gruntach rolnych prowadzić należało produkcję rolną poprzez:
1) uprawę roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych;
2) koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca – w przypadku łąk;
3) koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września – w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt;
4) wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca - w przypadku pastwisk.
Dalej w tej części uzasadnienia organ wskazał, że w przypadku wykrycia nieprawidłowości przy kontroli administracyjnej lub przy kontroli na miejscu w stosunku do jednolitej płatności obszarowej (JPO) miał zastosowanie art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. L 345/1 z 20 listopada 2004 r.). Natomiast na podstawie art. 138 cyt. Rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004, str. 18), jeśli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, że ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej nie 30% wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłaty pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Jeżeli różnice między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc, do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za dany rok kalendarzowy. Ponadto, jeżeli taka różnica przekracza 20% wyznaczonego areału, to rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w trakcie trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym, wykryto tę różnicę.
Z kolei w przypadku wykrycia nieprawidłowości przy kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu w stosunku do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) ma zastosowanie art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Na podstawie tegoż przepisu, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30%, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji z dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane.
W kolejnej części uzasadnienia organ wyjaśnił podstawy prawne uzasadniające wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie, wskazując, ze wyniki kontroli mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzja ostateczna w sprawie.
W dalszej części uzasadniania organ odwoławczy wyjaśnił, że producent rolny spełnił wymogi określone wyżej powołanymi przepisami prawa na powierzchni [...] ha, bowiem ustalenia dokonane podczas kontroli na miejscu wskazały jednoznacznie, że pozostała powierzchnia - wykluczona z dopłat - nie była w 2004 roku użytkowana rolniczo i utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Przekroczenie procentowe powierzchni wyniosło 47,1 %, co skutkuje odmową przyznania płatności. W tej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił szczegółowe wyliczenia zawyżeń zgłoszonych we wniosku terenów i wskazał podstawy odmowy jednolitej płatności obszarowej.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając decyzji organu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszenie art. 146 KPA, przez uchylenie ostatecznej decyzji z [...] r. o przyznaniu płatności po upływie ponad pięciu lat od wydania decyzji o przyznaniu tychże płatności, nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego złożonych w toku postępowania, w szczególności wniosków zawartych w piśmie skarżącego z dnia [...] r. i uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z materiałem dowodowym, co uniemożliwiło mu faktyczny udział w sprawie wbrew treści art. 10 KPA - również przez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przedłużenie mu terminu do zapoznania się z materiałem sprawy z powodu stanu zdrowia skarżącego. Naruszenie art. 7, 8, 77, 78, 79 i 80 KPA - również przez brak należytego zebrania materiału dowodowego i właściwej jego analizy, co doprowadziło do dokonania ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym, ponadto naruszenie art. 107 KPA w związku z art. 140 KPA, przez brak należytego rozważenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które działki, bądź części których to działek nie są przez skarżącego użytkowane rolniczo, nadto brak należytego rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności przez nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżącego odnośnie stanu działek w 2004 r. zawartych jeszcze w odwołaniu od pierwszej decyzji organu administracji publicznej pierwszej instancji, również przez nierozważnie w należyty sposób okoliczności związanych z niezawinioną omyłką skarżącego w zakresie wskazania stosownych działek gruntu jako uprawianych przez niego wynikającą z omyłki zawinionej przez organy administracji geodezyjnej. Naruszenie art. 138 § 2 KPA, przez niezrealizowanie wytycznych zawartych w decyzji organu drugiej instancji. Zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego wskazanych w toku postępowania - przez odmowę przyznania skarżącemu płatności za 2004 r. mimo istnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku. Skarżący wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego we W. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., ewentualne o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi jej autor przypomniał przebieg postępowania poprzedzający wydanie zaskarżonej decyzji, a nadto skonkretyzował podstawy zarzutów wskazanych w petitum skargi. Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 146 § 1 KPA uchylenie decyzji dotychczasowej z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 KPA nastąpić może jedynie w okresie pięciu lat od wydania decyzji dotychczasowej. Pierwsza decyzja organu pierwszej instancji została uchylona, a zatem wyeliminowano ją z obrotu prawnego. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej zapadła we [...] r. - ale decyzja ta nie była ostateczna. Nie nadano jej zresztą rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący zapoznał się z decyzją o przyznaniu płatności bezpośrednich natychmiast po jej wydaniu, w [...] r. Zatem istotne znaczenie ma data decyzji ostatecznej, którą wydano w [...] r. Upłynął już więc wtedy termin pięcioletni wskazany w podanych przepisach prawa.
Skarżący przypomniał też, że w odwołaniach od wydanych decyzji podnosił, iż wiele czynności dowodowych w postępowaniu przeprowadzono bez jego zawiadomienia o tych czynnościach - a tym samym bez jego udziału w sprawie. Skarżący był powiadomiony jedynie o oględzinach niektórych z nieruchomości. Skarżący wskazał nadto, że złożył wnioski dowodowe w toku postępowania - w szczególności w swoim piśmie z dnia [...] r. Powyższe wnioski, jak również wnioski dowodowe zawarte w piśmie skarżącego z dnia [...] r. nie zostały uwzględnione.
Zdaniem skarżącego nie można zgodzić się, że organ pierwszej instancji nie ma obowiązku powiadamiania skarżącego o czynnościach dowodowych z uwagi na szczególne przepisy dotyczące dopłat dla rolników. Jest oczywiste, że przepisy dotyczące dopłat dla rolników dają możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych bez udziału strony i bez jej zawiadomienia. Możliwość takiej kontroli jest oczywista i w sprawach z innego zakresu, prowadzonych przez inne organy administracji publicznej. Dotyczy to jednak kontroli wstępnej, prowadzonej przed wznowieniem postępowania w sprawie i wynik tej kontroli może stanowić jedynie przesłankę do wznowienia postępowania. Po wznowieniu postępowania - należy przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób zgodny z przepisami KPA, z uwzględnieniem zawiadamiania stron, terminów tego zawiadamiania, zapewniania udziału stron w postępowaniu. Skarżący podniósł także, że po wydaniu ostatecznej decyzji, a przed wznowieniem postępowania w sprawie, nie mogą toczyć się jakiekolwiek formalne czynności postępowania, w szczególności czynności dowodowe. W tym stanie rzeczy należało uwzględnić wnioski dowodowe skarżącego, przeprowadzić wnioskowane przez niego dowody z jego udziałem, a przynajmniej zawiadomić skarżącego o tychże czynnościach dowodowych.
Wyjaśnienia te wiążą się, zdaniem skarżącego, także z zarzutem naruszenia uprawnienia strony do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i do udziału w postępowaniu. Choć skarżący mógł zapoznać się z materiałem sprawy, lecz faktycznie ograniczałby się on do dowodów zebranych z urzędu przez organy administracji. Zdaniem skarżącego taka interpretacja przepisów prawa jest nieprawidłowa. Podniósł w tym zakresie, że nie miał możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Nie przeczy, że otrzymał zawiadomienia o możliwości zapoznania się z tym materiałem, lecz nie mógł faktycznie zapoznać się z materiałem dowodowym z powodu choroby, bądź krótkiego wyjazdu za granicę, o którym powiadomił organ pierwszej instancji. Skarżący z uwagi na stan zdrowia nie miał realnej możności skorzystania z przysługującego mu uprawnienia w tym zakresie, co narusza art. 10 i in. KPA.
Jak dalej podniósł skarżący, w odwołaniu od pierwszej decyzji organu pierwszej instancji szczegółowo ustosunkował się do zarzutów odnośnie poszczególnych działek wchodzących skład gospodarstwa. Jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie dostrzeżono tych twierdzeń i nie ustosunkowano się do nich. Uniemożliwiło to – w ocenie strony skarżącej – polemikę z dokonanymi ustaleniami. Powyższa kwestia nie została wyjaśniona w postępowaniu odwoławczym. Skarżący podniósł też, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak też i poprzedzającej ja decyzji nie wyjaśnia, dlaczego wyniki kontroli przeprowadzonej kilka lat później pozwoliły na rzekomo niewątpliwe ustalenia co do stanu nieruchomości w 2004 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we . wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając stanowisko przypomniał na wstępie zarzuty podniesione przez stronę skarżącą oraz dotychczasowy przebieg postępowania i dokonane ustalenia faktyczne.
Organ zauważył, że skarżący był poinformowany o kontroli na miejscu i był przy niej obecny, co potwierdza podpis jaki złożył na protokole. Do czasu rozpoczęcia kontroli producent rolny nie złożył w Biurze Powiatowym ARiMR pisemnej korekty wniosku dotyczący przypisania działki rolnej "F" niewłaściwej działce ewidencyjnej. Na działce rolnej "F" (działka ewidencyjna [...]) stwierdzono nieużytek. W trakcie kontroli na miejscu dokonano pomiaru całej działki rolnej "D") Z pomiaru wyłączono teren zadrzewiony - gdzie stwierdzono gęstość drzew i krzewów przekraczającą 50 szt. na 1 ha. Wyłączono również teren nie spełniający kryterium rolniczego użytkowania - tj. teren na którym stwierdzono obecność kilkuletnich drzew i krzewów (samosiejek), gęsto porośnięty dziką różą, teren mokradeł, porośnięty typową roślinnością moczarową. Kontrola działek "A", "B", "C" odbyła się w obecności producenta rolnego. Na działce rolnej "A" w dniu kontroli nie stwierdzono rolniczego użytkowania, ponadto drzewa i krzewy przekraczały 50 szt/ha. Część działki służyła jako składowisko materiałów budowlanych. Cała natomiast powierzchnia działki "B" była porośnięta kilkuletnimi samosiejkami drzew i krzewów. Obszar ten nie był użytkowany rolniczo w 2005 roku.
Podniósł organ, że wyniki kontroli terenowej przeprowadzonej w dniach [...] roku na działkach A,B,C,D,E,F stwierdziły powierzchnię uprawnioną do płatności obszarowej - [...] ha, we wniosku zadeklarowano zaś powierzchnię [...] ha. Istotną okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania i odmowy przyznania płatności, zdaniem organu, był również fakt, że podczas kontroli na miejscu ujawniono, że działka rolna "F" o pow. [...] ha (działka ewidencyjna [...]) nie była użytkowana rolniczo na dzień [...] roku. W związku z powyższym została całkowicie wyłączona z płatności JPO i UPO. Ponadto okoliczność, w wyniku kontroli ustalono, że powierzchnia działki rolnej "D" wyniosła [...] ha,(deklarowana we wniosku [...] ha.
Powyższe ustalenia, zdaniem organu, wskazują, że przekroczenie procentowe powierzchni stwierdzonej wyniosło 47,1% co skutkuje odmową przyznania płatności na podstawie art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 roku.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów podniesionych przez skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 75,77,78 KPA poprzez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia dowodu w postaci nowej kontroli są bezzasadne, ponieważ organ odwoławczy przeprowadził ponowną, bardzo dokładną analizę protokołu z kontroli na miejscu i stwierdził, że była ona przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodny z obowiązującym prawem i nie było podstaw do jej ponownego przeprowadzenia, tym bardziej, że skarżący nie wskazał jakiego elementu kontroli nieprawidłowości miałyby dotyczyć.
Za niezrozumiały organ uznał również zarzut skarżącego o uniemożliwieniu mu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, a także niezapewnienie czynnego udział w sprawie, albowiem na każdym etapie postępowania administracyjnego przed organem pierwszej i drugiej instancji skarżący był powiadamiany o możliwości zapoznania się z aktami. Wielokrotnie wyznaczany skarżącemu termin do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia nie był przez niego dotrzymywany. Jak podkreślił organ pisma w sprawie zapoznania się z aktami sprawy były wysyłane do skarżącego w dniach [...] i [...]. W odpowiedzi na pismo organu doręczone skarżącemu w dniu [...] roku - strona stawiła się w dniu [...] roku w siedzibie organu pierwszej instancji i zapoznała się z aktami sprawy.
Organ zwrócił ponadto uwagę, że w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów ponad te, które składał skarżący lub zostały mu wysłane, bądź sporządzone z jego udziałem, wobec czego nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organy naruszyły art. 80 KPA - dot. rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie, albowiem organy szczegółowo rozpatrzyły cały materiał dowodowy odnosząc się do niego w swoich rozstrzygnięciach.
Strona przeciwna wskazała, że skarżący we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za 2004 rok nigdy nie deklarował działki ewidencyjnej o numerze [...] a jedynie działkę ewidencyjną numer [...] jako działki rolne F i G o pow. [...] ha - deklarując na niej uprawę żyta i ziemniaków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 p.p.s.a.).
W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Odnośnie zagadnienia prawidłowości zastosowanego trybu wznowienia postępowania, wskazać należy, że organy administracyjne trafnie uznały wbrew zarzutom skargi, że zaistniała w rozpatrywanym przypadku podstawa wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Według tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 151 § 1 KPA, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W trakcie kontroli na miejscu ustalono niewątpliwie, że stan przedmiotowych działek nie odpowiada stanowi deklarowanemu we wniosku o przyznanie płatności, złożonym przez producenta rolnego. Tego rodzaju kontrola i jej wynik przedstawiony w protokole kontroli sporządzonym przez inspektorów terenowych, stanowił bezsprzecznie nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Dowód ten oczywiście nie istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.
W art. 145 § 1 pkt 5 KPA wymienione są jednak dwie, niezależne od siebie przesłanki w ramach podstawy wznowienia, a mianowicie "(...) ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody". Zarówno nowe dowody jak i nowe okoliczności muszą ujawnić się po wydaniu decyzji (tu - protokół z kontroli na miejscu), a także muszą istnieć w chwili wydania pierwotnej decyzji. Wystarczające jest ujawnienie się albo nowej okoliczności faktycznej, albo nowego dowodu, które spełniają, każde z nich z osobna, pozostałe przesłanki wznowienia. Każda okoliczność faktyczna może być dowodzona określonym dowodem. W piśmiennictwie i w orzecznictwie wyraża się pogląd, że "jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został sporządzony w terminie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna mogła istnieć w dniu wydania decyzji i może uzasadniać wznowienie postępowania" (zob. np. B. Gruszczyński [w]: S. Babiarz, B. Deuter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 616 ).
W realiach rozpoznawanej sprawy nowe okoliczności faktyczne ujawniły się za pośrednictwem dowodu, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej. Wynikają one z ustaleń protokołu kontroli. Wynika z nich, że znaczna część działek deklarowanych przez skarżącego do płatności jako łąka trwała, nie była użytkowana rolniczo w okresie kontroli, jak i w latach wcześniejszych, również w 2004 r., natomiast te które były rolne nie użytkowane właściwie. Wskazywał na to ich stan, to znaczy porośnięcie wieloletnimi drzewami i krzakami (samosiejkami). Brak spełnienia wymogu dobrej praktyki rolniczej oraz koszenia - stanowią tego rodzaju okoliczności faktyczne, które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej, istniały jednak w dacie jej wydania, lecz nie były znane organowi. Zważywszy na prawne przesłanki przyznania płatności stanowiły one okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zaistniała w sprawie przesłanka wznowienia postępowania została przez ustawodawcę ujęta w art. 145 § pkt 5 KPA, a zatem termin umożliwiający uchylenie decyzji w ramach wznowienia postępowania wynosi 5 lat, licząc od chwili doręczenia, bądź też ogłoszenia decyzji stronie. Jak wynika z akt sprawy, decyzja ostateczna przyznająca płatności rolne za 2004 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. Od tej daty, zgodnie z uregulowaniem z art. 146 § 1 KPA należy liczyć termin, po upływie którego uchylenie decyzji w ramach wznowienia nie będzie możliwe. Termin ten upłynąłby zatem w dniu [...] r. Tymczasem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wznowił postępowanie w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 na mocy postanowienia z dnia [...] r., natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] r., (doręczona skarżącemu [...] r.), zatem przed upływem pięcioletniego okresu o, którym mowa w przytoczonym przepisie.
Wobec tego bezzasadny jest zarzut skarżącego o naruszeniu przez organy przepisów KPA, normujących wznowienia postępowania. Uchylenie ostatecznej decyzji nastąpiło z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 KPA Instytucja wznowienia postępowania dotyczy wzruszania decyzji ostatecznych, a zatem z istoty rzeczy postępowanie w tej materii wszczyna się w razie zaistnienia ustawowych przesłanek, co ujawnia się z upływem czasu.
Chybiony jest również zarzut skargi o naruszeniu normy art. 10 KPA. Jak wynika z akt administracyjnych strona miała wielokrotnie wyznaczany termin do zapoznania się z aktami sprawy (w dniach [...] i [...]). Skarżący nie stawił się jednak w siedzibie organu w tych terminach. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W., w dniu [...] r., ponownie poinformował stronę o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 KPA. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Z adnotacji znajdującej się na wspomnianym piśmie, wynika że w dniu [...] r. strona zapoznała się z aktami sprawy. Uznać zatem należy, że organy dołożyły wszelkich starań aby strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy.
Odnosząc się do dalszych wskazywanych w skardze zarzutów wskazać należy, że również i one nie znajdują uzasadnienia w świetle okoliczności faktycznych sprawy. W kwestii naruszenia art. 7 i 8 KPA, wskazać należy, że przepisy te normują zasady odpowiednio: praworządności oraz pogłębiana zaufania obywateli do organów administracji publicznej, których naruszenia nie uzasadnia w żadnym razie samo niezadowolenie strony z kierunku rozstrzygnięcia dokonanego przez organ. Normy te nie kwalifikują się też jako samoistna podstawa zarzutu skargi, zaś ich naruszenie będzie miało miejsce zawsze w razie wykazania działań organu sprzecznych z przepisami prawa. Wobec niestwierdzenia uchybień przepisom prawa uznać należy, że wskazane przepisy nie zostały naruszone przez organ administracji publicznej działający w niniejszej sprawie.
W ocenie składu orzekającego organy w sposób prawidłowy i wyczerpujący zgromadziły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który stanowi wystarczającą i właściwą podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 77 KPA. Podobnie stwierdzić należy odnośnie zarzutu naruszenia art. 78 KPA. Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARIMR zasadnie przyjął, że inspekcja terenowa wykonana w dniach od [...] do [...] r. została przeprowadzona w sposób prawidłowy, zgodny z obowiązującym prawem i brak było podstaw do przeprowadzania ponownej kontroli. Zgodzić się też należy ze stwierdzeniem, że kolejne kontrole na miejscu w coraz mniejszym stopniu odzwierciedlać będą istniejący w 2004 roku stan gruntów rolnych, albowiem producent rolny miałby możliwość zmiany sposobu użytkowania gruntów. Skarżący nie konkretyzuje też nieprawidłowości w przeprowadzonej kontroli na miejscu. Jak zasadnie stwierdza organ, celem kontroli na miejscu jest ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie, a nie dokonanie pomiarów granic ewidencyjnych poszczególnych działek, na których producent rolny deklaruje swoje uprawy/użytki rolne. Jak wynika z akt postępowania pomiary działek, na których stwierdzono rodzaj użytkowania uprawniony do płatności, dokonano z użyciem urządzenia działającego w oparciu o technologię GPS, które posiada wymagane prawem certyfikaty potwierdzające, że jakość pomiaru wykonanego tym odbiornikiem spełnia wymagania na poziomie Wspólnoty Europejskiej normy techniczne (art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004, str. 18)).
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 79 KPA, uprawniający stronę do bycia zawiadomionym o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, jak również do brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytania świadkom, biegłym oraz składania wyjaśnień. Wskazać tu należy, że obecność producenta rolnego przy bezpośrednich czynnościach kontrolnych nie jest wcale wymagana, co potwierdza wprost art. 25 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników stanowiący, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Należy tu zwrócić uwagę, że kontrola na miejscu (wykorzystywana również w postępowaniu wznowieniowym) nie jest jednak tożsama z oględzinami w rozumieniu KPA. W szczególności regulacje dotyczące przeprowadzania kontroli co do płatności rolnych, określono prawem unijnym, tj. we wspomnianym rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004. Według reguł ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Według art. 24 ust. 1 rozporządzenia, kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają natomiast na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek i pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy w ramach programów pomocy wiążących się z zadeklarowaniem powierzchni. Weryfikują one istnienie uprawnień do dopłat i kwalifikacje do otrzymania pomocy. Dotyczą zgodności między działkami zadeklarowanymi w jednym wniosku, a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich, itd. Po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza się kontrolę na miejscu (art. 24 ust. 2 rozporządzenia). Regulację dotycząca wykonywania kontroli na miejscu zawarto w art. 26 i nast. rozporządzenia oraz w pkt 36 preambuły tego aktu. Z tych unormowań wynika, że celem kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie jest ustalenie, czy deklarowana powierzchnia upraw i ich rodzaj odpowiada stanowi faktycznemu. Na marginesie można jedynie wskazać, że jak wynika z akt, skarżący był poinformowany o kontroli na miejscu i zapoznał się z jej wynikami, co potwierdza podpis jaki złożył na protokole.
Organy w sprawie prawidłowo przeprowadziły wymagane postępowanie dowodowe. Prawidłowo oceniono także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 80 KPA, a i sam skarżący nie wskazuje w odniesieniu do jakiej okoliczności organ dokonał oceny i stwierdził fakt udowodnienia okoliczności, bez uwzględnienia całości zgromadzonego materiału dowodowego. Skład orzekający stoi także na stanowisku, że nie doszło do naruszenia art. 107 w zw. z art. 140 KPA. Zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe wyjaśnienie, które działki zostały zakwestionowane jako kwalifikujące się do dopłat. Wskazano ponadto szczegółowe wyliczenia różnic pomiędzy areałem zgłoszonym, a faktycznie spełniającym wymogi oraz przywołano podstawy prawne zarówno podejmowanych w toku postępowania czynności, jak i zastosowanych sankcji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 138 § 2 KPA przez niezrealizowanie wytycznych zawartych w decyzji organu drugiej instancji, Sąd wyjaśnia, że przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wydana właśnie w postępowaniu odwoławczym. Organ ten nie mógł zatem naruszyć wskazanego przepisu, albowiem to organ odwoławczy (organ drugiej instancji) przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Natomiast organ pierwszej instancji, rozpoznając ponownie sprawę, zastosował się do zaleceń organu odwoławczego.
Organy pierwszej instancji, jak drugiej instancji, odnosząc się do ujawnionych w toku kontroli okoliczności faktycznych, zasadnie w ich konsekwencji przyjęły, po pomniejszeniu powierzchni o grunt będący nieużytkiem jak i niespełniający warunku utrzymania w dobrej kulturze rolnej, że powierzchnia zatwierdzona dla gruntów zadeklarowanych przez wnioskodawcę jest zawyżona. Stanowi to przekroczenie 47,10 % różnicy między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną. Tym samym organy trafnie przywołały art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 roku w stosunku do jednolitej płatności obszarowej oraz art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wobec uzupełniającej płatności obszarowej.
Wskazać należy w tym miejscu, za organem, że dla przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych bez znaczenia jest jak zakwalifikowany jest dany grunt rolny w Ewidencji Gruntów i Budynków, istotne jest natomiast, co producent rolny deklaruje we wniosku obszarowym i czy deklaracja ta odpowiada stanowi faktycznemu na wskazanym gruncie. Natomiast we wniosku o przyznanie płatności na rok 2004, skarżący nie deklarował działki ewidencyjnej o numerze [...], a jedynie działkę ewidencyjną nr [...], (działka rolną F i G o powierzchni [...] ha, która zadeklarowano jako użytek rolny. Jak już wskazano w czasie kontroli ta działka (nr [...]) stanowi nieużytek, który nie mógł być użytkowany rolniczo w 2004 roku, o czym świadczy o tym porastająca go szata roślinna, w tym kilkuletnie drzewa i krzewy, co udokumentowano na zdjęciach wykonanych w czasie kontroli na miejscu.
Natomiast kwestię dokonywanie zmian do wniosków obszarowych, w roku 2004 regulowało, jak trafnie wskazał organ drugiej instancji, rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92 (Dz. Urz. WE Nr L 327 z 12.12.2001 r., str. 11 ze zm.) w związku z art. 80 ust. 1 rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/ 2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia po upływie terminu składania wniosków o pomoc obszarową istnieje możliwość dodania do wniosku indywidualnych działek rolnych dotychczas niewskazanych, jak również wprowadzenie zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy, pod warunkiem spełnienia wymogów wynikających z reguł mających zastosowanie do danego sytemu pomocy. Natomiast stosownie do ustęp 2 tego artykułu, o dodaniu działek rolnych oraz w/w zmianach powiadamia się właściwe władze najpóźniej w ostatecznym dniu siewu lub ustalonym zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1257/1999. Nie mniej jednak w przypadku, gdy właściwe władze poinformowały już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o pomoc lub w przypadku, gdy powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz gdy kontrola na miejscu ujawniła nieprawidłowości, uzupełnienie i zmiana, nie są dozwolone w odniesieniu do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 3). W świetle powyższego, termin do złożenia zmiany do wniosku za rok 2004 dla skarżącego upłynął, zaś dokonanie takich zmian na etapie wznowienia postępowania jest niemożliwe.
W tym stanie rzeczy, zgodnie z prawem wznowiono postępowanie i po jego przeprowadzeniu uchylono decyzję ostateczną w całości, odmawiając przyznania płatności bezpośredniej na rok 2004.
W ocenie składu orzekającego, nie doszło do obrazy norm prawa materialnego ani norm procesowych. Postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Skarżący brał w nim czynny udział. Materiał dowodowy jest kompletny i pozwolił na wyczerpujące rozeznanie okoliczności faktycznych, na podstawie którego organ wyprowadził trafne wnioski dokonując prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy do obowiązujących norm prawa materialnego. Zarówno decyzja I instancji, jak i zaskarżona decyzja II instancji zawierają wymagane przez art. 107 § 3 KPA uzasadnienie faktyczne oraz prawne.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło