III SA/Wr 226/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Józef Kremis po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. K., o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r. sygn. III SA/Wr 226/09 o odmowie przyznania prawa pomocy, w sprawie ze skargi T. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia [...] r. T. K. wniósł skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. W toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych, albowiem nie jest on w stanie ponieść całościowych kosztów związanych z zapoczątkowanym przez siebie sporem sądowym. Po dokonaniu merytorycznej oceny złożonego wniosku oraz nadsyłanych przez T. K. pisemnych oświadczeń i wyjaśnień zmierzających do ostatecznego doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, postanowieniem z dnia [...] r. (III SA/Wr 226/09) wydanym przez referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, odmówiono przyznania stronie wnioskowanego przez nią prawa pomocy. Postanowienie to zostało doręczone wnioskodawcy drogą pocztową w dniu [...] r., a jak wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, T. K. odebrał je osobiście (vide: k. 84). Określony ustawowo, siedmiodniowy termin dla jego zaskarżenia upływał zatem w dniu [...] r. W dniu [...] r. wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym w W. przesyłkę zawierającą zażalenie na wskazane wcześniej postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy wraz z pisemnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia i stosownymi załącznikami. W lakonicznym uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu T. K. wskazał, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia w terminowym wniesieniu środka zaskarżenia była zmiana godzin urzędowania głównej placówki pocztowej w jego miejscu zamieszkania – W. Zdaniem wnioskującego, od dnia [...]r. Urząd Pocztowy Nr [...] w W. zamiast jak dotychczas do godziny [...]-tej, czynny jest o godzinę krócej, o czym nie został on w porę poinformowany przez jego pracowników, a tym samym podjęta przezeń próba nadania przesyłki w ostatnim dniu terminu, tj. [...] r., mająca miejsce o godzinie [...] okazała się z przyczyn od niego niezależnych, nieskuteczna. Jednocześnie, wnioskodawca załączył do wniosku kopię wysłanego przez niego pisma – skargi do Prezesa Poczty Polskiej S.A. z/s w Warszawie, w którym domagał się wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. W piśmie tym podniósł on także szereg dodatkowych okoliczności, które jego zdaniem wskazywały na niezawinione niedochowanie przez jego osobę terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie T. K., późna pora powzięcia przezeń informacji o zmianie godzin urzędowania UP-[...] w W., uniemożliwiła mu bowiem udanie się na czas do W. celem nadania przesyłki w czynnym całodobowo urzędzie pocztowym położonym w [...], a podjęte później próby wysłania przesyłki z placówek pocztowych umiejscowionych w w. marketach "A" i "B" również okazały się nieskuteczne, albowiem placówki te czynne były do godziny [...]-tej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi jednak o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie należy przede wszystkim wskazać, że bez wątpienia wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie siedmiu dni od ustania – wskazywanej przez wnioskodawcę - przyczyny uchybienia terminu. Skarżący powziął bowiem wiedzę o zmianie godzin urzędowania urzędu pocztowego w dniu [...] r., natomiast wniosek został złożony w dniu [...] r. Niewątpliwie zatem spełniona została wstępna formalna przesłanka, niezbędna dla możliwości późniejszego badania istoty (meritum) argumentacji zaprezentowanej na poparcie złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy zasadniczą kwestią w sprawie stało się ustalenie, czy argumentacja wniosku pozwala na przyjęcie, że w odniesieniu do wnioskodawcy zrealizowana została kluczowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie przez skarżącego braku swojej winy w uchybieniu, polegającej – najogólniej mówiąc – na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić bowiem jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przywoływanej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący w żadnej mierze nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r., sygn. III SA/Wr 226/09 o odmowie przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, że sformułowany przez T. K. wniosek o przywrócenie przedmiotowego terminu, nawet rozpatrywany łącznie ze stanowiącym załącznik do niego pismem adresowanym do Prezesa Poczty Polskiej, nie przedstawia takiego rodzaju argumentów, które pozwoliłyby na "usprawiedliwienie" zaistniałego uchybienia w świetle przesłanek określonych w tym celu przez obowiązującą procedurę. Podnoszona przez wnioskodawcę argumentacja, jakoby za opóźnienie w nadesłaniu przedmiotowego zażalenia winę ponosiła wyłącznie w. placówka pocztowa, nie znajduje uzasadnienia w ustalonym w sprawie stanie faktycznym. Już na wstępie należy wskazać, że jednoznacznie i precyzyjnie ustalone ustawowe terminy zaskarżania orzeczeń zapadłych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dają stronie postępowania siedem dni na sporządzenie i wniesienie (wysłanie) takiego pisma procesowego w sposób gwarantujący zarówno jego skuteczność, jak i realizację przez strony innych życiowych zobowiązań (oczywistym bowiem jest, że nie mogą one kierować całego swojego zainteresowania i poświęcać całego swojego czasu wyłącznie sprawie sądowej). Reguły te w jednakim stopniu odnoszą się zarówno do stron będących tzw. podmiotami prawniczo wykwalifikowanymi, jak i nieposiadających jakiegokolwiek teoretycznego lub praktycznego doświadczenia, stanowiąc ustawowe optimum dla zapewnienia im – przy dochowaniu należytej staranności – możliwości realizacji uprawnień. Niewątpliwie gwarantują one możliwość takiego rozplanowania posiadanego czasu, aby strona, mająca elementarne doświadczenie we wskazanym przedmiocie, nie musiała podejmować określonych działań na tzw. ostatnią chwilę. Odpowiedzialność za dotrzymanie wskazanego terminu procesowego generalnie ciąży bowiem na stronie, nie należy zaś w żadnym stopniu do obowiązków urzędów pocztowych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w z dnia 17 października 2008 r., sygn. II SA/Ke 420/08, LEX nr 504544). Przerzucanie przez wnioskodawcę odpowiedzialności za zaistniałe w niniejszym przypadku uchybienie terminu na "zamkniętą wcześniej" placówkę pocztową jest niczym nieusprawiedliwione, zwłaszcza, że – jeżeli nawet przyjąć argumentację wnioskodawcy (albowiem nie przedstawia on na jej poparcie wystarczających dowodów) – sytuacja ta nie miała charakteru nadzwyczajnego (w danym dniu). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.