III SA/Wr 226/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Józef Kremis, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi T. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] r. , Nr [...], w przedmiocie uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, z dnia [...] r., sygn. akt III SA/Wr 226/09, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. T. K. (zwany dalej skarżącym) złożył skargę na decyzję opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, skarżący złożył w dniu [...] r. wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych. W uzasadnieniu oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie osiąga dochodu i posiada mieszkanie [...] o powierzchni [...] m2 oraz udział we własności lokalu [...] (o pow. [...] m2). Dodał, że S. R. w W. orzekł zakaz prowadzenia przez niego działalności gospodarczej i że z uwagi na swój stan zdrowia nie może także podjąć zatrudnienia. Do wniosku dołączył złożone na druku oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, kopię karty informacyjnej z leczenia szpitalnego oraz kopię zwolnienia lekarskiego. Wezwany do nadesłania wniosku na formularzu PPF oraz wskazania informacji potwierdzających jego sytuację rodzinną i materialną, w dniu [...] r. złożył wniosek na urzędowym formularzu. Wskazał w uzasadnieniu, że od operacji [...] w dniu [...] r. jego przychód z prowadzonej działalności gospodarczej "A" sp. z o.o. wyniósł ok. [...] zł, w tym ok. [...] zł za wyprzedaż materiałów i narzędzi w trybie awaryjnym. Dodał, że wyciągów z rachunków bankowych nie otrzymuje, bowiem zostały zamknięte z powodu braku wpływów lub zajęte przez Komornika. Podniósł, że księgi przychodów i rozchodów dotychczas nie odtworzył, a w stosunku do jego udziału ([...]) w prawie własności lokalu [...] prowadzona jest egzekucja komornicza. Oświadczył nadto, że czynszu za mieszkanie nie płaci od [...] lat (zaległości wynoszą ponad [...] zł). Wskazał, że nieregularnie płaci za energię elektryczną i gaz (łącznie opłaty te wynoszą ok. [...] zł). Podniósł, że nie korzysta z żadnych form wsparcia, nie jest też zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Postanowieniem referendarza tutejszego Sądu z dnia [...] r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Orzeczenie to zostało doręczone osobiście skarżącemu w dniu [...] r. Na skutek złożonego, w dniu [...] r., sprzeciwu, wezwano skarżącego do przedłożenia dokumentacji obrazującej sytuację finansową prowadzonej działalności gospodarczej oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i innych dokumentów, które świadczyłyby o jego zadłużeniu, pod rygorem rozpoznania sprzeciwu na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Pismo to doręczono skarżącemu w dniu [...] r. W piśmie z dnia [...] r. skarżący zawarł szereg inwektyw. Nie odniósł się jednak do wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku. Zwracając się o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca zobowiązany jest do sporządzenia wniosku w sposób rzetelny. Powinny się w nim znaleźć wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy a nadto okoliczności te – na żądanie Sądu – powinny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego – na podstawie załączonych przez niego dokumentów – nie można dokonać weryfikacji oświadczenia skarżącego co do jego stanu majątkowego. Mimo wezwań Sądu, skarżący nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie wyjaśnił w jaki sposób z uzyskanego w [...] dochodu w wysokości [...] zł br. jest w stanie pokrywać swoje niezbędne wydatki do dnia dzisiejszego. Nie wskazał także dlaczego nie rejestruje się jako osoba bezrobotna, nie przedłożył dokumentów finansowych (w tym wyciągów z rachunków bankowych) obrazujących sytuację finansową "A" sp. z o.o. oraz prowadzonej indywidualnie działalności [...]. Nie złożył do akt dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia postępowań egzekucyjnych z posiadanych przez niego składników majątkowych, czy też wysokości zadłużenia. Nie przedstawił także sytuacji finansowej i majątkowej swojej [...] – K. Wymienione informacje stanowią dla Sądu punkt odniesienia do stwierdzenia, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku fakty jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać okoliczności, o których mowa w omawianym art. 246 § 1 p.p.s.a. Ocena, czy takie okoliczności zachodzą, należy do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Postawa strony, która wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jej sytuację majątkową uniemożliwia uzyskanie pewności co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, przy czym to na niej spoczywa ciężar dowodu o braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 147/08, LEX nr 479137). Zdaniem Sądu wskazane okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, czy koszty sądowe w kwocie 200,00 zł spowodują uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny, albowiem z winy samego wnioskodawcy nie sposób stwierdzić, co składa się na owe koszty utrzymania, i zweryfikować twierdzenia zawarte we wniosku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.