III SA/Wr 217/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania Danuty Staniszewskiej z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Prezydent W. decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania D. S. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] we W. Po rozpatrzeniu odwołania Z. S., Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie, które zostało wszczęte na wniosek Z. S., współwłaściciela lokalu przy ul. [...] we W. Wnioskodawca powołał się na fakt, że D. S., jego była żona, nie przebywa w tym mieszkaniu od prawie roku, gdyż wyprowadziła się dobrowolnie, zabierając część swoich rzeczy. Stwierdził też, że nie zna aktualnego adresu byłej żony. W pisemnym oświadczeniu z dnia [...]. P. S., syn stron, poinformował organ prowadzący postępowanie, że jego matka D. S. przebywa w miejscowości P. - J. (gmina M.) bez zamiaru stałego pobytu. Powodem czasowego zamieszkiwania w J. jest zły stan zdrowia jej matki. Zeznając do protokołu w dniu [...]. D. S. oświadczyła, że obecnie przebywa w J., gdzie opiekuje się chorą matką. Zobowiązała się do zameldowania na pobyt czasowy w aktualnym miejscu zamieszkiwania, co uczyniła w dniu[...] W protokole znajduje się również zapis, że zeznająca posiada swobodny dostęp do spornego lokalu ul. [...] we W.. Posiada w nim część swoich rzeczy osobistych oraz planuje w przyszłości nadal tam mieszkać. W tym stanie rzeczy Prezydent W. odmówił wymeldowania D. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. Od tej decyzji Z. S. wniósł odwołanie do Wojewody, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie podstawowych zasad Kpa. Organ II instancji rozpatrując odwołanie powołał art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Według organu, pojęcie "opuszcza", w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy interpretować jako dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych. Pojęcie to zawiera element woli osoby, która w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Organ II instancji stwierdził, że żaden przepis nie zobowiązuje lokatora mieszkania do przebywania w nim określoną ilość godzin dziennie, czy stałego w nim nocowania. Należy wszakże mieć na uwadze, że art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewiduje, iż pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Istotne jest, aby zamiar ten był określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zdaniem organu II instancji, D. S. spełnia te przesłanki, gdyż oświadczyła, że zamierza po zakończeniu opieki nad matką powrócić do spornego lokalu. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 (zasada prawdy obiektywnej) oraz art. 8 Kpa (zaufanie obywatela do organu) organ II instancji podkreślił, że NSA w wyroku z dnia 26 października 1984 r., II SA 1205/84 (ONSA 1984, Nr 2, poz. 98) w takiej kwestii przyjął: "Z art. 7 i 77 § 1 Kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony". Organ II instancji zauważył, że zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 10 sierpnia 1983 r., I SA 367/83 (ONSA 1983, Nr 2, poz. 64): "Przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa, zasadom art. 8 Kpa nie odpowiada takie prowadzenie postępowania w sprawie, w której występują sprzeczne interesy stron, gdy organ prowadzący postępowanie - bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy - uwzględnia tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłoszonych stwierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy". Biorąc to pod uwagę organ II instancji podzielił ocenę organu I instancji w przedmiocie niespełnienia przez D.S. przesłanek wymeldowania decyzją administracyjną, określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podkreślił, że trwające pomiędzy byłymi małżonkami spory mają charakter cywilnoprawnymi, a do ich rozstrzygnięcia powołane są sądy powszechne, nie zaś organy administracyjne, które nie mają kompetencji, by w trybie przepisów powoływanej ustawy dokonać skutecznych rozstrzygnięć w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji II instancji, gdyż jest dla niego krzywdząca. Była bowiem podjęta bez dogłębnego wywiadu środowiskowego, o co wnioskował w odwołaniu od decyzji I instancji. Zdaniem skarżącego, organ II instancji jednostronnie przyjął za wiarygodne oświadczenie byłej żony skarżącego o zamiarze powrotu do wspólnego mieszkania przy ul. [...], mimo dobrowolnego opuszczenia przez nią tego lokalu. Od września- października 2006 r. do lutego 2008 r., kiedy wnosił skargę, widział swą byłą żonę 2 kwietnia 2007 r. oraz 29 października 2007 r. i tylko na sali sądowej. Była żona, będąca współwłaścicielką mieszkania, nie uczestniczyła finansowo w jego wykupie. Całe koszty związane z wykupem, bieżącymi opłatami, remontami i utrzymaniem poniósł i ciągle ponosi skarżący. Jeśli tak będzie w dalszym ciągu, to mieszkanie za zadłużenie przejdzie na własność wspólnoty mieszkaniowej. Organy orzekające nie wzięły tej istotnej kwestii pod uwagę. Skarżący stwierdził, że jego była żona ma gdzie mieszkać. Od dawna bowiem mieszka w domu rodzinnym, w którym ponoć dobrze się czuje i chce tam mieszkać. Robi skarżącemu tylko złośliwe trudności życiowe. Zasłania się opieką nad matką, którą faktycznie opiekuje się jej siostra, gdyż była żona wyjeżdża na kilka tygodni poza jej obecne miejsce zamieszkania. Organ I instancji nie sprawdził tego w swej urzędniczej powinności i przyjął za fakt to, co oświadczyła była żona. Ten stan rzeczy, trwający od drugiej połowy lat 90-tych, skończył się skutecznym wystąpieniem skarżącego o rozwód. Skarżący chce mieszkać godnie, więc stara się sprostać nałożonym obowiązkom mimo II grupy inwalidzkiej. Nikt nie zrozumie, że nie ma za co dokonać opłat, wykupić leków. W majestacie prawa "wyląduje pod mostem", a może organy I i II instancji przejmą zobowiązania jego byłej żony. Skarżący wnosi o logiczne uczciwe i urzędowe rozpatrzenie jego wniosku i odwołań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej także dalej ppsa.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Według art. 15 ust. 2 tej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Niesporne jest, że D. S., była żona skarżącego i współwłaścicielka mieszkania przy ul. [...] we W., nie zamieszkiwała w tym mieszkania od prawie roku przed podjęciem decyzji II instancji. Organ II instancji trafnie podkreślił, że samo opuszczenie przez określoną osobę jej miejsca stałego zameldowania nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Należy bowiem wziąć pod uwagę dalsze okoliczności, a mianowicie zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania spraw życiowych w innym miejscu oraz zerwanie związków z dotychczasowym lokalem. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że D. S. opuściła sporny lokal, gdzie pozostawiła meble i rzeczy osobiste. Przeprowadziła się do miejscowości P. J. , w Gminie M., gdzie zameldowała się na pobyt czasowy do dnia 31 grudnia 2009 r. Opiekuje się tam chorą, 87 letnią matką. Zostało to potwierdzone w postępowaniu dowodowym I i II instancji przez zainteresowaną, a także przez P.S., syna byłych małżonków S. D. S. ma klucze do spornego lokalu. Podkreśla, że jest z tym lokalem związana, gdyż zamierza tam powrócić. Pozostawiła tam swe rzeczy osobiste, czego nie kwestionuje skarżący. Stan ten spełnia wymogi art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, według którego pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Istotne jest, aby zamiar ten był określony na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Sąd podziela pogląd organu II instancji, że D. S. spełnia te przesłanki. Oświadczyła bowiem, że zamierza po zakończeniu opieki nad matką powrócić do spornego lokalu. Według art. 7 kpa orzekające organy stoją na straży praworządności i mają obowiązek podejmowania w prowadzonym postępowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu spoczywa na organach obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) oraz dokonania jego pełnej oceny (art. 80 kpa). Należy temu dać wyraz w uzasadnieniu decyzji przez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 kpa). Według Sądu, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w ramach swobodnej oceny zgromadzonych dowodów nie oznacza, że ta ocena może być przeprowadzona w sposób dowolny. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji zastosował się do wymienionych dyspozycji. Organ II instancji podjął decyzję po zbadaniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd stwierdza, że dotychczasowe postępowanie dowodowe wyjaśniło, że D. S. nie opuściła przedmiotowego lokalu w sposób wyczerpujący dyspozycję art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd wyjaśnia, że kwestie majątkowe między byłymi małżonkami, związane z nabyciem oraz utrzymaniem spornego mieszkania, nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania sądowadministracyjnego, którego przedmiotem jest sprawa meldunkowa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.