III SA/Wr 21/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia ... nr .... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1999- 2004 postanawia: odmówić przyznania prawo pomocy. Strona skarżąca wraz ze skargą na ww. decyzję złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego wskazując w uzasadnieniu, że skutkiem konfliktu na tle politycznym pomiędzy prezesem Fundacji i Prezydentem Miasta była negacja prawa Fundacji do zwolnienia z podatku od nieruchomości i opłat od użytkowania wieczystego, w następstwie czego wszystkie nieruchomości Fundacji są aktualnie obciążone hipoteką, co uniemożliwia "zmianę tych aktywów na gotówkę". Nadto podniosła, że zajęcie egzekucyjne konta bankowego przez organy podatkowe doprowadziło do podjęcia w 2004 r. decyzji o likwidacji Fundacji. Strona skarżąca wyjaśniła, iż nie ponosi żadnych kosztów osobowych (prace na jej rzecz wykonywane są nieodpłatnie), a otrzymywane od fundatora skromne środki przeznacza na niezbędne zabezpieczenie nieruchomości przed dewastacją, koszty biurowe i obsługę księgową. Poinformowała, iż na dzień 31.12.2008 r. ponosiła stratę w wysokości 3.383.218, 04 zł, a stan środków na posiadanym koncie bankowym wynosi 29, 65 zł. W piśmie z dnia 26 stycznia 2010 r. strona skarżąca wyjaśniła, że otrzymuje 1.000 zł na pokrycie kosztów biurowych oraz na zabezpieczenie "obiektów przed ruiną". Dodała, że założyciel Fundacji nie planuje dalszego wspomagania Fundacji i strona skarżąca z uwagi na brak środków "nie jest w stanie regulować żadnych rachunków". Z załączonych do pisma dokumentów księgowych wynika, że na dzień 31 grudnia 2009 r. strona skarżąca osiągnęła przychód w wysokości 70.972, 52 zł oraz posiadała środki pieniężne w kasie w wysokości 3.039, 12 zł. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wywiązała się z ww. obowiązku składając wniosek i nie uczyniła tego również pomimo wezwania, które precyzyjnie wskazywało jakie okoliczności są istotne dla oceny wniosku i jakiego rodzaju dokumenty mogą potwierdzić sytuację finansową Fundacji. Strona skarżąca nie wyjaśniła m.in. w jaki sposób (dlaczego nie za pomocą rachunków bankowych) strona skarżąca otrzymuje środki na swoją bieżącą działalność (1.000 zł) i od kogo otrzymuje to wsparcie, skoro wskazuje, że założyciel (Z..) nie planuje wspomagania Fundacji; strona złożyła- mimo pouczenia- nieaktualne dokumenty np. deklarację podatkową za 2008 rok czy opinię Banku o braku zdolności kredytowej z dnia 20 lipca 2007 r.; nie wskazała jakie ponosi konkretnie koszty bieżącej działalności; nie wyjaśniła co stało się ze środkami "w kasie" jakie posiadała na dzień 31 grudnia 2009 r. (3.039, 12 zł) i dlaczego- mimo, że miała świadomość konieczności poniesienia wpisu sądowego od skargi (złożonej w dniu 7.12.2009 r.)- nie przeznaczyła części ww. środków na tę opłatę sądową; nie wyjaśniła także dlaczego zmieniła swoją siedzibę na W. (i jakie z tego tytułu wzrosły bieżące koszty Fundacji), a jednocześnie żąda przesyłania kierowanych do niej pism na adres swojego Założyciela do J.; strona nie wskazała również z jakich źródeł uzyskuje przychody (które np. w ubiegłym roku wyniosły 70.972, 52 zł). Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji podmiotów podejmujących działalność w obrocie prawnym. Niczym nieuzasadnione jest przekonanie strony skarżącej, iż preferencyjnie może traktować wydatki związane ze swoją bieżącą działalnością, a koszty procesu powinien pokryć jej budżet Państwa. Bezspornym jest, iż strona skarżąca pomimo posiadania od 2004 roku statutu podmiotu w likwidacji, nadal osiąga znaczne przychody (co roku te przychody są co raz wyższe: w 2007 r.- 23.803, 68 zł; w 2008 r.-53.061, 20 zł; w 2009 r.- 70.972, 52 zł), ma stabilną sytuację finansową i posiada wystarczające środki pieniężne w kasie (na dzień 31 grudnia 2009 miała ich 3.039, 12 zł). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (strona skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.