III SA/Wr 225/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-12-16
Skład orzekający: Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez stowarzyszenie, które utraciło swoje organy uprawnione do reprezentacji, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej, gdy ustanowienie kuratora zostało odrzucone?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez stowarzyszenie, które nie posiada organów uprawnionych do działania w jego imieniu z powodu upływu kadencji władz i braku możliwości ich uzupełnienia (w tym odrzucenia wniosku o ustanowienie kuratora), podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 PPSA z powodu braku zdolności sądowej. Brak ten nie podlega uzupełnieniu, jeśli jego usunięcie nie zależy od inicjatywy strony.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych, w tym do wykazania umocowania osoby podpisującej skargę. Stowarzyszenie przedłożyło statut, z którego nie wynikało umocowanie. Kolejne wezwania do wykazania umocowania C. D. nie przyniosły rezultatu, a zgromadzone dokumenty wskazywały na brak organów uprawnionych do reprezentacji stowarzyszenia od lipca 2012 r. Wniosek o ustanowienie kuratora dla stowarzyszenia został odrzucony. C. D. oświadczył, że od 2012 r. nie pełni funkcji Prezesa.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy P., postanawia: odrzucić skargę.
"A" w P. (dalej także jako: "strona skarżąca", "Klub") pismem z dnia [...] marca 2014 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy P. Skarga w imieniu stowarzyszenia została podpisana przez C. D.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] kwietnia 2014 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do jej reprezentowania (statutu stowarzyszenia). W wezwaniu pouczono, że nieuzupełnienie wskazanego braku
w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, spowoduje odrzucenie skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżące stowarzyszenie przedłożyło kopię statutu, z którego wynikało, że reprezentowanie Klubu na zewnątrz i działanie w jego imieniu należy do zadań Zarządu Klubu (rozdz. 4 pkt 20.1 Statutu) oraz że kadencja władz klubu trwa 1 rok (rozdz. 4 pkt 16.2 Statutu).
Następnie zarządzeniem Sądu z dnia [...] maja 2014 r. strona skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentu, z którego wynika umocowanie dla C. D. do jej reprezentowania przed sądami administracyjnymi (np. uchwały Walnego Zebrania Klubu).
W odpowiedzi nadesłano do Sądu umowę z dnia [...] listopada 2011 r.
zawartą pomiędzy skarżącym stowarzyszeniem reprezentowanym przez Prezesa C. D. a Gminą P. oraz kopię postanowienia Sądu Rejonowego w W. (sygn. akt [...]) o przekazaniu Sądowi Rejonowemu dla W.- [...] we W. IX Wydziałowi Krajowego Rejestru Sądowego jako właściwemu sprawy o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej "A" z siedzibą w P. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z pisma Starosty P., prowadzącego jako organ rejestrowy, rejestr uczniowskich klubów sportowych wynika, że Klub nie posiada organów uprawnionych do reprezentacji.
Wobec powyższego Sąd zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P.
o wydanie wyciągu z ewidencji "A" w P.
Z nadesłanego w dniu [...] lipca 2014 r. wyciągu z ewidencji klubów sportowych wynika, że skarżące stowarzyszeniem posiadało - w okresie od [...] lipca 2011 r. do [...] lipca 2012 r. - trzyosobowy Zarząd, którego Prezesem był C. D. Od [...] lipca 2012 r. brak jest natomiast informacji dotyczących składu Zarządu.
W związku z tym, zarządzeniem Sądu z dnia [...] października 2014 r. wezwano C. D. do uprawdopodobnienia, że w dniu wniesienia skargi ([...] marca 2014 r.) pełnił funkcję Prezesa "A" w P. Ponadto, zarządzeniem wydanym tego samego dnia, zwrócono się do IX Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego o wskazanie, na jakim etapie jest postępowanie w sprawie ustanowienia kuratora dla strony skarżącej.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu C. D. w piśmie z dnia [...] października 2014 r. oświadczył, że według statutu "A", kadencja władz Klubu trwała rok. Oznacza to, że od 2012 r. nie pełni on już funkcji Prezesa Klubu. Jednocześnie podał, że z braku dotacji Klub przestał funkcjonować i że wszystkie pisma z Urzędu Gminy P. jak i sądu administracyjnego, dotyczące roszczeń, kierowane są w dalszym ciągu pod jego osobistym adresem.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Sąd Rejonowy dla W. – [...] poinformował o zwrocie wniosku o ustanowienie kuratora dla "A" w P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast zgodnie z art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności
w postępowaniu.
Nieprzedstawienie przy składaniu skargi oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osoby do podpisania skargi, stanowi brak formalny skargi. Brak ten może być uzupełniony w terminie 7 dni od daty otrzymania stosownego wezwania.
W niniejszej sprawie, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, strona skarżąca nadesłała statut, z treści którego wynikało, że reprezentowanie Klubu na zewnątrz
i działanie w jego imieniu należy do zadań Zarządu Klubu oraz, że organ ten składa się
z 3 - 7 członków wybieranych przez Walne Zgromadzenie Klubu, którzy spośród siebie wybierają Prezesa i Sekretarza. Z dokumentu tego nie wynikało natomiast umocowanie dla C. D. do reprezentacji Stowarzyszenia w dacie wniesienia skargi.
W związku z tym Sąd zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P.
o wydanie wyciągu z ewidencji "A" w P. oraz zarządzeniem z dnia [...] października 2014 r. zobowiązał C. D. do uprawdopodobnienia, że w dniu wniesienia skargi ([...] marca 2014 r.) pełnił funkcję Prezesa Zarządu skarżącego stowarzyszenia.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z ewidencji uczniowskich klubów sportowych, prowadzonej przez Starostę P. (k.59 akt sądowych), strona skarżąca od [...] lipca 2012 r. nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji. Kadencja władz stowarzyszenia upłynęła bowiem w dniu [...] lipca 2012 r. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest treść oświadczenia C. D. z dnia [...] października 2014 r. (k.78 akt sądowych), z której wynika, że z uwagi na upływ kadencji władz Klubu, od 2012 r. nie pełni już funkcji Prezesa Klubu.
Powyższe oznacza, że w dacie wniesienia skargi, skarżące stowarzyszenie, które jest osobą prawną, nie miało organów uprawnionych do działania w jego imieniu. Tym samym należy jednocześnie stwierdzić, że C. D., który podpisał skargę, nie posiadał umocowania do tej czynności.
Brak organów osoby prawnej oznacza, że osoba ta nie ma zdolności sądowej. Skarga wniesiona przez podmiot, który nie ma zdolności sądowej, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Jednocześnie § 2 cyt. przepisu stanowi, że odrzucenie skargi z tego powodu jest możliwie dopiero w sytuacji, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony. Przepis ten należy jednak rozpatrywać
w kontekście art. 31 p.p.s.a., nakładającym na Sąd obowiązek wezwania o uzupełnienie braków jedynie w sytuacji, gdy zdaniem Sądu brak ten da się uzupełnić. Zdaniem doktryny (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2007, art. 31) brak zdolności sądowej strony daje się uzupełnić wówczas, gdy dokonanie stosownej czynności zmierzające do uzupełnienia braku zależy od aktywności samego podmiotu (strony). Tylko w wypadku, gdy strona ma możliwość uzupełnienia zaistniałych braków, możliwe jest oznaczenie przez Sąd realnego terminu do wykonania nałożonego obowiązku. Jak stanowi art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855), jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora. Dopiero tak ustanowiony kurator mógłby zainicjować procedurę wyłonienia nowych władz stowarzyszenia. Tymczasem ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że wniosek o ustanowienie kuratora dla strony skarżącej został odrzucony zarządzeniem Sądu Rejonowego dla W.- [...] we W. z dnia [...] lipca 2014 r. (sygn. akt [...]).
Ponadto z uwagi na fakt, że kadencja władz Klubu (Walnego Zebrania Klubu, Zarządu oraz Komisji rewizyjnej) zakończyła się z dniem [...] lipca 2012 r.- w chwili obecnej brak jest osób, które - jako członkowie władz stowarzyszenia - mogłyby albo działać bezpośrednio za stowarzyszenie, albo prawidłowo udzielić pełnomocnictwa do jego reprezentacji. Powyższe oznacza, iż usunięcie omawianego braku zdolności procesowej nie jest zależne od inicjatywy stowarzyszenia "A" w P. Jak już wspomniano, w zaistniałej sytuacji skuteczne wyłonienie nowych władz stowarzyszenia wymagałoby działania kuratora, ustanowionego przez sąd rejestrowy. Zatem skoro stowarzyszenie nie jest w stanie we własnym zakresie powołać organów zdolnych do jego reprezentacji, należało dojść do wniosku, że braki w zdolności sądowej strony skarżącej nie dają się uzupełnić. Dlatego też nie było potrzeby wzywania strony skarżącej do uzupełnienia braku zdolności sądowej w określonym terminie i należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
Na marginesie konieczna jest wzmianka, iż w związku z brakiem zdolności sądowej strony skarżącej wniosek o przyznanie prawa pomocy nie będzie rozpoznawany. Odrzucenie skargi z powyższej przyczyny jest rozstrzygnięciem formalnym kończącym postępowanie przed Sądem I instancji. W tym stanie rzeczy rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bezprzedmiotowe, bowiem skutkowałoby prowadzeniem postępowania incydentalnego w sytuacji gdy postępowanie główne zostało zakończone.
Z tych przyczyn postanowiono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło