III SA/Wr 210/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Asesor WSA - Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 14 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. L. na decyzję Wojewody D. z dnia 10 lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania E. S. z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 10 lutego 2005 r. nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. S. nr [...] z dnia 29 kwietnia 2004 r. orzekającą o odmowie wymeldowania E. S. z pobytu stałego w D. nr [...]. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, z wnioskiem o wymeldowanie E. S. zwróciła się jego córka D. L. -właścicielka przedmiotowego lokalu, wskazując na uciążliwości wspólnego zamieszkiwania z ojcem oraz poczucie zagrożenia z jego strony. Po przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił, iż E. S. nie dość, że nie opuścił miejsca pobytu stałego to okoliczności sprawy wskazują iż jego życie skupione jest w D., co zostało potwierdzone zarówno przez inicjatorkę postępowania administracyjnego jak i przez samego zainteresowanego. Organ odmówił wymeldowania E. S. uznając, iż sytuacja wymienionego nie odpowiada przesłankom art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji D. L. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła uchybienia proceduralne organu I instancji, polegające na uchybieniu terminu do wydania decyzji, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne rozstrzygnięcie. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż w jego ocenie E. S. mieszka w spornym lokalu. Wskazał, iż okoliczność przebywania zainteresowanego w miejscu zameldowania nie jest kwestionowana przez wnioskodawcę postępowania. Organ stwierdził, iż w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie został spełniony warunek konieczny do wymeldowania E. S. tj. nie opuścił on miejsca pobytu stałego. Wskazano, iż zgodnie z art. 9 ust. 2b w/w ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. W niniejszej sprawie zapis w ewidencji ludności jest zgodny ze stanem faktycznym, stąd wniosek D. L. o wymeldowanie, organ odwoławczy, uznał za bezzasadny. Jak wywodził dalej organ wymeldowanie nie jest środkiem usunięcia z lokalu niepożądanych lokatorów. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie instytucji wymeldowania do celów innych niż wskazane w ustawie. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ I instancji organ odwoławczy zauważył, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy stanowi niewątpliwie uchybienie proceduralne, nie wpływa ono jednak na treść rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. L. wniosła o ponowne zbadanie okoliczności sprawy i wydanie sprawiedliwego wyroku. Przedstawiając szeroko sytuację rodzinną wskazała, iż ojciec jej E. S. jest osobą agresywną utrudniającą życie całej rodzinie. Pomimo, że jest współposiadaczem własnościowego mieszkania oddalonego zaledwie 3 km od miejsca stałego zameldowania, nie wyraża zgody na opuszczenie domu w D., podarowanego skarżącej w 1992 r. Wskazała, że ojciec nie ponosi żadnych kosztów związanych ze spornym mieszkaniem, pomimo iż posiada źródło utrzymania w postaci pasieki. Wskazała, iż próby nakłonienia ojca, aby wyprowadził się z domu kończyły się zawsze kłótnią. W związku z obawą o własne życie i swoich bliskich zawiadomiła prokuraturę oraz wystąpiła do Sądu z wnioskiem o eksmisję ojca. Zarzuciła organowi odwoławczemu nie uwzględnienie okoliczności faktycznych sprawy i wydanie krzywdzącej dla niej decyzji. Twierdzi, że przepisy ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych są niesprawiedliwe, nie chronią prawa własności oraz słabych obywateli, lecz służą osobom stosującym przemoc w rodzinie. Dodała, że jest zmęczona przewlekłością spraw sądowych i administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł ojej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej p.s.a. - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie Sądu wydane w sprawie przez organy obu instancji decyzje nie uchybiają prawu. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 ze zm.), który legł u podstaw merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W świetle tak brzmiącej regulacji ustalenia w sprawie wymagało zatem czy zachodziła wymieniona wyżej przesłanka faktyczna konieczna do dokonania wymeldowania. Należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko organu odwoławczego, że materiał zgromadzony w postępowaniu administracyjnym nie pozwala przyjąć, aby w przypadku E. S. wystąpiła przesłanka zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych, pozwalająca na wymeldowanie ww. wymienionego z miejsca pobytu stałego. W przedmiotowej sprawie bezsporny jest fakt, że E. S. nie opuścił miejscu swojego stałego zameldowania, co zresztą sama skarżąca potwierdziła w toku toczącego się postępowania administracyjnego. Również w skardze złożonej do tut. Sądu skarżąca wskazała na fakt zamieszkiwania E. S. w miejscu stałego zameldowania w D. Wyjaśniła, iż ww. wymieniony nie zamierza opuścić jej domu, że próby jego nakłonienia do wyprowadzenia się ze spornego lokalu nie przyniosły żadnych rezultatów oraz wskazała, że wystąpiła do Sądu o jego eksmisję. W ocenie Sądu wymienione powyżej okoliczności także potwierdzają, że E. S. nie opuścił miejsca stałego zameldowania, koncentrując swoje życie w miejscu zameldowania w D. W świetle powyższych wywodów nie można podzielić zatem stanowiska skarżącej, że uciążliwości związane z zamieszkiwaniem niechcianego lokatora powinny przesądzać o wymeldowaniu bądź też o odmowie jego wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, aby organ swoje rozstrzygnięcie dotyczące wymeldowania oparł na przesłankach innych niż te, które wynikają z ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych. Jak wskazano powyżej przesłanką, której spełnienia wymaga ustawodawca aby wymeldować osobę z jej miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca zameldowania. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeżeli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw do przebywania w tym lokalu albo jeżeli fakt zmuszania do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony postępowaniem karnym. Jeżeli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000r., V SA 108/00, LEX nr 49954; wyrok NSA z 21 marca 2001 r.,V SA 2950/00, LEX nr 80643). Podkreślić należy, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Skoro bezspornie ustalono w rozważanej sprawie, że E. S. nie opuścił miejsca stałego pobytu to słusznie odmówiono jego wymeldowania. Za nietrafny należy uznać zarzut skarżącej dotyczący nie wyjaśnienia przez organy stanu faktycznego sprawy. Podstawową zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej zawarta w art. 7 k.p.a, zgodnie, z którą w toku postępowania organy administracji państwowej obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację tej zasady regulują przede wszystkim przepisy normujące postępowanie dowodowe (zwłaszcza art. 77 i 80 k.p.a.) nakazujące wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zgodnie natomiast z ustaloną linią orzecznictwa organ administracji państwowej z urzędu przeprowadza dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu odwoławczego, że w toku postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zostały należycie wyjaśnione okoliczności sprawy. Zarówno skarżącej jak i zainteresowanemu umożliwiono przedstawienie swoich racji i odniesiono się do nich w rozstrzygnięciach obu decyzji. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo ustalono, iż nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych, przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania. Godzi się w tym miejscu zauważyć, iż oprócz fizycznego pozostawania E. S. w miejscu stałego zameldowania, jego zachowanie - opisane w skardze przez skarżącą - wskazuje bezsprzecznie na zamiar stałego związania się z miejscem pobytu stałego w D. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych, a zatem organ administracyjny I instancji prawidłowo decyzją odmówił wymeldowania E. S. z miejsca pobytu stałego. Utrzymanie przez Wojewodę D. decyzji Wójta Gminy J. S. odpowiada zatem przepisom prawa. Na zakończenie należy wskazać, że kłótnie rodzinne nie mają znaczenia w postępowaniu administracyjnym, lecz mogą mieć znaczenie np. w przypadku zainicjowania postępowaniu przez stronę przed sądem powszechnym. Sąd bada jedynie czy organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa oraz czy zbadały stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu organy wnikliwie i dokładnie zbadały stan faktyczny sprawy. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania administracyjnego, należy zauważyć, iż w istocie organ I instancji wydał decyzję z przekroczeniem terminu załatwienia sprawy, co stanowi niewątpliwie uchybienie proceduralne, nie wpłynęło ono jednak na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.