III SA/Wr 228/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-11-10

Skład orzekający: Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może umorzyć postępowanie o przyznanie płatności ONW za 2005 r. z powodu braku dostępnych środków finansowych i upływu terminu przewidzianego w art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie o przyznanie płatności ONW za 2005 r. z uwagi na bezprzedmiotowość sprawy, wynikającą z braku dostępnych środków finansowych oraz ustawowego zakazu przyznawania płatności po dniu 30 czerwca 2008 r. Przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. oraz rozporządzeń wykonawczych nakładają obowiązek stosowania tych ograniczeń, a brak środków jest elementem materialnoprawnym warunkującym możliwość rozpatrzenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący A. M. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW za 2005 r., który był wielokrotnie modyfikowany i poddany kontroli organów ARiMR. W toku postępowania ustalono, że część działek była zgłoszona także przez innego producenta rolnego. Po licznych decyzjach i odwołaniach, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i umorzył postępowanie z powodu braku środków finansowych oraz upływu terminu przewidzianego w ustawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności ONW na 2005 r., oddala skargę. W dniu [...] r. A. M.(zwany w dalszej części uzasadnienia "skarżącym", "stroną skarżącą", bądź "zainteresowanym") złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005, deklarując w tabeli Nr VII ("oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne") [...] działek ewidencyjnych, a w tabeli Nr VIII ("oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych") [...] działek rolnych. Wniosek ten został zmodyfikowany w dniu [...] r., co polegało: 1) na wycofaniu działek rolnych oznaczonych jako "[...]" ([...]ha) i jako "[...]" ([...]ha) oraz 2) na dodaniu działek oznaczonych jako "[...]" (pastwiska trwałe – [...] ha), "[...]" (pastwisko trwałe – [...] ha) oraz "[...]" (ugór – [...]ha). W dniu [...] r. działki rolne zadeklarowane we wniosku zostały skontrolowane metodą inspekcji terenowej. W wyniku kontroli ustalono między innymi, że część działek zadeklarowanych we wniosku, o którym byłą mowa, została także zgłoszona do przyznania wsparcia finansowego z tytułu ONW na 2005 r. przez innego producenta rolnego – E. F. W związku z tą okolicznością, organ rolny przeprowadził w dniach [...] r., [...] r. i [...] r. rozprawy administracyjne, w celu ustalenia faktycznego użytkownika spornych gruntów. W następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał w dniu [...] r. decyzję o odmowie przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2005. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone w trybie nadzoru instancyjnego decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r., ze względu na brak wyczerpującego ustalenia przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy. Następnie, w dniu [...] r., Kierownik Biura Powiatowego wznowił – na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną ze względu na pojawienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych temu organowi (nowym dowodem miałaby być decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] r.). We wznowionym postępowaniu wydane zostało, w dniu [...] r. pierwszoinstancyjne orzeczenie o odmowie przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2005. Również to rozstrzygnięcie zostało uchylone w trybie odwoławczym przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W., decyzją tego organu wydaną w dniu [...] r., ponieważ po uchyleniu przez ten organ wcześniejszej pierwszoinstancyjnej decyzji z dnia [...] r., Kierownik Biura Powiatowego miał obowiązek ponownie rozpatrzyć sprawę w kierunku uzupełnienia postępowania dowodowego, a nie wznawiać postępowanie, do czego nie było przesłanek prawnych. Kolejną decyzją, z dnia [...] r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ponownie odmówił przyznania wnioskodawcy płatności ONW na rok 2005 r. Rozstrzygnięcie to zostało raz jeszcze uchylone – po rozpatrzeniu odwołania strony – decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, z uwagi na konieczność rozważenia odstąpienia od zastosowania pomniejszeń i sankcji, wynikających z art. 68 ust. 1, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.). W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] , odmawiając w niej zainteresowanemu płatności ONW na rok 2005 r. Po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku (z dnia [...] r., Nr [...] )) Dyrektor Oddziału D. ARiMR we W. uchylił w całości decyzję Nr [...] z dnia [...] r. i umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu płatności z tytułu ONW za 2005 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że po stronie organu pojawiła się obiektywna niemożność przyznania pomocy finansowej z ONW za rok 2005, odstąpił więc od merytorycznej oceny zasadności przyznania płatności na podstawie wniosku z dnia [...], zmodyfikowanego w dniu [...] r. Organ wyjaśnił, że wniosek, o którym mowa, został złożony w okresie objętym planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich na okres 2004 r. -2006 r. Wywodzono dalej, iż ARiMR jako Agencja płatnicza – niezależnie od krajowych przepisów wykonawczych, które w przypadku przyznawania płatności ONW z PROW na lata 2004-2006, zamieszczone są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) – zmuszona jest stosować się także do przepisów prawa UE. Programy wsparcia rozwoju obszarów wiejskich związane są bowiem ze wspólną polityką rolną i procesem planowania budżetu Wspólnoty Europejskiej oraz wyrażania tego w przepisach unijnych. Z chwilą wstępowania Polski do Unii, źródłem wspólnotowej regulacji prawnej dotyczącej uzyskania płatności ONW było rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 odnoszące się w art. 10-12 do obszarów o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, nazywanych w Polsce płatnościami ONW. Rozporządzenie to stanowiło, że plan rozwoju wsi obejmuje okres siedmiu lat, (począwszy od dnia 1 stycznia 2000 r.), a dla nowych państw członkowskich, w tym Polski, okres trzech lat (począwszy od 1 stycznia 2004 r.). Plan rozwoju wsi był przygotowywany przez państwo członkowskie (art. 41) i przedkładany Komisji przed upływem 6 miesięcy po dniu przystąpienia (art. 44) celem jego przyjęcia przez Komisję. Zgodnie z art. 35 tegoż rozporządzenia, wsparcie Wspólnoty finansowane było z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (w skrócie "EFOiGR"). Legislacyjne prace przygotowujące Polskę do wejścia do Unii Europejskiej zaowocowały – między innymi – wprowadzeniem do krajowego systemu prawa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Na podstawie art. 2 tej ustawy został opracowany Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, w którym określono stosowne limity dla poszczególnych działań wsparcia (Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r., M. P. Nr 56, poz. 958). Zdaniem organu odwoławczego, dopiero co przywołana ustawa, a także rozporządzenie wykonawcze RM z dnia 14 kwietnia 2004 r., zostały wydane w celu realizacji postanowień wcześniej też wspomnianego rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999. Ponieważ zaś wniosek wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie objęty był planem wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w latach 2004-2006, przeto płatności ONW mogły być realizowane do dnia 30 czerwca 2008 r. Nowe rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) także pozostawiło regulację szczegółowych procedur dotyczących dofinansowania objętego tym programem (lata 2007-213) państwom członkowskim (art. 74). Na tej podstawie została wydana polska ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) odnosząca się wprost do zadań określonych w rozporządzeniu Rady (WE) 1698/ 2005 (art. 1). Zostało też wydane rozporządzenie wykonawcze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448, ze zm.), a następnie – z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, ze zm.). Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że wymienione polskie przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi a przepisami dotyczącymi Planu na lata 2004-2006 – właśnie z uwagi na odrębność tych programów, odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania – powoduje niemożność rozpoznania wniosku złożonego do Planu na lata 2004-2006 według przepisów odnoszących się do Programu Rozwoju na lata 2007-2013. Wobec braku środków, czyli wobec braku przedmiotu, o którym można byłoby rozstrzygać, organ odwoławczy mógł jedynie umorzyć postępowanie w sprawie przyznania płatności na 2005 r. Organ wyższego stopnia wskazał w konkluzji na treść art. 5 ust 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, który stanowi, iż pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 1 ust. 2, § 2, § 4 i § 6 ust. 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnie 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, polegającą na błędnym uznaniu, że określona w tym przepisach pomoc z tytułu płatności ONW mogła być udzielona jedynie do dnia 30 czerwca 2008 r. i po tej dacie, wobec "wyczerpania puli środków pomocowych", nie jest możliwe rozpoznanie wniosku skarżącego dotyczącego płatności za rok 2005, nawet pomimo terminowego złożenia przez producenta rolnego (skarżącego) tego wniosku – co w rezultacie ma prowadzić do bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania administracyjnego, a przede wszystkim: • nieuwzględnienie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z zm.) oraz §11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 i z 2008 r. Nr 110, poz. 704), a także § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448) i uznanie przez organ drugiej instancji, że "odrębność tych programów od programów dotyczących Planu na lata 2004-2006, w szczególności odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania powoduje niemożliwość rozpoznania na podstawie tych nowych przepisów wniosku skarżącego złożonego do Planu na lata 2004-2006", podczas gdy wskazane przepisy, wyraźnie stanowią, że "do postępowań w sprawach przyznania płatności ONW prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, wszczętych i niezakończonych [przed dniem wejścia przepisów rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r., a następnie z dnia 11 marca 2009 r.] ostateczną decyzją, stosuje się przepisy dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej" i "do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe"; 2) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: • art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego, • art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę praw-ną obywateli, art. 12 § 1, art. 35 k.p.a. poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, • art. 105 §1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności ONW mimo braku ku temu podstaw prawnych, albowiem fakt wyczerpania puli środków i upływ terminu 30 czerwca 2008 r. nie zwalniał organu administracji od merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego, który dotyczył przecież płatności za 2005 r. i był złożony w przypisanym terminie, a jedynie wskutek licznych błędów popełnionych przez organy administracji (o czym w szczególności świadczy fakt ilości wydanych już w tej sprawie decyzji uchylających rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji) nie został do dnia dzisiejszego rozpoznany przez te organy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie można się zgodzić, że w sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania prowadzonego z wniosku skarżącego o przyznanie mu płatności za 2005 r. Zdaniem skarżącego, postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, bowiem jego istota sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dostępność środków pomocowych jest w istocie elementem stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej, stanowiącej podstawę przyznania żądanych płatności. Rzecz w tym, czy istotnie w postępowaniu administracyjnym, wszczętym wnioskiem skarżącego, obowiązujące przepisy wymagają dla skonkretyzowania prawa tego podmiotu by istniały dostępne na ten cel środki. Zdaniem skarżącego, w przeciwieństwie do poglądu organu drugiej instancji, przepisy, mające zastosowanie do rozpoznania wniosku skarżącego, takiego kryterium nie zawierają. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosując środki określone w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (materialnym i procesowym). W rozpoznawanej sprawie, co Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreśla, ocenie Sądu – w dopiero co podanym zakresie – podlegała kwestionowana przez stronę decyzja Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] r. (Nr [...] ) uchylająca pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie z dnia [...] r. (Nr [...] ) o odmowie przyznania płatności ONW na 2005 r. i – na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – umarzająca postępowanie w sprawie przyznania tej płatności. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest istnienie (lub brak) podstaw do umorzenia postępowania, wszczętego wnioskiem strony, złożonym formalnie już w [...] r., ale wielokrotnie zmienianym i uzupełnianym, z potrzebą prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, choćby z uwagi na przesądzenie kwestii pod-miotowych, a konkretnie tego, kto jest – co do zasady – uprawniony do płatności ONW za 2005 r. (a to wobec zgłoszenia tych samych działek zarówno przez stronę skarżącą, jak i przez innego producenta rolnego). Określenie podstawowego problemu wymagającego rozważenia przez Sąd było konieczne ze względu na szczególnie szeroki zakres zarzutów procesowych sformułowanych w skardze. Jest bowiem oczywiste, że zarzucane organom obu instancji uchybienie przepisom art.: 7, 8, 12 § 1, 35 oraz 77 § 1 k.p.a. mogłoby mieć ewentualnie istotny wpływ na wynik sprawy (czego wymaga ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., jako podstawy do ewentualnego uwzględnienia skargi) jedynie w razie wykazania braku podstaw do umorzenia postępowania. Dla przeprowadzenia oceny w tej płaszczyźnie nieodzowne jest jednak uwzględnienie przede wszystkim rozwiązań materialnoprawnych, na bazie których wniosek strony powinien być załatwiony. Skład orzekający stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo, szczegółowo i precyzyjnie wyjaśnił, że podstawą przyznawania pomocy z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a tym samym podstawą prawną do rozpoznania wniosku skarżącego, było przede wszystkim wielokrotnie już przywoływane rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999. Trafnie także organ ten przyjął, iż warunki oraz tryb udzielania pomocy realizowanej na podstawie tego rozporządzenia zostały określone w krajowych aktach prawnych. Przede wszystkim w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Przecież na podstawie art. 2 tej właśnie ustawy został opracowany Plan Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, w którym określono stosowne limity dla poszczególnych działań wsparcia (Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r., M. P. Nr 56, poz. 958). Organy powinny były także uwzględnić przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.). Co prawda w dniu wydawania decyzji kontrolowanej w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego obowiązywała już ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), jednakże przepisy wykonawcze do tej ustawy (konkretnie zaś: § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; Dz. U. Nr 68, poz. 448, ze zm. oraz § 14 rozporządzenia tego samego Ministra z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) jednoznacznie nakazywały stosowanie przepisów dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, w odniesieniu do postępowań w sprawach przyznania płatności ONW prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, wszczętych i niezakończonych (jak w rozpoznawanym przypadku) ostateczną decyzją administracyjną w dniu wejścia w życie obu wymienionych ostatnio rozporządzeń. Nie ulega wątpliwości, że przepisy, do których odesłano w rozporządzeniach z 2007 i z 2009 r. pomieszczone są w ustawie z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych. Na osobne zaakcentowanie zasługuje to, że w § 11 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. i w § 14 rozporządzenia z 2009 r. prawodawca nie przewidywał żadnych wyłączeń w odniesieniu do przepisów, do których odsyłał w obu aktach. Z drugiej strony, trzeba mieć również na uwadze, że odesłania, o których mowa, zawarte były w aktach rangi podustawowej. Nie mogły zatem ani zmieniać przepisów ustawy z 2003 r., do których odsyłały, ani też stosować wybiórczo przepisy rangi ustawowej. W konsekwencji obu uwag poprzedzających wypada konkludować, iż załatwiając wniosek strony skarżącej w 2010 r. organy miały obowiązek uwzględnienia przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. w całej rozciągłości, także zatem postanowienia art. 5 ust. 3a, wedle którego: "Pomoc udzielana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r." Podkreślić w tym miejscu należy, iż przyznanie beneficjentowi wnioskowanej pomocy finansowej jest możliwe po łącznym spełnieniu wszystkich normatywnych przesłanek, do których należy niewątpliwie konieczność posiadania przez ARiMR środków finansowych na przyznanie takiej pomocy oraz termin, do którego płatności mogą być przyznane. Z akt sprawy wynika, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy podlegał weryfikacji w postaci jego uzupełnień i wyjaśnień. Decyzje w sprawie wniosku były kilkukrotnie podejmowane przez organ pierwszej i drugiej instancji, a postępowanie wyjaśniające, w tym kontrole na miejscu i rozprawy administracyjne, toczyło się przez kilka lat. Tym samym uznać należy, że pierwotnie złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy finansowej, stał się kompletny, a stan prawny i faktyczny zadeklarowanych w nim działek wyjaśniony dostatecznie do rozpatrzenia wniosku, dopiero po zakończeniu okresu, w którym możliwe było podpisywanie umów przyznania pomocy i po wyczerpaniu środków przeznaczonych na ten cel. Dlatego też, w ocenie Sądu, zasadne było umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem z [...] r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bowiem – jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę – w momencie, w którym wniosek mógł być przyjęty do realizacji, nie było już możliwości zawierania umów w ramach PROW 2004-2006. Podkreślić należy, iż dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Zatem brak środków finansowych umożliwiających realizację wnioskowanego przez skarżącego przedsięwzięcia oraz jednoznaczny w swojej treści zakaz przyznania płatności po upływie ustawowego terminu końcowego przewidzianego w art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2008 r., czynił, w tym zakresie, postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. Nie można tym samym zgodzić się z zarzutem zawartym w skardze wskazującym na niedopuszczalność umorzenia postępowania w sprawie, skoro wyraźnie wskazano źródło bezprzedmiotowości postępowania o dofinansowanie, którym był brak środków na sfinansowanie wniosku oraz zakaz przyznawania płatności ze względu na upływ terminu. Uwzględniając dotychczasowe wywody, nie można także podzielić zarzutów procesowych skarżącego. Wobec ewidentnej bezprzedmiotowości – co wykazano – nie może mieć znaczenia zakres (pełny/niepełny) dokonanych ustaleń, skoro postępowanie należało umorzyć. Organ pierwszej instancji popełniał co prawda błędy, ale starał się je eliminować organ wyższego stopnia, co jest przecież podstawowym celem kontroli dokonywanej w trybie nadzoru instancyjnego. O przyczynach długoletniego rozpatrywania wniosku strony wspomniano już wcześniej. Dodać jedynie wypada, iż jeśli strona uważała, że postępowanie to toczy się przewlekle mogła skorzystać z przysługujących jej w takiej sytuacji środków. W przedstawionych okolicznościach sprawy, nie dopatrując się zarzucanych przez skarżącego uchybień prawa materialnego i procesowego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło