III SA/Wr 229/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-08-04
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania oraz nie udokumentował wszystkich istotnych okoliczności swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca nie wykazał, że konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Prawo pomocy powinno być udzielane wyjątkowo, a wnioskodawca ma obowiązek rzetelnie wyjaśnić i udokumentować swoją sytuację majątkową, w tym niezbędne wydatki, źródła dochodów oraz okoliczności mogące wpływać na jego sytuację finansową.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest świadczenie rentowe w wysokości 120 zł kwartalnie, a gospodarstwo domowe prowadzi z dwójką małoletnich synów. Wezwanie Sądu do sprecyzowania i udokumentowania sytuacji finansowej pozostało bez odpowiedzi. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał uszczerbku dla koniecznego utrzymania ani nie udokumentował istotnych okoliczności swojej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności ONW postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wraz ze skargą na wyżej oznaczoną decyzję złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z dwójką małoletnich synów, a jego jedynym dochodem jest świadczenie rentowe w wysokości 120 zł (kwartalnie). Dodał, że mieszka w domu rodziców.
Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 czerwca 2010 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał bowiem, iż konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłaby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie wyjaśnił dlaczego nie wpisał swoich rodziców jako osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe; nie wyjaśnił również komu faktycznie przyznano opiekę nad dwójką jego dzieci i jeśli jest to on- to dlaczego nie dochodzi od matki dzieci alimentów na ich rzecz; skarżący nie wskazał czy posiada rachunek bankowy i czy ma zdolność kredytową; nie wyjaśnił czy z uwagi na poniesione w ubiegłym roku straty w uprawach rolnych uzyskał jakieś odszkodowanie; nie wyjaśnił także z jakiego źródła uzyska środki na pokrycie wynagrodzenia swojego pełnomocnika procesowego, w przypadku gdyby skarga nie została uwzględniona; a nadto nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków.
Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło