III SA/Wr 228/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-08-04
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że poniesienie kosztów sądowych w sprawie administracyjnej spowodowałoby uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym dla niego i rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że konieczność poniesienia kosztów sądowych spowodowałaby uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym dla niego i rodziny. Nie przedstawił rzetelnych i udokumentowanych informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej, co uniemożliwiło ocenę jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Prawo pomocy jest formą "kredytowania" kosztów z budżetu państwa i powinno być udzielane wyjątkowo, po wykazaniu przez wnioskodawcę spełnienia ustawowych przesłanek.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, wskazując, że utrzymuje się z zasiłku chorobowego w wysokości 380 zł i prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci. Posiada dom i nieruchomość rolną. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania i udokumentowania swojej sytuacji finansowej i majątkowej, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Skarżący był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności ONW na 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi dwójką małoletnich dzieci, a utrzymuje się z zasiłku chorobowego w wysokości 380 zł. Dodał, że posiada rozdzielność majątkową z żoną i posiada dom o pow. 98 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1, 80 ha (resztę do użytkowanych 7, 80 ha dzierżawi).
Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 lipca 2010 r. zostało pozostawione bez odpowiedzi.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał, iż konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Nie jest to pierwsza sprawa skarżącego przed tut. Sądem i skarżący wielokrotnie pouczany już był, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). Nie bez znaczenia jest tu także fakt, że skarżący jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłoży zaświadczenia o swoich dochodach; nie wyjaśnił dlaczego nie wymienił wśród osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe swoje żony i nie przedłożył zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu (w wezwaniu podkreślone było, że rozdzielność majątkowa nie ma w tym zakresie znaczenia); a jeśli jego żona nie prowadzi z nimi gospodarstwa domowego, to dlaczego nie występuje w imieniu synów o alimenty dla nich; nie wyjaśnił w jaki sposób jest w stanie utrzymać swoją rodzinę tylko z zasiłku chorobowego z KRUS (380 zł) i z dochodu z uprawiania nieruchomości rolnej o pow. 7, 80 ha (i to z gruntów za które musi ponosić czynsz dzierżawny); nie wskazał czy posiada rachunek bankowy i nie wyjaśnił czy jego rodzina korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie wyjaśnił także z jakiego źródła uzyskiwał i uzyska środki na pokrycie wynagrodzenia swojego pełnomocnika procesowego, w przypadku gdyby skarga nie została uwzględniona (argumentacja, że wynagrodzenie zostanie zapłacono w przypadku wygranej sprawy byłoby niewiarygodne, bowiem jest niezgodne z zawodową etyką i praktyką adwokatów); a nadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie przedłożył także dokumentów świadczących o posiadanym przez siebie zadłużeniu. Dodać przy tym należy, że nawet te ujawnione przez skarżącego okoliczności ograniczały możliwość oceny rzeczywistej jego sytuacji materialnej, bowiem treść jego oświadczeń była nieprecyzyjna lub pozostawała w sprzeczności ze sobą (np. kwestia źródeł dochodu, wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego [np. wcześniej pisał o 5, 40 ha], wielkość powierzchni domu [ wcześniej 80 m2], itp.)
Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło