III SA/Wr 214/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-07-11

Skład orzekający: Jerzy Strzebińczyk, Józef Kremis, Krystyna Anna Stec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła to miejsce ponad dwa miesiące temu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, mimo że utrzymuje, iż nie ma możliwości zameldowania się w innym miejscu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła to miejsce ponad dwa miesiące temu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ewidencja ludności ma odzwierciedlać faktyczne przebywanie i zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego i przeniesienia centrum życiowego poza dotychczasowe miejsce, należy dostosować dane w ewidencji do rzeczywistego stanu, a nie utrzymywać fikcji meldunkowej. Niedotrzymanie przez rodziców przyrzeczenia o niewymeldowywaniu nie stanowi ustawowej przesłanki do odstąpienia od wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. K. na decyzję Wojewody D. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Postępowanie wszczęto na wniosek S. K., najemcy mieszkania, który twierdził, że G. K. nie zamieszkuje w lokalu od 1995 r. Skarżący podnosił, że wyprowadził się z powodu małego metrażu, zamieszkał z rodziną u teściów, a następnie w wynajmowanych lokalach. Argumentował, że brak stałego meldunku uniemożliwi mu znalezienie pracy, wynajem mieszkania czy otrzymanie mieszkania komunalnego. Skarżący zarzucał fałszywe zeznania świadków i nielojalność rodziców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody D. z dnia 3 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda D. - powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.e.l.d.o.") - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia 29 grudnia 2004 r. (nr [...]) o wymeldowaniu G. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. [...] we W. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek S. K. - najemcy mieszkania przy ul. K. [...] - który swoje żądanie uzasadnił niezamieszkiwaniem jego syna G. K. we wspomnianym lokalu od 1995 r. Wnioskodawca wyjaśnił, że po założeniu rodziny G. K. zamieszkał w lokalu teściów, następnie zaś wynajął mieszkanie w O. Ś. Według wnioskodawcy, G. K. - opuszczając mieszkanie przy ul. K. [...] - zabrał wszystkie swoje rzeczy i oddał klucze do tego lokalu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że niezamieszkiwanie G. K. w lokalu przy ul. K. [...] potwierdzili świadkowie, a fakt opuszczenia tego lokalu w 1995 r. przyznał G. K., wyjaśniając, że po zawarciu małżeństwa zamieszkał z żoną u teściów, obecnie zaś wynajmuje mieszkanie. Wymeldowany podkreślił, że nie ma możliwości zgłoszenia pobytu stałego w innym miejscu, a więc zależy mu na utrzymaniu zameldowania u rodziców. W tak ustalonym stanie faktycznym organ pierwszej instancji uznał, że zostały spełnione - ujęte w art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. - przesłanki wymeldowania G. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. [...] we W. W odwołaniu G. K. wniósł o uchylenie pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia, podnosząc, że brak zameldowania na pobyt stały spowoduje znaczne trudności w życiu codziennym. Odwołujący się wyjaśnił, że wyprowadził się z lokalu swoich rodziców ze względu na mały metraż tego mieszkania, a obecnie zamieszkuje z rodziną w wynajmowanych lokalach, co do których może dokonać jedynie zgłoszenia pobytu czasowego. Wojewoda nie znalazł podstaw do weryfikacji decyzji Prezydenta W., potwierdzając, że w sprawie zaistniały przesłanki do wymeldowania G. K. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K. [...] we W., gdyż opuścił on miejsce pobytu stałego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się stosownie do dyspozycji art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. G. K. zakwestionował decyzję Wojewody D. Wyjaśnił przy tym, że w 1995 r. założył swoją rodzinę i nie mógł zamieszkać z żoną u swoich rodziców przy ul. K. [...] ze względu na brak odpowiednich warunków (lokal jednopokojowy). Rodzina zamieszkała więc u matki żony przy ul. J. [...], mając do dyspozycji jeden pokój z używalnością kuchni i łazienki. W tym czasie rodzice skarżącego obiecali dotrzymać słowa, że skarżący nie zostanie wymeldowany od nich, ponieważ zdawali sobie sprawę z ewentualnych trudności jakie pojawiłyby się przy poszukiwaniu stałej pracy. Decyzja Wojewody D. jest - zdaniem skarżącego - niesprawiedliwa i brzmi jak wyrok skazujący skarżącego i jego rodzinę, a przy tym wydana została na podstawie fałszywych zeznaniach świadków i kłamstwie rodziców. Skarżący podnosi, że tracąc stały meldunek nie ma szans na zdobycie pracy, na wynajem mieszkania czy też na otrzymanie mieszkania komunalnego, o które skarżący zabiega od dziesięciu lat. Wobec trudnej sytuacji w jakiej znalazła się rodzina skarżącego po wymeldowaniu, skarżący wnosi o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że ta czynność procesowa nie zawiera zarzutów, które nie byłyby rozważane przed podjęciem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), w tym także na rozstrzygnięcia podejmowane w sprawach ewidencji ludności. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.], jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zarzuty skargi i mające wesprzeć je argumenty nie mogą wzruszyć kwestionowanej decyzji, gdyż jej wydanie zostało poprzedzone niewadliwie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, które wykazało, że po stronie skarżącego wystąpiły - przewidziane w art. 15 ust. 1 i 2 u.e.i.d.o. - przesłanki do wymeldowania go z lokalu przy ul. K. [...] we W. Należy bowiem zauważyć, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 u.e.i.d.o.). Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2 u.e.i.d.o.). Postępowanie wyjaśniające wykazało bezspornie, że w 1995 r. skarżący, po zawarciu małżeństwa, opuścił lokal, w którym był zameldowany na stałe, i - jak przyznaje - zamieszkał początkowo u matki swojej żony przy ul. J. [...], później zaś w wynajmowanych lokalach (ostatnio w O. Ś. przy ul. J. P. [...]). Wyprowadzając się z miejsca pobytu stałego na czas dłuższy aniżeli dwa miesiące, skarżący nie dopełnił ustawowego obowiązku wymeldowania się, co - po wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek S. K. - obligowało organy prowadzące ewidencję ludności do wypełnienia dyspozycji art. 15 ust. 2 u.e.i.d.o., a więc wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego. Przy ocenie zaskarżonej decyzji i sytuacji faktycznej, w jakiej wydano kwestionowane rozstrzygnięcie, trzeba mieć na uwadze fakt, że regulowana ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencja ludności polega w szczególności na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2 u.e.i.d.o.), a więc ma ona odzwierciedlać także faktyczne przebywanie i zamieszkiwanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (pobyt stały w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o.). Przy ocenie zamiaru zamieszkania osoby decydujące są kryteria obiektywne, a więc zachowania osoby przejawiające się w szczególności koncentracją interesów osobistych, rodzinnych, majątkowych w oznaczonym miejscu. Jeżeli zatem skarżący opuścił w 1995 r. lokal przy ul. K. [...] we W., uzasadniając takie postępowanie zawarciem małżeństwa i praktyczną niemożliwością zamieszkiwania ze swoimi rodzicami w jednopokojowym lokalu, to niewątpliwie takim zachowaniem wypełnił przesłanki ustawowe z art. 15 ust. 1 i 2 u.e.l.d.o., lokując swe centrum życiowe poza dotychczasowym miejscem pobytu. Skoro ewidencja ludności ma odzwierciedlać faktyczne przebywanie i zamieszkiwanie osoby w danej miejscowości pod oznaczonym adresem, to wobec zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącego, należało dostosować dane w ewidencji do rzeczywistego stanu, a nie utrzymywać fikcji meldunkowej, na czym -jak wynika z materiału sprawy - zależało w istocie skarżącemu. Legalności zaskarżonego aktu nie mogą podważyć zarzuty skarżącego o fałszywych zeznaniach świadków, gdyż fakt opuszczenia lokalu przy ul. K. [...] we W. i ześrodkowania swoich interesów osobistych i rodzinnych poza tym miejscem przyznał sam skarżący, potwierdzając tę okoliczność swoim zachowaniem. Na ocenę zaskarżonej decyzji nie może mieć również wpływu podnoszona w skardze nielojalność rodziców wobec skarżącego, ponieważ niedotrzymanie przez nich przyrzeczenia o niewymeldowy-waniu skarżącego - niezależnie od oceny takiego postępowania - nie stanowi ustawowej przesłanki wymeldowania. Trzeba wreszcie zauważyć, że - wbrew zaakcentowanemu w skardze zapatrywaniu skarżącego - prowadzona przez organy administracji publicznej ewidencja ludności nie rozstrzyga o prawach do lokalu, a więc ani nie przyznaje tytułu prawnego do mieszkania, ani też go nie pozbawia, ma bowiem na celu jedynie rejestrację miejsca pobytu osoby fizycznej. Ponieważ wszczęte skargą G. K. postępowanie sądowe nie dało pod staw do postawienia organom administracji publicznej zarzutu naruszenia prawa według art. 145 u.p.p.s.a., przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. - należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło