III SA/Wr 223/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 lutego 2024 r., nr 0201-IOA.4246.87.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na osobę pełniącą funkcję członka zarządu w spółce z o.o. z tytułu urządzania gier hazardowych bez zezwolenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 17 kwietnia 2024 r. W. S. (dalej: skarżąca) – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ) z dnia 29 lutego 2024 r. (nr 0201-IOA.4246.87.2023) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na osobę pełniącą funkcję członka zarządu w spółce z o.o. z tytułu urządzania gier hazardowych bez zezwolenia. Skarga w powyższym przedmiocie nadana została listem poleconym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 19 kwietnia 2024 r. (k. 5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że zaskarżona decyzja została przekazana pełnomocnikowi w dniu 14 marca 2024 r. za pośrednictwem e-PUAP. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ nie został zachowany ustawowy termin do jej wniesienia. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej: o.p.) pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Treść § 2 stanowi zaś, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zacytowane przepisy określają zatem, że aby uznać doręczenie za skuteczne, musi zostać ono dokonane do właściwych podmiotów. Przed skierowaniem pisma do strony, organ winien ustalić, czy działa ona osobiście, przez przedstawiciela, czy też przez ustanowionego pełnomocnika i nadać korespondencję do odpowiedniego podmiotu i na właściwy adres. W związku powyższym, przy badaniu terminowości wniesienia skargi, istotnego znaczenia nabiera kwestia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia, czy doszło do doręczenia, zależy bowiem ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis art. 53 § 1 p.p.s.a. początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Tutejszy Sąd w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny. Służą one bowiem zagwarantowaniu prawa strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt I FSK 822/19). Jedynie doręczenie zgodne z przepisami wywołuje skutki prawne i dopóki akt nie zostanie doręczony w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, dopóty nie wchodzi on do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który akt ten wydał, i dlatego doręczenie to musi być pewne, nie budzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2330/20). Podkreślić należy, że począwszy od 1 stycznia 2016 r. – jak stanowi art. 144 § 1a o.p. – organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Natomiast w myśl art. 144 § 5 o.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechny jest pogląd, zgodnie z którym pominięcie trybu doręczenia pism profesjonalnemu pełnomocnikowi pomocą środków komunikacji elektroniczne, czyni dokonane doręczenie bezskutecznym (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt I FSK 364/18; 19 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 112/22; 27 października 2023 r., sygn. akt III FSK 2929/21). Co istotne w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, do dnia 5 października 2021 r. obowiązywał jeszcze przepis art. 144 § 3 o.p., który czynił wyłom w tej zasadzie w sytuacji wystąpienia problemów technicznych. W chwili doręczania decyzji organu przepis ten już jednak nie obowiązywał. Z akt niniejszej sprawy wynika, że doręczenie zaskarżonej decyzji faktycznie nastąpiło za pomocą środków komunikacji elektronicznej, tj. platformy e-PUAP, w dniu 14 marca 2024 r., co bezsprzecznie wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia. Późniejsze doręczenie decyzji po raz kolejny, tym razem za pośrednictwem operatora pocztowego, nie mogło zatem wywołać skutku doręczenia, a tym samym spowodować rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi do sądu, co pozostawałoby wbrew treści art. 144 § 5 o.p. Sąd oczywiście dostrzega, że pełnomocnik skarżącej wnioskował o doręczanie wszelkiej korespondencji w sprawie pod adresem korespondencyjnym, co początkowo organ też nieprawidłowo czynił, jednakże nie mogło to doprowadzić do skutecznej zmiany sposobu doręczania w niniejszej sprawie na tryb nieznany ustawie. Podkreślenia wymaga, że powoływany art. 144 § 5 o.p. nie pozostawia organowi swobody co do wyboru innych jeszcze trybów doręczania pism, w tym trybu doręczania pism za pośrednictwem operatora pocztowego. Doręczenie pisma przez pocztę, gdy istniał obowiązek doręczenia za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jest zatem nieprawidłowe (por. m.in. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 33/24). W konsekwencji należało przyjąć, że skuteczne doręczenie skarżącej decyzji organu w sprawie nastąpiło w dniu 14 marca 2024 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi - liczony zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 83 § 2 p.p.s.a.- upłynął w dniu 15 kwietnia 2024 r. Natomiast skarga została wniesiona w dniu 19 kwietnia 2024 r. (data stempla pocztowego), a więc po terminie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.