III SA/Wr 204/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-13
Skład orzekający: Maciej Guziński, Ewa Kamieniecka, Małgorzata Malinowska-Grakowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne z powodu przedawnienia należności celnych lub innych okoliczności wskazanych przez zobowiązanego?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji ulega zawieszeniu wyłącznie w enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłankach. Przedawnienie należności celnych nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy prawidłowo odmówiły zawieszenia postępowania, gdyż nie wystąpiła żadna z ustawowych przesłanek zawieszenia.Stan faktyczny
Skarżący J.F. był dłużnikiem w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej we W. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących należności celnych. Skarżący wniósł o zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie należności oraz inne zarzuty proceduralne i materialne. Organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania, a Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał tę decyzję w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach: od [...] do [...] obejmujących należności celne za miesiące [...] r., wystawionych przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w K. - Dyrektor Izby Celnej we W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika - J.F. (dalej skarżący). Podstawę prawną do wydania powyższych tytułów wykonawczych stanowiły decyzję: Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]), w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego.
W jego toku, organ egzekucyjny, zawiadomieniami z dnia [...] r. o numerach: [...] oraz [...], dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą - w "A’ w W.. Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] r., w tryb art. 43 kpa, pełnoletniemu domownikowi.
Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej we W., jak również o jego umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej u.p.e.a.) oraz o umorzenie powstałych kosztów egzekucyjnych, wskazując, że zaległość objęta rzeczonymi tytułami wykonawczymi uległa przedawnieniu, zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że z dniem [...] r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a organy celne pozostawały przez okres od [...] r. do [...] r. w bezczynności. Natomiast od czasu wydania wskazanych decyzji w [...] r. do czasu, gdy zaległości te skierowano do egzekucji w [...] r. upłynęło więcej niż 3 lata. Ponadto wskazał we wniosku, że pomimo upływu ponad 10 lat nie doręczono mu "protokołu sporządzonego przez właściwe służby celne, stwierdzające naruszenie obowiązującego prawa celnego".
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...], z uwagi na fakt, że nie wystąpiła jakkolwiek przesłanka uzasadniająca zawieszenie tego postępowania.
Pismem z dnia [...] r. skarżący zaskarżył powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z przepisem art. 56 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. zawieszenie egzekucji zależy od wniosku wierzyciela, względnie następuje w innych przypadkach przewidzianych w ustawie Tym samym nie respektowanie tego przepisu przez organ egzekucyjny stanowi "naruszenie zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa" – zasady wyrażonej w na art. 2 Konstytucji oraz orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego.
W uzasadnieniu przedstawił także argumenty mające przemawiać, jego zdaniem, za bezprawnością prowadzonego postępowania z uwagi na przedawnienie dochodzonych przez organ egzekucyjny należności. Zdaniem skarżącego nie zawieszenie z tej przyczyny postępowania, chociażby do czasu rozpatrzenia tej kwestii przez wierzyciela czy sąd administracyjny, jest nieuzasadnione. Wskazał także, że w postępowaniu egzekucyjnym nastąpiło nadużycie prawa w w rozumieniu art. 5 Kodeksu cywilnego.
Postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
na żądanie wierzyciela;
w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Podkreślono, że podstawy do zawieszenia postępowania zostały wymienione w sposób enumeratywny. Oznacza to, iż dopiero w sytuacji, gdy zaistnieje jedna z przesłanek, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Odnosząc powyższe do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, organ wskazał w uzasadnieniu, że żadna z wskazanych przesłanek nie wystąpiła.
Podniesiono w uzasadnieniu, że z akt sprawy nie wynika, by wierzyciel złożył wniosek, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Wręcz przeciwnie, z treści pisma wierzyciela z dnia [...] r. (nr [...]) wynika, że nie widzi on żadnych podstaw do zawieszenia tegoż postępowania. Nie zaistniała więc w sprawie wskazana przez skarżącego przesłanka zawarta w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Nie wystąpiła także przesłanka wskazana w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Żaden bowiem przepis prawa, odnoszący się do należności celnych, nie daje organowi egzekucyjnemu takiego umocowania do działania.
Odnosząc się do innych argumentów - okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności - wskazano w uzasadnieniu, że to zdarzenie nie implikuje obowiązku po stronie organu egzekucyjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podniesiono, że po stronie organu egzekucyjnego nie wystąpiły uchybienia natury proceduralnej, natomiast podniesienie naruszenia art. 5 kc nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie, obowiązują bowiem zasady wyrażone w u.p.e.a.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze skarżący zakwestionował wydane przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcie w całości, wnosząc o jego uchylenie.
Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., naruszenie przepisów art. 56, art. 242 § 7 i art. 265 Kodeksu celnego. Zarzucił również pominięcie Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, z uwagi na fakt uznania jedynie części należności jako przedawnionych. Zarzucił naruszenie prawa europejskiego w sprawach celnych i podatkowych oraz naruszenie art. 14 i 17 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, Wskazał w tym zakresie na naruszenie prawa do rzetelnego i uczciwego postępowania oraz, że doszło do dyskryminacji zobowiązanego łącznie z nadużyciem prawa.
Ponadto w skardze wskazał, że doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa, gdyż zgodnie z zasadami wyrażonymi w Ordynacji organ celny musi zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podniósł także, że pomimo upływu terminu przedawnienia organy nie zawiesiły prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazał także na okoliczności związane z uciążliwością zastosowanego wobec niego środka egzekucyjnego, w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Wskazał, że integralną częścią tej skargi uczynił inną skargę w przedmiocie odmowy umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazane w niej następujące okoliczności. Nie zastosowania do egzekwowanych należności art. 68 Ordynacji podatkowej, a więc nie uwzględnienia faktu ich przedawnienia. Doręczenia decyzji będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych nie do rąk zobowiązanego, a więc doręczenia ich z rażącym naruszeniem przepisów i orzecznictwa, poprzez doręczenie decyzji do rąk ojca zobowiązanego (człowieka schorowanego). Prowadzenia egzekucji z wyłącznej winy tak wierzyciela (Dyrektora Izby Celnej w K.) jak i organu egzekucyjnego (Dyrektora Izby Skarbowej we W.) w sposób naruszający prawnie chronione interesy i prawa zobowiązanego. Dopuszczenia przy prowadzeniu egzekucji o do nadużyć prawa (art. 5 k.c.) oraz braku dowodów (art. 6 k.c.), a także nieuwzględnienia orzecznictwa SN, jak również dyskryminacji zobowiązanego. Na okoliczność, że zaskarżone postanowienie jest chybione także z tego powodu, że błędnie wskazano w nim, iż dotyczy zażalenia z dnia [...] r., gdy w rzeczywistości zażalenia zostało nadane i złożone w dniu [...] r. To uchybienie powoduje nieważność zaskarżonego postanowienia, a co za tym idzie umorzenie postępowania w całości na koszt wierzyciela i organu egzekucyjnego.
Wskazał także w skardze, że pomimo zasady prawnej, że "wszelkie niejasności i wątpliwości dotyczące oceny stanu dowodowego jak i prawnego nie mogą rozstrzygane na niekorzyść podatnika", organy celne i skarbowe stosują "drenaż fiskalny z minionego okresu, stosując w zaskarżonych postanowieniach niedopuszczalną kazuistykę, i naginają argumenty dla uzasadnienia jakiejś tezy". To ich zachowanie narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa, tj. art. 2 Konstytucji RP i orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 2003 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. potrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, wskazując, że żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nie wystąpiła. W szczególności nie wystąpiły przesłanki wskazana przez skarżącego. Wierzyciel nie złożył wniosek, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Nie wystąpiła także przesłanka wskazana w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Żaden bowiem przepis prawa, odnoszący się do należności celnych, nie daje organowi egzekucyjnemu takiego umocowania do działania.
Natomiast wniosek skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia dochodzonych przez organ egzekucyjny należności celnych, w żaden sposób nie implikuje obowiązku po stronie organu egzekucyjnego do zawieszenia z tej przyczyny prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Bowiem katalog przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego został ściśle określony w art. 56 § 1 u.p.e.a. Wskazano, że organy obu instancji naruszyłyby przepisy obowiązującego w tej materii przepisy, gdyby zawiesiły postępowanie egzekucyjne pomimo braku spełnienia ustawowej przesłanki.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 56, art. 242 § 7 i art. 265 Kodeksu celnego podkreślono w odpowiedzi, że organ egzekucyjny w nie mógł naruszyć tych przepisów w tym postępowaniu, dotyczą one bowiem przedawnienia wymiaru i dochodzenia roszczeń celnych, nie stanowią natomiast podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy obu instancji nie mogły naruszyć także przepisy Ordynacji podatkowej, gdyż te na gruncie postępowania egzekucyjnego nie mają zastosowania. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi bowiem wyraźnie, iż w sprawach nieuregulowanych przez tę ustawę stosuje się przepisy kpa.
Co do kwestii zastosowania wobec skarżącego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wskazano, że okoliczność ta mogła być podnoszona w postępowaniu w ramach zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, tj. na podstawie art. 34 u.p.e.a, natomiast okoliczność ta pozostaje prawnie obojętna dla meritum przedmiotowej sprawy.
Odnośnie powołania się przez skarżącego na skargę wniesioną na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania, wskazano, że organ w całości podtrzymuje odpowiedź na tamtą skargę, ze wskazaniem, że w niniejszej sprawie nie mogą mieć znaczenia podnoszone przez skarżącego argumenty odnoszące się wyłącznie do kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do wskazanej tam kwestii błędnego powołania daty sporządzenia zażalenia, wskazano, że okoliczność ta nie ma wpływu na wynik sprawy, zażalenie bowiem zostało wniesione w terminie i jako takie zostało przez organ zażaleniowy rozpatrzone.
Odnosząc się do innych zawartych tam zarzutów wskazano w odpowiedzi, że trudno ustosunkować się do argumentów związanych z pominięciem przy wydawaniu rozstrzygnięcia Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, naruszeniem prawa europejskiego w sprawach celnych i podatkowych oraz naruszeniem art. 14 i 17 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, z uwagi na fakt, że skarżący nie wskazuje na czym to naruszenie miałoby polegać. Wskazano, że organy rozstrzygające działały z poszanowaniem zasad postępowania obowiązujących na gruncie u.p.e.a. oraz kpa. Natomiast Kodeks Dobrej Administracji nie ma mocy bezwzględnie obowiązującej, nawet w warunkach polskich, gdy państwo nasze wstąpiło do Unii Europejskiej. Jego postanowienia mają jedynie charakter zaleceń w sprawach załatwianych przez organy Wspólnot. Mogą stanowić cenną wskazówkę przy interpretowaniu obowiązującego prawa, zwłaszcza, że wskazania Kodeksu współbrzmią w wielu miejscach z przepisami polskich postępowań administracyjnych oraz orzecznictwem sądowym.
Natomiast zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego i ewentualnych naruszeń w tym zakresie nie mogą być badane na etapie postępowania w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tylko bowiem zaistnienie jednej z enumeratywnie wymienionych przesłanek wskazanych w art. 56 u.p.e.a. mogłoby wywierać taki skutek. Wskazano w tym zakresie, iż brak dobrowolnego uiszczenia zaległości przez zobowiązanego skutkuje wdrożeniem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, które z swej natury ma charakter represyjny, tym samym przytaczane w tym względzie argumenty nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Natomiast przepisy art. 5 i 6 k.c. nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnego. Wskazano w odpowiedzi, że kwestionując postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący opatrzył swe zażalenia datą [...] r.
Odnośnie zarzutu naruszenia zasady "wszelkie niejasności i wątpliwości dotyczące oceny stanu dowodowego jak i prawnego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika", a więc obowiązującego na gruncie art. 139 kpa zakazu pogarszania sytuacji strony żalącej się, wskazano w odpowiedzi na skargę, że podczas wydawania rozstrzygnięcia na gruncie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, nie mogła ona zostać naruszona. Przy wydawaniu tego rodzaju rozstrzygnięcia nie sposób bowiem naruszyć sytuację strony korzystającej z tego środka zaskarżenia.
Podkreślono w uzasadnieniu odpowiedzi, że w demokratycznym państwie prawnym, byt organu państwowego opiera się na prawie, które określa zarazem kompetencje tego organu i wyznacza granice jego działalności. Tak też sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Organy tak pierwszej, jak i drugiej instancji opierały się na obowiązujących przepis prawa. Procedując w sprawie kwestii wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, stosowały przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązującego w tym zakresie, oparły rozstrzygnie na zebranych w sprawie dowodach, nie naruszyły więc zasady tej zasady wyrażonej w art. 2 Konstytucji i orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 2003 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podtrzymał swoją skargę, podniesione w niej okoliczności i argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Mając na względzie przywołane regulacje prawne należało przyjąć, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Należy przede wszystkim zauważyć, że przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...] do [...] obejmujących zalęgłości z tytułu ceł za okres od [...] do [...] r., wydane w konsekwencji wniosku skarżącego z dnia [...] r.
Wskazany wniosek został złożony przez skarżącego po otrzymaniu pisma Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., zawierającego wyjaśnienia odnośnie prowadzonej egzekucji należności celnych w zakresie wskazania: tytułów wykonawczych, podstaw prawnych należności ich rodzaju i wielkości a także kwoty odsetek i okresu naliczania, oraz wielkości wyegzekwowanych kwot.
We wniosku z dnia [...] r. skarżący, powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o powyższe tytułu wykonawcze, wskazując, że zaległość objęta rzeczonymi tytułami wykonawczymi uległa przedawnieniu, zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Podniósł także w nim, że nie dostarczono mu protokołów sporządzonych przez właściwe służby celne, stwierdzających naruszenie przepisów celnych w [...] r. W dalszych pismach skarżący wskazał jako podstawę zawieszenia postępowania art. 56 § 1 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zaskarżone postanowienie prawidłowo zostało oparte na regulacji art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasadnie organy uznały, że jedynie przesłanki tam wskazane mogą stanowić podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy – pierwszej i drugiej instancji – rozeznały w pełni stan faktyczny sprawy i wyczerpująco rozważyły, czy zaistniały w przypadku skarżącego wymienione w tym przepisie przesłanki do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zasadnie przyjmując ich brak, o czym mowa w spełniających wymogi prawne, uzasadnieniach postanowień obu instancji.
W aspekcie zgłaszanego zarzutu nie uwzględnienia wskazanych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zasadnie organy uznały, że powyższe przesłanki w sprawie nie występują. Z akt sprawy nie wynika, by wierzyciel złożył wniosek, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Wręcz przeciwnie, z pisma wierzyciela wynika, że nie widzi on żadnych podstaw do zawieszenia tegoż postępowania. Nie wystąpiła także przesłanka wskazana w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Żaden bowiem inny przepis ustawowy, odnoszący się do należności celnych, nie daje organowi egzekucyjnemu takiego umocowania do działania. Natomiast powyższy przepis nie może być samoistną podstawą do zawieszenia postępowania. Tym samym, zdaniem organu, nie można uznać, ze działanie organu egzekucyjnego godzi w zasadę wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
Organy obu instancji nie mogły naruszyć przepisów Ordynacji podatkowej, gdyż te na gruncie postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 18 ustawy, nie maja zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zasadnie organ uznał, że okoliczność zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjne jest prawnie obojętna dla meritum sprawy. Ta okoliczność mogła być podnoszona w postępowaniu w ramach zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, tj. na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnośnie przesłanki przedawnienia egzekwowanych należności celnych, trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że ta okoliczność w żaden sposób nie implikuje obowiązku po stronie organu egzekucyjnego do zawieszenia z tej przyczyny prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Bowiem katalog przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego został ściśle określony w art. 56 § 1 u.p.e.a.
Niezależnie od powyższego należy w tym miejscu zauważyć, że wskazany przez skarżącego art. 68 Ordynacji podatkowej określający trzyletni okres przedawnienia, nie ma zastosowania do należności celnych. Do tych należności i to powstałych przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej stosuje się przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). zgodnie bowiem z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.), przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W rozpatrywanej sprawie dług celny powstał w [...] r. Tym samym, skoro nie zachodziły podstawy do orzekania w rozpatrywanej sprawie na mocy art. 68 Ordynacji podatkowej – nie można skutecznie zarzucać organom naruszenia zawartych w tym przepisie norm prawnych oraz innych przepisów Ordynacji podatkowej. Wskazać należy także, że na drodze postępowania egzekucyjnego, na etapie jego umorzenie, nie można skutecznie podnosić ewentualnych nieprawidłowości w postępowaniu zakończonymi ostatecznymi decyzjami organów administracji celnej.
W aspekcie zgłaszanego zarzutu przedawnienia trzeba wskazać, że zgodnie z art. 242 § 4 Kodeksu celnego, kwot należności można dochodzić w ciągu 5 lat od dnia, w którym zostały zarejestrowane. Dniem zarejestrowania należności celnych w sprawie był dzień [...] r. oraz dzień [...] r., czyli daty wydania decyzji określających cło. Jak wynika z akt sprawy te decyzje: Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]), zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Rozpatrując odwołania od nich, właściwy organ stwierdził w drodze odpowiednich postanowień z dnia [...] r. uchybienia terminu do ich wniesienia. Natomiast decyzja Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r. ([...]); ), została doręczone skarżącemu w dniu [...] r. (zwrotne potwierdzenie w aktach sprawy), strona nie złożyła odwołania.
W tym miejscu podkreślić należy, że na drodze postępowania egzekucyjnego, w ramach procedowania o jego zawieszenie, nie można podważać skutków prawnych wynikających z ostatecznych decyzji organów administracji publicznej (celnej). Temu służą odrębne procedury prawne, wymagające we właściwych postępowaniach wnoszenia przez zainteresowane strony środków zaskarżenia, czy to w trybie zwykłym, czy nadzwyczajnym (jak wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności etc.). Z akt nie wynika, aby skarżący podjął kroki prawne celem zniesienia z obrotu prawnego ostatecznych decyzji organów celnych.
Jak wskazano wyżej, od podanych dat zarejestrowania należności celnych organ egzekucyjny miał 5 lat na dochodzenie tych należności celnych. W tym stanie, dokonane w dniu [...] r. doręczenie tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę były zgodne z prawem i mieściły się w okresie pięcioletnim dochodzenia należności celnych. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 242 § 5 pkt 1 Kodeksu celnego, okolicznością przerywającą bieg terminu przedawnienia jest wszczęcie egzekucji, m.in. poprzez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że takie doręczenie w sprawie nastąpiło. Zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, wraz z przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, zostały dokonane w dniu [...] r. (dowodem czego jest znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tych dokumentów). Przesyłkę zawierającą te dokumenty doręczono dorosłemu domownikowi, który podjął się oddać ją adresatowi. Doręczanie nastąpiło więc w trybie art. 43 kpa. W tej sytuacji skarżący nie może na etapie postępowania egzekucyjnego skutecznie podważać tego doręczenia. W konsekwencji podnosić zarzutu co do niezasadność egzekwowania należności celnych, w tym odsetek.
Odnośnie zarzutu skargi naruszenia przy wydawaniu rozstrzygnięcia - Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, prawa europejskiego w sprawach celnych i podatkowych a także art. 14 i 17 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Podzielić należy stanowisko organu drugiej instancji, że jest on nieuzasadniony. Skarżący nie wskazał na czym to naruszenie miałoby polegać, natomiast organy rozstrzygające działały z poszanowaniem zasad postępowania obowiązujących na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz kpa. W konsekwencji nie trafny jest także zarzut skargi naruszenia zasady "wszelkie niejasności i wątpliwości dotyczące oceny stanu dowodowego jak i prawnego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika". Natomiast przepisy art. 5 i 6 k.c. nie mają zastosowania w ocenianym postępowaniu egzekucyjnym. Podkreślić należy, że brak dobrowolnego uiszczenia zaległości przez zobowiązanego skutkuje wdrożeniem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, które z samej swej natury ma charakter represyjny.
W powyższym świetle, skoro – jak trafnie wywiodły organy - nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na gruncie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło