III SA/Wr 23/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anetta Chołuj Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2016 oddala skargę w całości. Zaskarżona decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (zwany również Dyrektor OR ARiMR, Dyrektor Agencji lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w D. (zwanego również Kierownik BP lub organ I instancji) z [...] października 2017 r. (nr [...]) w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 r. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu [...] czerwca 2016 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D. wpłynął wniosek J. M. (dalej strona, wnioskodawca, skarżący) o przyznanie płatności za 2016 r. We wniosku, w sekcji VII, wnioskodawca zadeklarował siedem działek ewidencyjnych. W sekcji VII – oświadczeniu o sposobie wykorzystania działek rolnych – strona wskazała do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie osiem działek rolnych o łącznej pow. 28,09 ha. Wnioskodawca domagał się również przyznania płatności dodatkowej oraz płatności do krów wskazując na liczbę 30 krów powyżej 24 miesięcy. W toku postępowania organ I instancji zwrócił się do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w W. o udzielenie informacji dotyczących stanu prawnego nieruchomości, zgłoszonych przez skarżącego do płatności we wniosku, a położonych na działkach ewidencyjnych nr [...]. W odpowiedzi organ I instancji otrzymał informację, że J. M. użytkuje ww. nieruchomości bezumownie. Decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR w D. odmówił skarżącemu przyznania płatności za 2016 r, w tym: - jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 6514,91 zł, - płatności za zazielenienie; - płatności redystrybucyjnej i nałożył sankcję w wysokości 2436,34 zł. Jednocześnie organ przyznał skarżącemu płatności do krów za 2016 r. w wysokości 9664,52 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 14,08 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 14,22 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że działki zgłoszone przez skarżącego do płatności wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (dalej: ZWRSP). Organ powołał się jednocześnie na treść art. 18 ust. 4 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278, dalej ustawa o płatnościach) zgodnie z którym płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład ZWRSP przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, ma do tej działki tytuł prawny. Jak ustalił organ I instancji grunty, które zostały przez stronę zgłoszone do płatności, są przez nią użytkowane bezumownie. Powyższa okoliczność legła u podstaw decyzji Kierownika BP ARiMR w D. w części dotyczącej odmowy przyznania płatności. Decyzja została zaskarżona przez stronę do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. Odwołujący nie zgodził się z nałożonymi sankcjami finansowymi. Dodatkowo wskazał, że zadeklarowane do płatności działki były przedmiotem umowy dzierżawy z ANR w W. od 2002 r. do 2012 r., są użytkowane przez stronę nieustannie od 2002 r. Skarżący podniósł również, że obowiązujące przepisy wymagają jedynie, aby ubiegający się o płatności na dzień 31 maja był w posiadaniu tychże działek. Nie musi jednak mieć do nich tytułu prawnego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. (nr [...]) Dyrektor ARiMR w W. uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika BP ARiRM w D. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawą wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego było naruszenie przez organ przepisów postępowania tj. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach, art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.), art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy dopatrzył się wad uzasadnienia decyzji oraz braku podjęcia przez Kierownika BP ARiMR w D. niezbędnych kroków do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dostrzeżone uchybienia dotyczyły przede wszystkim nałożonych na stronę sankcji wieloletnich. Ponadto uzasadnienie decyzji w zakresie w jakim dotyczyło ono odmowy przyznania płatności JPO, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej, w stosunku do dziełek wchodzących w skład ZWRSP, a do których strona nie posiadała tytułu prawnego, nasuwało wątpliwości organu odwoławczego, co do prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2017 r. (nr [...]) Kierownik BP ARiMR w D. odmówił stronie przyznania płatności JPO, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz przyznał wnioskodawcy płatność do krów w wysokości 9664,52, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 14,08 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz przyznał kwotę z tytułu zwroty dyscypliny finansów w wysokości 14,22 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że J.M. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 działki ewidencyjne nr [...] (następnie podzielone na działki nr [...] i [...]),[...] (następnie podzielona na działki nr [...]1 i [...]),[...] (następnie podzielona na [...]),[...] oraz [...], położone w gm. P., obręb południe, które wchodzą w skład ZWRSP. Ponownie powołując się na treść art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, Kierownik BP ARiMR wskazał, że płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład ZWRSP przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja 2016 roku, w którym złożono wniosek, ma do tej działki tytuł prawny. Jak ustalił jednak organ, strona korzysta z ww. gruntów bezumownie. Powyższa decyzja został przez J. M. zaskarżona do Dyrektora ARiMR w W. Odwołujący ponownie nie zgodził się z odmową przyznania mu płatności za 2016 r. Odwołujący, tak jak poprzednio, podał, że pomimo wygaśnięcia umów dzierżawy na przedmiotowe działki oraz ich bezumownego korzystania z nich, strona nadal jest w ich posiadaniu, a działalność rolna prowadzona jest na nich nieustanie od 2002 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. (nr [...]) Dyrektor OR ARiMR w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny, na kanwie którego zapadły dotychczasowe rozstrzygnięcia. Powołał również przepisy prawa, które znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a przede wszystkim art. 7, art. 8 i art. 18 ustawy o płatnościach. Dyrektor OR ARiMR w W., po rozpoznaniu odwołania, stwierdził, że podjęte przez Kierownika BP ARiMR w D. rozstrzygnięcie w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r. jest zgodne z przepisami prawa, zaś argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Powołując się na treść, przytaczanego już wcześniej, przepisu art. 18 ustawy o płatnościach organ odwoławczy wskazał, że J.M., na dzień 31 maja 2016 roku, nie posiadał tytułu prawnego do deklarowanych przez niego działek. Powyższy przepis wymaga, aby rolnik, który ubiega się o płatność bezpośrednią do działki rolnej wchodzącej w skład ZWRSP, legitymował się odpowiednim tytułem prawnych do tej nieruchomości. Natomiast w opinii organu II instancji ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że działki wchodzące w skład ZWRSP, na dzień 31 maja 2016 r., były przez stronę użytkowane bezumownie. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania przed organem I instancji, jak i organowi odwoławczemu, umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej z ANR lub jakiegokolwiek innego dokumentu, z którego wynikałoby, że na dzień 31 maja 2016 r. legitymował się tytułem prawnym do tych gruntów. Dyrektor Agencji wskazał ponadto, że samo objęcie gruntu w posiadanie nie może zastępować tytułu prawnego do tej nieruchomości; okoliczność ta nie jest także równoznaczna ze skutkami posiadania tytułu prawnego. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że nie istnieje definicja legalna pojęcia "tytuł prawny". Przez to sformułowanie należy jednak rozumieć zbiorowe określenie różnych źródeł i podstawy prawnych określających uprawnienia, jak i obowiązki np. w stosunku do nieruchomości, które przysługują osobie posiadającej tytuł prawny, i których skutecznie można dochodzić. Organ odwoławczy wyjaśnił, że źródłem tytułu prawnego może być np. decyzja administracyjna, orzeczenie sądu, ugoda sądowa lub administracyjna, czy też umowa cywilnoprawna. W świetle powyższego Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że organ I instancji dokonał w przedmiotowej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, zaś ich analiza znalazła odzwierciedlenie w decyzji. Organ odwoławczy uznał również, że Kierownik BP ARiMR w D. prawidłowo zastosował przepis art. 18 ust. 4 ww. ustawy o płatnościach. Na powyższą decyzję Dyrektora OR ARiMR w W. z dnia [...] listopada 2017 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Strona zaskarżyła przedmiotową decyzję w całości. Uzasadniając skargę, skarżący podniósł, że w jego przypadku nie znajdą zastosowania przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W tym kontekście wyjaśnił, że środki, których przyznania się domaga, pochodzą z budżetu Unii Europejskiej, nie zaś budżetu państwa, a obowiązujące przepisy prawa UE nie uzależniają przyznania płatności od posiadania statusu właściciela nieruchomości. Istotne z punktu przedmiotowej sprawy jest to, kto faktycznie włada nieruchomością rolną. Skarżący podał, że takie informacje uzyskał od pracownika ARiMR udzielającego porad na specjalnej infolinii. Zdaniem skarżącego, powinien on otrzymać dopłatę bezpośrednią, która jest wyrównaniem kosztów produkcji. Strona podniosła również, że ARiMR nie miała podstaw prawnych, aby zwrócić się do Agencji Nieruchomości Rolnych z zapytaniem o status prawny działek zgłoszonych przez skarżącego do płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podstawą normatywną decyzji wydanych przez organy administracji publicznej była przede wszystkim ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. 2015, poz. 1551, określana dalej także jako "ustawa"). Zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wnioskodawca w ustawowym terminie złożył wniosek (jest to okoliczność bezsporna). Należy w tym miejscu także odnieść się (w aspekcie zarzutów proceduralnych wskazanych w skardze) do przepisów ogólnych ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, modyfikujących w pewnym zakresie ogólne zasady procedury administracyjnej, a zawartych m.in. w przepisie art. 3 tego aktu. Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 3 ust. 2 ustawy). Nie można także pominąć obowiązku organu wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20.06.2017, sygn. akt I SA/Gd 542/17). Nie można wyciągać negatywnych konsekwencji w stosunku do strony postępowania w postaci negatywnej decyzji w przedmiocie wniosku strony w sytuacji zaniechania wywiązania się przez organ administracji publicznej z jego normatywnych obowiązków. Tego typu zaniechanie, skutkujące negatywnie dla strony tego postępowania, jest sprzeczne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, zmodyfikowanymi na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podkreślić należy, że organy naruszyły ogólne zasady tej procedury wyrażone także w art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy tj. zasadę praworządności i zasadę rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przejawiającą się w - aspekcie proceduralnym - w obowiązku organu rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie gdyż tylko takie zachowanie organu będzie mogło być uznane jako praworządne – w zakresie prowadzonego przez organ postępowania. Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny zebrany po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania dowodowego może stanowić podstawę do dokonania aktu subsumpcji i wydania merytorycznej decyzji - spełniając tym samym zmodyfikowane – w stosunku do k.p.a. - zasady ogólne obowiązujące na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odnosząc się do przedstawionych przepisów prawa procesowego i materialnego Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organy sprostały tym wymaganiom. Bezsporne jest, że skarżący domagał się w swoim wniosku o płatności między innymi jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności redystrybucyjnej na działkach wchodzących w skład zasobów własności rolnej Skarbu Państwa. Strona pomimo wezwania organu rolnego z 2 września 2016 r. o dostarczenie dokumentów potwierdzających stan prawny gruntów "wypis z ewidencji gruntów i budynków, akt notarialny, umowa dzierżawy, umowa użyczenia, decyzję administracyjną, akt własności ziemi, wyjaśnienia z urzędu gminy lub inne" nie zastosował się do wezwania. Organy rolne zwróciły się do Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa Oddziału Terenowego w W. z pytaniem o stan prawny działek rolnych zgłoszonych przez skarżącego we wniosku o dopłaty, pismem z 24 maja 2017 Agencja poinformowała, ze sporne działki są bezumownie użytkowane przez skarżącego. Skarżący nie kwestionował faktu, że domagał się dopłat rolnych do działek, należących do zasobów własności rolnej Skarbu Państwa, nie kwestionował również, że skończył się okres na który została zawarta z nim umowa dzierżawy tych działek. Nie zaprzeczał ponadto, że obecnie nie ma zawartej umowy dzierżawy, której przedmiotem byłyby działki do których domaga się płatności. Skarżący nie zgadza się natomiast, z wymogiem z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym "Płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny." Kwestionując ten przepis wskazuje, że został poinformowany przez pracownika ARiMR, że Unię nie interesuje, kto jest właścicielem ziemi, ale to kto ją faktycznie uprawia. Sąd przypomina, że od roku 2016 płatności bezpośrednie oraz płatności obszarowe realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługują rolnikom, którzy na dzień 31 maja 2016 r. mają do takiego gruntu (działki rolnej) tytuł prawny, tzn. zawarli z Agencją Nieruchomości Rolnych umowę dzierżawy lub wieczystego użytkowania lub dożywotniego użytkowania lub użyczenia albo została wydana decyzja o przekazaniu gruntu w trwały zarząd. Płatności przysługują również rolnikom, którzy posiadają te grunty na podstawie innego tytułu prawnego - art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednak rolnik, który ubiega się o płatności bezpośrednie do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, powinien do dnia 31 sierpnia 2016 r. złożyć do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oświadczenie, że posiada tytuł prawny do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i wskazać, z czego wywodzi ten tytuł prawny. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2017 r. poz. 562) jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U.L.312.1); "Zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi Państwa Członkowskie podejmują środki niezbędne dla zapewnienia prawidłowości i rzeczywistej realizacji transakcji związanych z interesami finansowymi Wspólnot (ust.1). Środki kontroli powinny być właściwe ze względu na charakter danego sektora i proporcjonalne do realizowanych celów. Powinny uwzględniać istniejącą praktykę i struktury Państw Członkowskich, powinny być ustalone tak, by nie pociągać za sobą nadmiernych ograniczeń ekonomicznych i kosztów administracyjnych (ust.2). Innymi słowy nakłada się na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia środków niezbędnych do zapewnienia, aby transakcje finansowane z funduszy europejskich były rzeczywiście wykonywane i prawidłowo przeprowadzane, do zapobiegania nieprawidłowościom ich korygowania. W myśl natomiast art. 72 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią i monitorowania jej (Dz.U. UE.L.2013.347.549) ." Każdego roku beneficjent wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, składa wniosek o płatności bezpośrednie lub wniosek o płatność w odniesieniu do stosownych środków obszarowych i działań związanych ze zwierzętami w ramach rozwoju obszarów wiejskich obejmujący odpowiednio: wszystkie działki rolne w gospodarstwie, jak również grunty nierolnicze, których dotyczy wniosek o wsparcie, uprawnienia do płatności deklarowane do aktywowania oraz wszelkie inne informacje przewidziane w niniejszym rozporządzeniu lub wymagane w związku z wdrożeniem odpowiedniego sektorowego prawodawstwa rolnego lub wymagane przez dane państwo członkowskie." Został więc podkreślony zakres swobodnego uznania w odniesieniu do dokumentów i dowodów wymaganych od beneficjentów płatności. Korzystając z zakresu swobodnego uznania, państwa członkowskie (w tym Polska) powinny uwzględnić cele przepisów unijnych dotyczących pomocy, przestrzegać ogólnych zasad prawa unijnego, w szczególności zasady proporcjonalności. W Polsce koniecznym stało się przyjęcie rozwiązań uniemożliwiających przyznawanie dopłat do użytkowanej państwowej ziemi bez tytułu pranego. Sąd stwierdza, że wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego potwierdzającego oświadczenie wnioskodawcy o użytkowaniu gruntów rolnych, na których prowadzi działalność rolniczą, w celu zapobiegania bezprawnego korzystania z terenów innych podmiotów, został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej za odpowiadający wymogom zasady proporcjonalności.(zob. wyrok TSUE z 24 czerwca 2010 w sprawie C-375/08 – Luigi Pontini i in.). Dlatego zdaniem Sądu wymóg ujęty w art 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie narusza zasad prawa Unijnego. Ponieważ skarżący nie zakwestionował skutecznie, że ustaleń organów w zakresie braku po stronie skarżącego na dzień 31 maja 2016 r. tytułu prawnego do spornych działek, organy zasadnie odmówiły skarżącemu jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie, płatności redystrybucyjnej. Z przedstawionych przyczyn Sąd orzekł, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o oddaleniu skargi.