III SA/Wr 205/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi J. M. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zawiadomienia o zajęciu świadczenia rentowego, wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. W skardze na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skarżący zawarł wniosek o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienie pełnomocnika. Z informacji zawartych przez zainteresowanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i córką, która nie pracuje, natomiast "usiłuje podjąć studia zawodowe". Uzyskiwany przez skarżącego dochód z tytułu renty wraz z dochodem uzyskiwanym przez jego żonę wynosi łącznie [...] zł netto, a wydatki kształtują się następująco: wydatki z tytułu leczenia i na zakup leków – [...] zł; opłata za energię elektryczną – [...] zł; opłata za gaz – [...] zł; opłata za wywóz nieczystości i ścieki – [...] zł; za opał – [...] zł; za czynsz – [...] zł; opłaty za abonament RTV, telefon i internet – [...] zł (w sumie: [...] zł). Skarżący dodał, że posiada dom, ale został on uszkodzony w następstwie powodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym zwanej dalej "p.p.s.a." (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stronie, na jej wniosek, może być przyznane prawo pomocy. W myśl art. 245 tej samej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy samej ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich opłat w toku całego postępowania sądowego. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt I sentencji). Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, na wstępie należy podkreślić, iż istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego) jest nieodpłatne korzystanie przez stronę z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Zdaniem Sądu przedstawiona przez skarżącego jego sytuacja rodzinna i majątkowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Mając powyższe na względzie, Sąd – na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a w związku z art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie II sentencji.