III SA/Wr 223/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-20

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Barbara Ciołek, Anna Moskała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie organu egzekucyjnego, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych zarzutów, ale musi uwzględnić wiążące stanowisko wierzyciela.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV, podnosząc nieistnienie obowiązku, przedawnienie zaległości oraz niedopuszczalność egzekucji. Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) zwrócił się do wierzyciela (Poczta Polska), który uznał zarzuty za nieuzasadnione. Następnie organ egzekucyjny odmówił uznania zarzutów, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby, powtarzając zarzuty. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia NSA Barbara Ciołek, Anna Moskała (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. G., prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 2018 r. wystawionego przez "A". (wierzyciela), obejmującego opłaty abonamentowe rtv za okres 01/2013 - 03/2018, dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu [...] stycznia 2018 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wyżej wymienionych świadczeń. W piśmie z [...] września 2018 r. skarżący wniósł zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne w postaci: nieistnienia obowiązku, przedawnienia zaległości oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Strona skarżąca wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a organ egzekucyjny zwrócił się (w tej kwestii) do wierzyciela o zajęcie stanowiska. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. (nr [...]) wierzyciel uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie skarżący nie wniósł zażalenia do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, przedmiotowe postanowienie stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. ( nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. G. odmówił uznania wniesionych zarzutów, w uzasadnieniu wskazując, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Od tego postanowienia skarżący również złożył zażalenie, po rozpoznaniu którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. w dniu [...] kwietnia 2019 r., wydał postanowienie utrzymując dotychczasowe rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ - po szczegółowym przywołaniu przepisów mających zastosowanie w sprawie - stwierdził, że działanie organu egzekucyjnego, dotyczące trybu rozpoznania zarzutów było prawidłowe i wypełniło wymogi wskazane w przepisach prawa. Dalej organ II instancji wskazał, że stanowisko wierzyciela co do zasadności zgłoszonego zarzutu, tj. zarzutu nieistnienia obowiązku i jego przedawnienia i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej ma dla organu egzekucyjnego charakter wiążący, z wyjątkiem zarzutu niedopuszczalności egzekucji, jednak Dyrektor Izby nie widzi podstaw, aby odnieść się do niego odmiennie. Organ podniósł, że jako niezasadny należy uznać zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Rozpatrując ten zarzut, organ wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiowo-telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z dnia [...] kwietnia 2005 r. (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania odbiorników oraz uiszczaniem opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem z ponoszenia opłat. W ocenie skarżącego nie dostarczono mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Wierzyciel jednak wskazał, iż pisma kierowane do abonentów mają charakter informacyjny, wysłany dokument jest wydrukiem komputerowym, nie wymagającym dodatkowych podpisów oraz pieczęci i doręczany jest listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru. Nadanie takiego listu na adres abonenta jest wystarczającym działaniem wierzyciela, który wobec skarżącego w sposób prawidłowy wykonał ciążące na nim obowiązki. Ponadto wierzyciel podniósł, że użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia [...] grudnia 1992 r. oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę z dnia [...] kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, pozostali abonamentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych. Podkreślono również, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. W związku z czym nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat. Odnośnie zarzutu przedawnienia zaległości za wierzycielem wskazał, że należności z tytułu opłat abonamentu rtv są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., w myśl którego do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym oraz, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Abonament radiowo – telewizyjny jest więc przymusowym bezzwrotnym świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, którą od pozostałych danin odróżnia jedynie celowy charakter. W związku z powyższym, zgodnie z art. 50 § 1 Ordynacji podatkowej, zaległości z tego tytułu przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W przypadku opłat abonamentu rtv przedawnienie następuje po 5 latach. Odnośnie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej Dyrektor Izby Administracyjnej podzielił stanowisko zaprezentowane przez wierzyciela. Poczta Polska zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz opłaty pobieranej w przypadku niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego przy zastosowaniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Przepis ten stanowi podstawę do stosowania egzekucji administracyjnej w myśl art. 2 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym egzekucji podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. W skardze z [...] maja 2019 r. strona skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu, wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. G. W skardze skarżący powtórzył zarzuty przedstawione we wcześniejszym zażaleniu. Pismem z dnia [...] maja 2019 r, skarżący uzupełnił skargę, przedkładając zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych przesłane przez Pocztę Polską na błędny adres. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz.2167), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takich zaś zalicza się właśnie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. Wskazać w tym miejscu należy, że w związku ze zmianą brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. od 15 sierpnia 2015 r., postanowienia wydane przez wierzyciela w powyższym trybie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest jednak uprawnienie do kontroli tego rodzaju aktu przez sąd administracyjny w ramach postępowania zainicjowanego skargą na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione, o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W świetle tych regulacji, pozyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w kwestii podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 u.p.e.a. zarzutów, jest koniecznym wymogiem w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku oparcia zarzutów na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest przy tym wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia samodzielnie postępowania wyjaśniającego co do istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu, a w konsekwencji nie może zakwestionować stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie, Naczelnik US (jako organ egzekucyjny) prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 2018 r. wystawionego przez "A" (wierzyciela), obejmującego opłaty abonamentowe rtv za okres 01/2013 - 08/2018. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego został doręczony skarżącemu [...] sierpnia 2018 r. Skarżący w rozpoznawanej sprawie (w piśmie z [...] września 2018 r.) podniósł trzy zarzuty: nieistnienia obowiązku, przedawnienia zaległości, niedopuszczalności egzekucji. W pierwszej kolejności podnieść należy, że w sprawie, organ egzekucyjny nie był wierzycielem. Stosownie do treści ww. przepisów, był on zatem zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem - w odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku - był związany. Ostatecznym postanowieniem, wierzyciel odmówił uznania wniesionych zarzutów. Podkreślić należy, że stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia (w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku). Sąd natomiast, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, powinien dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a następnie przejść do oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych co do ich zgodności z prawem. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, w tym w pierwszej kolejności do zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), a zatem ustalenia, czy na skarżącym rzeczywiście ciążył (czy też nie) obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej rtv za wskazane okresy objęte spornym tytułem wykonawczym, konieczne było odwołanie się (kolejno do zmieniających się) przepisów w zakresie warunków powstania i ustania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji Polskie Radio i Telewizja (Dz. U. Nr 54, poz. 307), dodaną do niej, z dniem 1 marca 1985 r. ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U. z 1984 r., nr 54, poz. 275), a ich wysokość była kształtowana przez Komitet do Spraw Radia i Telewizji w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Następnie problematykę opłat abonamentowych regulowały art. 48 i 51 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 43, poz. 226) uchylone przez - obowiązującą obecnie - ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze. zm.). Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Istotna jest także treść art. 7 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego. Reasumując, przyjąć należy, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników rtv powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wyroku TK z 16 marca 2010 r., K 24/08 zgodnie z którym, po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku nieposiadania odbiorników rtv, użytkownik tych odbiorników jest zobowiązany dokonać ich wyrejestrowania. Wynika to z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. 2013 nr 0 poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, który stanowi, że użytkownik odbiorników rtv, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie, w placówce pocztowej, formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Obowiązek zawiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zaprzestaniu użytkowania odbiorników rtv ciążył na użytkowniku także w okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie powołanego rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2013 r. (§ 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - Dz. U. Nr 187, poz. 1342). Również w myśl wcześniej obowiązującego § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. W świetle powyższego, przyjąć zatem należy, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi już wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych (aktualnie jest to ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16 , WSA w Gliwicach z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/GI 376/13). W sprawie bezspornym jest natomiast, że skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym. Z akt sprawy nie wynika nadto, aby skarżący kiedykolwiek dokonał wyrejestrowania odbiornika rtv, czy też dopełnił formalności dotyczących zwolnienia go z ponoszenia opłaty abonamentowej. Tym samym – w ocenie Sądu - organy słusznie przyjęły, że na skarżącym ciążył - z mocy prawa - obowiązek uiszczania opłat abonamentowej rtv. Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), operator publiczny, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Ww. rozporządzenie weszło w życie 13 grudnia 2007 r. Jeżeli zatem w chwili wejścia w życie rozporządzenia skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym lub radiowym, to - w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy - operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z § 3 rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4. Podkreślenia przy tym wymaga, że nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać utożsamione z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych. Stanowiło to bowiem jedynie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie imienną książeczkę abonamentową zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta. W tym miejscu podkreślenia nadto wymaga, że użyte w § 5 ust. rozporządzenia wyrażenie "powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia" oznacza, że zawiadomienie to można przesłać (nawet) w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustawodawca nie określił bowiem, żadnej szczegółowej formy "powiadamiania", zastrzegając jedynie, że powiadomienie to winno zawierać zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Zresztą i tak skoro obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy o opłatach abonamentowych, to nawet w sytuacji gdyby skarżący rzeczywiście "nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego", to okoliczność ta i tak nie uwalniałaby go od (nałożonego przecież ustawą) obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Tym bardziej, skoro w sprawie "A". zachowała wymogi ustawowe w ww. zakresie, zaś skarżący, który uprzednio dokonał rejestracji odbiornika (a tym samym, z mocy prawa, była zobowiązany do uiszczenia opłaty abonamentowej rtv), nie przedstawił w toku postępowania egzekucyjnego żadnego dowodu potwierdzającego jego wyrejestrowanie, bądź uprawnienie do zwolnienia go z uiszczania opłaty abonamentowej, to przyjąć należy, że skarżący słusznie został uznany za abonenta zobligowanego do uiszczania opłaty za odbiornik rtv. Tym samym - wbrew twierdzeniom skarżącego - zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) należało uznać za bezzasadny. Przechodząc do kolejnego – również niezasadnego zdaniem Sądu - zarzutu w postaci niedopuszczalności egzekucji (art. 33 §1 pkt 6 u.p.e.a.) w pierwszej kolejności wskazać należy, że należności z tytułu opłat abonamentowych rtv są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych. Taki charakter opłat abonamentowych wynika bowiem wprost z art. 7 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Kwestia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych była przedmiotem orzekania przez TK, który w wyroku z 9 września 2004 r. K 2/03 (publ. OTK-A 2004, nr 8, poz. 83) wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań Państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez swój celowy charakter, która nie stanowi dochodów Państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków Państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej, niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. W związku z powyższym, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zaległości z tego tytułu przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W przypadku opłat abonamentu RTV, przepis ordynacji podatkowej stanowi przepis szczególny względem regulacji zawartych w art. 188 k.c., tak więc w przypadku opłat abonamentu przedawnienie następuje po 5 latach. Twierdzenia skarżącego, że do zobowiązania objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym obowiązywać powinny przepisy art. 118 Kodeksu cywilnego, tj. 3 – letni okres przedawnienia, uznać należy za bezpodstawne. W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że pięcioletni okres przedawnienia należy liczyć od końca roku, w którym przypadał termin płatności pierwszych zobowiązań tj. od końca 2013 r. Egzekucję wszczęto w dniu [...] września 2018 r., oznacza to, że nawet najstarsze zaległości nie były przedawnione. Postępowanie egzekucyjne obejmuje więc pełną kwotę objętą tytułem wykonawczym. Kolejno powtórzenia wymaga, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Samo zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi - zatem - wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (co miało miejsce w sprawie), który - co istotne z uwagi na zarzuty skargi - podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 927/15). Egzekwowanie opłaty abonamentowej nie wymaga zatem uprzedniego wydania decyzji administracyjnej, określającej jej wysokość. Sama wysokość opłaty wynika bowiem z przepisów prawa, podobnie jak obowiązek jej uiszczania, który zależny jest tylko i wyłącznie od faktu posiadania odbiornika. Końcowo podnieść należy, że tytuł wykonawczy stanowi podstawę wszczęcia i prowadzenia egzekucji (art. 26 u.p.e.n.). Jest wystawiany przez wierzyciela przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skoro w sprawie wierzycielem była zatem "A". to też - w brew zarzutom skarżącego – nie sposób uznać, że w sposób nieuprawniony wystawiła ona tytuł wykonawczy z [...] lipca 2018 r., obejmujący nieuiszczone przez skarżącego opłaty abonamentowe RTV za okres 01/2013 - 03/2018. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku oryginalnego podpisu na upomnieniu, należy podkreślić, że Pani G. S. została upoważniona przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej "A". do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Pieczątka mechaniczna, którą opatrzone zostało upomnienie zawiera imię, nazwisko, stanowisko służbowe oraz podpis osoby upoważnionej. Zatem fakt opatrzenia niniejszego pisma pieczątką mechaniczną nie ma wpływu na jego treść oraz ważność. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 151 p.p.s.a.- oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło