III SA/Wr 235/06

WyrokWSA we Wrocławiu2006-11-16

Skład orzekający: Jerzy Strzebińczyk, Bogumiła Kalinowska, Krystyna Anna Stec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie pojazdu objętego procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła na polskim obszarze celnym po wyjeździe osoby uprawnionej do korzystania z tej procedury, stanowi naruszenie warunków tej procedury, skutkujące powstaniem długu celnego, niezależnie od zamiaru szybkiego powrotu lub awarii pojazdu?
Ratio decidendi
Pozostawienie pojazdu objętego procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła na polskim obszarze celnym po wyjeździe osoby uprawnionej do korzystania z tej procedury, stanowi naruszenie warunków tej procedury. Skutkuje to powstaniem długu celnego, niezależnie od przyczyn pozostawienia pojazdu (np. awaria) lub zamiaru szybkiego powrotu osoby uprawnionej. Kluczowe jest powrotne wywiezienie pojazdu lub nadanie mu nowego przeznaczenia celnego najpóźniej w dniu opuszczenia przez osobę uprawnioną polskiego obszaru celnego.
Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka Niemiec, wprowadziła do Polski samochód osobowy objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Po pewnym czasie wyjechała z Polski autobusem, pozostawiając samochód na terenie kraju pod opieką rodziny. Organy celne uznały, że wyjazd skarżącej i pozostawienie samochodu naruszyło warunki procedury, co skutkowało powstaniem długu celnego, naliczeniem odsetek i opłaty depozytowej. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, argumentując, że jej wyjazd był krótkotrwały, spowodowany awarią samochodu i chęcią spędzenia świąt z matką, a następnie planowała powrót do Polski.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Sędzia NSA Bogumiła Kalinowska, Krystyna Anna Stec (sprawozdawca), , Protokolant Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. L. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 16 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia należności celnych oddala skargę. Decyzją z dnia 15 listopada 2005 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w W.: - umorzył postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej samochodu osobowego marki Peugeot 106 o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1993 r. w stosunku do E. B. i w stosunku do A. B., - określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 11.677,00 zł, w związku ze złamaniem warunku odprawy czasowej, dotyczącej w/w samochodu osobowego, - określił kwotę odsetek za zwłokę od kwoty należności celnej nieuiszczonej w terminie, liczonych od dnia powstania długu celnego, tj. od dnia 28 grudnia 2003 r. w wysokości 3.143,30 zł, - określił kwotę opłaty depozytowej, w wysokości 883,50 zł, uznał za dłużnika K. L. B. Decyzję organ celny I instancji wydał po ustaleniu następujących okoliczności. K. L. B., obywatelka Niemiec, zamieszkała na terenie Niemiec, wjechała w czerwcu 2003 r. na polski obszar celny w/w samochodem marki Peugeot 106. Samochód ten został objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła – na podstawie przepisów Kodeksu celnego oraz rozporządzenia ministra Finansów z 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych. Stwierdzono bowiem, że w chwili wjazdu do Polski K. L. B. spełniała warunki zastosowania powyższej procedury, tzn. podczas wjazdu na polski obszar celny pojazd zarejestrowany był za granicą, stanowił własność osoby mającej miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym oraz przywieziony został przez osobę mającą miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym. W dniu 28 grudnia 2003 r. K. L. B., wraz z matką udała się do swojego miejsca zamieszkania w Niemczech autobusem, pozostawiając samochód na terenie kraju, pod opieką E. B. na jej posesji w M. Jak wywodził w uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w W., fakt iż K. L. B. wyjechała 28 grudnia 2003 r. do Niemiec, pozostawiając samochód na polskim obszarze celnym, spowodował, iż naruszony został warunek, pod którym objęto pojazd odprawą czasową z całkowitym zwolnieniem od cła, bowiem, jak podkreślił organ, pojazd winien zostać powrotnie wywieziony lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu wyjazdu z polskiego obszaru celnego osoby uprawnionej do korzystania z odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Jak wynika z akt w sprawie ustalono także, że samochodem należącym do K. L. B. w dniu 26 lutego 2004 r. poruszał się A. B. a 11 marca 2004 r., posługiwała się nim E. B.; nie posiadali oni uprawnień do poruszania się przedmiotowym pojazdem. Postępowanie karno-skarbowe w stosunku do A. B. i E. B. zostało umorzone (wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność art. 22 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisów wprowadzających ustawę Prawo Celne - z art. 2 Konstytucji, W postępowaniu celnym (art. 273 Kodeksu celnego), wszczętym celem uregulowania statusu celnego samochodu, jako strony wskazano K. L. B., E. B. i A. B. Organ celny I instancji uznał, iż od dnia 28 grudnia 2003 r., tj. od dnia wyjazdu z Polski K. L. B. i pozostawienia samochodu na polskim obszarze celnym, na samochodzie tym ciąży dług celny (art. 212 § 1 pkt i art. 212 § 2 Kodeksu celnego. Powołując zaś art. 212 § 3 powyższej ustawy, określający jako dłużnika celnego osobę zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury celnej, którą został objęty towar, za dłużnika uznano wyłącznie K. L. B., natomiast umorzono postępowanie w stosunku do E. B. i A. B. Wartość celna towaru, niezbędna dla określenia kwoty wynikającej z długu celnego, ustalona została na podstawie art. 29 Kodeksu celnego (zgodnie z wytycznymi zawartymi w Studium 1.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO). Uzasadniając ustalenia dotyczące pochodzenia towaru (Francja), zastosowanej w sprawie stawki celnej i wyliczenia kwoty cła (11.677,00 zł) organ I instancji powołał przepisy Kodeksu celnego (art. 13 §1, art. 15 §1 pkt 1, art.16 §1 art.19 §1), przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Organ celny, stosownie do regulacji zawartej w art. 242 § 3 Kodeksu celnego, obciążył dłużnika odsetkami za zwłokę, (liczonymi od dnia powstania długu celnego, czyli od dnia 28 grudnia 2003 r.), a także kwotą 883,20 zł za przechowywanie towaru w depozycie, (w związku z zajęciem pojazdu tytułem zabezpieczenia), na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., w sprawie stawek opłat pobieranych przez organy celne (Dz. U. nr 87, poz. 832). W odwołaniu od powyższej decyzji (w zakresie punków: 3, 4, 5 i 6) K. L. B. zarzuciła błędne przyjęcia, że w stosunku do samochodu osobowego Peugeot 106 naruszone zostały warunki odprawy celnej z całkowitym zwolnieniem od cła. Twierdziła, że jej zamiarem nie było pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym na stałe, a powodem dla jakiego zmuszona była zostawić pojazd w Polsce na czas wyjazdu do Niemiec, była jego awaria. Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją 16 marca 2006 r., Nr [...], utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podkreślił, iż stan faktyczny sprawy pozostaje bezsporny, natomiast odwołująca się, nie kwestionując dokonanych przez organ I instancji ustaleń, dokonuje odmiennej jego oceny prawnej. Dyrektor Izby Celnej we W. za prawidłowe uznał dokonane przez organ I instancji ustalenia stanu faktycznego i ich kwalifikację prawną. Podniósł, iż nie budzi w sprawie wątpliwości fakt, iż K. L. B. wprowadziła na polski obszar celny samochód objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła oraz że była ona osobą uprawnioną do korzystania z tej procedury. Podobnie bezsporne również jest, podkreślił organ, iż K. L. B., opuściła Polskę, pozostawiając samochód do dyspozycji pozostałych w Polsce członków rodziny, którzy takich uprawnień do korzystania z procedury nie mieli. Zdaniem organu odwoławczego te prawidłowe ustalenia jednoznacznie wskazują na naruszenie zasad odprawy czasowej, bowiem pozostawienie na terenie polskiego obszaru celnego towaru objętego procedurą czasowej odprawy celnej, powoduje naruszenie tych warunków niezależnie od tego czy samochód został sprzedany, użyczony innej osobie, czy też pozostawiony na terenie Polski bez udzielania zgody na jego użytkowanie przez inne osoby. Dyrektor Izby Celnej powołując się na przepisy Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie gospodarczych procedur celnych z dnia 8 marca 2001 r., wskazał, iż w chwili wyjazdu osoby korzystającej z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, przywieziony towar powinien zostać powrotnie wywieziony lub otrzymać nowe przeznaczenie celne. Organ odwoławczy wywodził także, iż powołane przepisy nie zawierają żadnych regulacji, które pozwoliłyby na uzależnienie powstania długu celnego od celu i przyczyny złamania warunku odprawy czasowej. Dług celny powstaje bowiem, poprzez sam fakt pozostawienia towaru objętego powyższą procedurą, na polskim obszarze celnym. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem K. L. B., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła ostatecznemu rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej we W. naruszenie prawa w postaci: - naruszenia § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych - przez błędną jego wykładnię wskutek przyjęcia, że K. L. B. opuściła polski obszar celny, podczas gdy jej wyjazd z Polski w dniu 28 grudnia 2003 r., nie miał takiego charakteru, tj. nie miał na celu wyjazdu z Polski bez przewidywania powrotu w najbliższym czasie, był zaś wyjazdem krótkotrwałym, celem spędzenia okresu świątecznego poza granicami Polski, z zamiarem powrotu do Polski w ciągu najbliższych dni, co zresztą nastąpiło, ponadto z tego względu, że krótkotrwałe pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym było spowodowane jego awarią i koniecznością naprawy samochodu przed dłuższą trasą, - naruszenie § 113 pkt 3 w/w rozporządzenia - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że samochód osobowy służący do użytku prywatnego, to towar który może być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli będzie używany wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, podczas gdy warunki kiedy prywatny samochód osobowy może być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, określone zostały odrębnie w § 114 powołanego rozporządzenia i nie ma wśród nich takiego, który przewidywałby taki wymóg, Z "ostrożności procesowej" podniesiono też zarzut naruszenia przepisu § 113 pkt 3 w/w rozporządzenia wskutek błędnej jego wykładni przez przyjęcie, że sporadyczne, okazjonalne użycie pojazdu przez osobę inną niż posiadacz pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, stanowi "normalne użytkowanie" samochodu i narusza dyspozycję tego przepisu. W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, iż na przełomie 2003/2004 roku, wyjechała z Polski razem z matką autobusem, jednakże w niedługim czasie powróciła i kontynuowała pobyt. W ocenie skarżącej skoro nie jest prowadzona pełna ewidencja osób przekraczających granice Polski to brak podstaw do kwestionowania jej wyjaśnień, iż przebywała w Polsce podczas kontroli samochodu. Twierdziła, że poruszała się przedmiotowym pojazdem wraz z rodziną, tj. E. B. i A. B. i nigdy nie zezwalała krewnym na korzystanie z samochodu pod jej nieobecność. Skarżąca podkreśliła, iż nie można jednoznacznie przyjąć, iż wyjeżdżając 28 grudnia 2003 r. do swojego miejsca zamieszkania w Niemczach, zakończyła definitywnie swój pobyt w Polsce, a tym samym opuściła polski obszar celny. Wskazała, iż przyjechała do Polski w czerwcu 2003 r. planując dłuższy pobyt, bowiem w tym czasie nie pracowała. Wyjechała tylko na kilka dni, aby spędzić z matką Nowy Rok i zaraz potem do Polski wróciła. Zdaniem skarżącej szybki powrót do Polski potwierdza fakt, iż w dniu 6 kwietnia 2004 r. stawiła się na przesłuchanie. Przytaczając treść § 114 ust. 3 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r., które weszło w życie 12 grudnia 2003 r., skarżąca wyraziła dalej pogląd, że wyjazd obcokrajowca z Polski, dla załatwienia określonej sprawy czy dokonania czynności, z zamiarem rychłego powrotu, nie stanowi opuszczenia polskiego obszaru celnego. Według skarżącej opuszczenie polskiego obszaru celnego następuje, gdy obcokrajowiec zamierza definitywnie zakończyć pobyt i nie przewiduje jego kontynuacji po krótkotrwałej przerwie. Na zakończenie wywodów skargi skarżąca podała, iż cały czas opłacała w Niemczech ubezpieczenie samochodu i podatek drogowy. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dyrektor Izby Celnej we W. podkreślił ponadto, iż procedurę odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła regulują przepisy rozdziału III oddziału 6 Kodeksu celnego oraz przepisy szczególne, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. (Dz. U. nr 201. póz. 1955 ze zm.) w sprawie gospodarczych procedur celnych, poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U Nr 18, poz. 214 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Sądy administracyjne oceniając legalność wydawanych decyzji administracyjnych – w myśl art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." - stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może zostać uchylona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c powołanego artykułu). Uwzględniając przytoczone zasady kontroli legalności dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew bowiem odmiennemu zapatrywaniu strony skarżącej, Dyrektor Izby Celnej nie dopuścił się naruszeń prawa - w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. W świetle sformułowanych w skardze zarzutów rozstrzygnięcie sporu wymaga odpowiedzi na pytania: na jakich warunkach towar wprowadzony przez skarżącą na polski obszar celny objęto procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, czy skarżąca dopełniła warunków wymaganych do objęcia towaru w/w procedurą celną a jeśli nie - jakie rodzi to konsekwencje prawne. Procedura odprawy czasowej uregulowana została w przepisach art. 145-150 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 75, poz. 902 ze zm.) - znajdującej zastosowanie w sprawie w dacie orzekania przez organy administracyjne na mocy art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) Art. 148 powołanej ustawy zawierał delegację ustawową do określenia, w drodze rozporządzenia, m.in. szczegółowego trybu i warunków stosowania procedury odprawy czasowej oraz towarów, które mogą być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. W dacie dokonywania przez skarżącą przywozu przedmiotowego samochodu (czerwiec 2003 r.) obowiązywało w tym zakresie wydane w oparciu o powyższe upoważnienie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 ze zm.). Zgodnie z § 128 powołanego aktu wykonawczego przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła mogły być m.in. pojazdy samochodowe (...) zarejestrowane za granicą (inne niż określone w pkt 1). W myśl § 129 towary, o których mowa w § 128, mogły być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, jeżeli spełniały łącznie następujące warunki: 1) stanowiły własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym, 2) nie były wykorzystywane w innych celach niż określone w § 128, 3) były użytkowane wyłącznie przez osobę uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej (...) Ponadto według § 130 ust. 1 pojazdy samochodowe, o których mowa w § 128 pkt 2, mogły być przedmiotem odprawy czasowej m.in. pod warunkiem, że zostaną przywiezione przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym. Zgodnie zaś ust.3 omawianego § 130 towary, o których mowa w ust. 1, powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny. W świetle tak brzmiących regulacji w pełni zasadnie organy celne obu instancji uznały, że - skoro skarżąca zamieszkuje za granicą a samochód będący jej własnością zarejestrowany jest za granicą - wprowadzenie przez nią w czerwcu 2003 r. tego samochodu na polski obszar celny nastąpiło na zasadach odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Tym samym warunkiem zastosowanej procedury było, aby samochód był użytkowany jedynie przez skarżącą (jako jedyną uprawnioną do korzystania z procedury), jak i że samochód ten powinien zostać wywieziony najpóźniej w dniu opuszczenia przez skarżącą polskiego obszaru celnego. Niesporne jest, że skarżąca wyjechała z Polski w dniu 28 grudnia 2003 r. Dowody zgromadzone w sprawie uzasadniają nadto ustalenie przez organy celne, że przedmiotowy samochód nie był użytkowany wyłącznie przez skarżącą. Rozważania czy powyższe okoliczności stanowią o niedopełnieniu przez skarżącą warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła wymagają odniesienia się do zmian stanu prawnego, które zaszły w zakresie uregulowań zawartych w akcie wykonawczym w sprawie gospodarczych procedur celnych. W dacie zdarzeń - ocenionych przez organy celne jako niedopełnienie warunków procedury - nie obowiązywało już bowiem rozporządzenie, według unormowań którego udzielono skarżącej (w formie ustnej) pozwolenia na objęcie towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Z dniem 12 grudnia 2003 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 201, poz. 1955). Niewątpliwie nie ma ogólnej zasady, która jednolicie regulowałaby wpływ nowych przepisów na zdarzenia prawne powstałe pod działaniem przepisów wcześniej obowiązujących. Wpływ nowych uregulowań na stosunki zaistniałe pod rządami uchylonych unormowań indywidualnie regulują przepisy intertemporalne. Według przepisów przejściowych i końcowych - zawartych w rozdziale 7 powołanego wyżej rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. - pozwolenia na korzystanie z procedury - udzielone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - zachowują ważność do upływu terminu, na jaki zostały wydane (§ 172 ust.1), postępowania w sprawie udzielenia lub zmiany pozwolenia, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, są prowadzone na podstawie przepisów niniejszego rozporządzenia (§ 172 ust. 3). Według zaś § 173 rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, (co nastąpiło 27 listopada 2003 r.) Z powyższego wynika zatem wyraźnie, że wolą prawodawcy było aby od dnia 12 grudnia 2003 r. zastosowanie w sprawach dotyczących gospodarczych procedur celnych znajdowały wyłącznie nowe uregulowania tej kwestii. Unormowaniom przytoczonych przepisów międzyczasowych i końcowych – opartych na zasadzie bezpośredniego działania nowego prawa – nie można w niniejszej sprawie postawić zarzutu działania prawa wstecz. Przede wszystkim dlatego, że nowe przepisy analogicznie do wcześniej obowiązujących regulują procedurę odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła; nie pogarszają zatem sytuacji prawnej adresatów tych norm. Niezbędna jest też konstatacja, że zdarzenia - ocenione jako niewykonanie obowiązków wynikających z zastosowanej procedury - miały miejsce pod rządami nowych przepisów rozporządzenia w sprawie gospodarczych procedur celnych. Tym samym ewentualne naruszenie przez skarżącą warunków procedury oceniać należy według stanu prawnego przewidzianego rozporządzeniem Ministra Finansów z 12 listopada 2003 r. Wprawdzie w kwestionowanych decyzjach powołano rozporządzenie Ministra Finansów z 8 marca 2001 r. jako podstawę prawną objęcia przedmiotowego w sprawie samochodu procedura odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Organy celne obu instancji nie wskazały zaś przepisy jakiego aktu legły u podstaw oceny, że naruszono warunki zastosowanej procedury. Brak w zakresie powołania podstawy prawnej nie oznacza jednak wydania decyzji bez podstawy prawnej. Co najwyżej stanowi naruszenie wymogu z art. 210 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (w zw. z art. 262 Kodeksu celnego). To procesowe uchybienie nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie. Warunki odprawy czasowej, których w ocenie organów celnych nie wykonano, zostały bowiem przedstawione w sposób opisowy. Nie uniemożliwiło to skarżącej wdanie się w spór - o czym świadczy treść zarzutów sformułowanych w skardze. Zatem ustalenia stanu faktycznego co do tego czy w niniejszej sprawie doszło do naruszenia warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła należało czynić pod kątem hipotetycznych stanów faktycznych wyrażonych w §§ 112-114 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych. W ocenie Sądu nie jest trafny sformułowany przez stronę zarzut rzekomego naruszenia przez organy celne mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego - a to § 113 i § 114 rozporządzenia Ministra Finansów z 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych - poprzez błędną ich wykładnię. Według § 113 towary, (o których mowa w § 112, w tym wskazane w pkt 2 tj. pojazdy samochodowe, zarejestrowane za granicą), aby mogły być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych - spełniać muszą łącznie następujące warunki: 1) muszą stanowić własność osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę poza polskim obszarem celnym; 2) nie mogą być wykorzystywane w innych celach niż określone w § 112; 3) muszą być użytkowane wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej (...). Dodatkowo według § 114 ust. 1 (...) pojazdy samochodowe, o których mowa w § 112 pkt 2, mogą być przedmiotem odprawy czasowej, pod warunkiem, że zostaną przywiezione przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym (...) Przy czym - wedle ust. 3 § 114 - towary, o których mowa w ust. 1 powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne, najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny (...). W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, iż do warunków wymaganych do objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła należą m.in.: wymóg użytkowania towaru wyłącznie przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z omawianej procedury oraz wymóg powrotnego wywiezienia pojazdu najpóźniej w dniu, w którym osoba, która towar ten przywiozła opuszcza polski obszar celny. W ocenie składu orzekającego nie można zgodzić się ze skarżącą, że "opuszczenie", o którym mowa w § 114 ust. 3 aktu wykonawczego, ma miejsce jedynie wówczas, gdy obcokrajowiec zamierza definitywnie zakończyć pobyt i nie przewiduje jego kontynuacji po krótkotrwałej przerwie. Stanowisko takie nie jest niczym uzasadnione. Słownik języka polskiego czasownik "opuścić" tłumaczy jako "odejść; oddalić się; wyjechać". Zatem wyjazd skarżącej z Polski (okoliczność w sprawie niesporna) bez jednoczesnego powrotnego wywozu samochodu jest oczywistym naruszeniem zastosowanej odprawy - samodzielnie uzasadniającym przyjęcie, że skarżąca nie dopełniła warunków objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Podzielić przy tym należy pogląd wyrażony przez organ celny, że bez znaczenia dla stwierdzenia, iż warunki odprawy zostały naruszone są przyczyny, dla jakich towar powrotnie wywieziony nie został. Brak bowiem uregulowań, które przewidywałyby odstępstwa od wymogu wywozu towaru. Zbędne jest zatem ustalenie, czy w chwili opuszczania polskiego obszaru celnego skarżąca przewidywała rychły powrót czy też nie. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, wyjazd z Polski nie tracił wobec takich planów skarżącej, charakteru opuszczenia polskiego obszaru celnego. W kontekście tym, za nieuzasadniony należy uznać tym samym zarzut, iż nie ustalone zostało, w jakim dokładnie dniu K. L. B. powróciła do Polski, okoliczność ta bowiem nie jest w sprawie istotna dla jej rozstrzygnięcia. Nietrafny jest też zarzut błędnego zastosowania w sprawie § 113 pk 3. Wbrew wywodom skarżącej § 114 nie wyłącza konieczności przestrzegania przez skarżącą warunku, o którym mowa w § 113 pkt. 3. Brzmienie przepisu § 113 oraz cytowanego przepisu § 114, wskazuje, iż wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, § 114 nie jest przepisem szczególnym, jedynym jaki przewiduje warunki odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła dla samochodów osobowych. Treść § 113 wyraźnie odnosi się do wszystkich towarów wymienionych w § 112, nie przewiduje bowiem żadnych wyłączeń i wyjątków, natomiast § 114, ustanawia jedynie dodatkowe przesłanki, które muszą być spełnione aby przedmiotowa procedura mogła znaleźć zastosowanie do samochodów osobowych. Zwrócenia uwagi wymaga też brzmienie ust. 2 § 114. Skoro przepis ten wyłącza (we wskazanym w nim przypadku) stosowanie § 113 pkt 1 – to tym samym pozostałe ustępy § 113 znajdują pełne zastosowanie odnośnie towarów wskazanych w §112, także w pkt 2. Nie uzasadnia wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji także zarzut błędnej interpretacji zawartego w § 113 pkt 3 pojęcia "użytkowanie". Wykładnia językowa przemawia za poszukiwaniem definicji "użytkowania" w innych gałęziach prawa bądź też w znaczeniu potocznym tego słowa. Ponieważ prawo cywilne wiąże użytkowanie z używaniem rzeczy (art. 252 kc) – to przyjąć należy, iż "użytkowanie" w znaczeniu, w jakim prawodawca posłużył się nim w § 113 pkt 3 oznacza właśnie używanie rzeczy, korzystanie z niej. W przedstawionym stanie prawnym skoro w sprawie ustalono, że skarżąca nie tylko wyjechała z Polski i pozostawiła samochód na polskim obszarze celnym, ale i z samochodu jej korzystały inne osoby, nieposiadające pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej – to w pełni zasadnie przyjęto, że skarżąca opuściła polski obszar celny nie dokonując jednoczesnego wywozu towaru a samochód użytkowany był nie tylko przez posiadacza pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej. Tym samym trafnie przyjęto, iż doszło do naruszenia prawem przewidzianych warunków procedury. W ocenie sądu podkreślenia wymaga, że ustaleń stanu faktycznego organy dokonały w oparciu o prawidłowo zebrany i kompletny materiał dowodowy sprawy. Ocenie dowodów nie można skutecznie zarzucić przekroczenia granic prawem przewidzianej swobody. W konsekwencji tak poczynionych ustaleń – stosownie do art. 212 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego - niedopełnienie warunków zastosowanej procedury skutkuje powstaniem długu celnego w przywozie w chwili niewykonania tych obowiązków (art. 212 § 2 ustawy). Dłużnikiem zaś jest – jak zasadnie przyjęły organy celne – K. L. B., jako zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury, którą towar został objęty (art. 212 § 3). Mając na względzie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd uznał, że także w zakresie niekwestionowanym przez stronę zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym wniosek o jej wyeliminowanie. W szczególności znajdują oparcie w prawie ustalenia czynione w przedmiocie wartości celnej towaru, pochodzenia towaru i stawek celnych. Nie uchybia prawu także rozstrzygniecie w zakresie odsetek oraz opłaty depozytowej. Z tych wszystkich względów – skoro zarzuty skargi okazały się chybione, wnioski w niej zawarte bezzasadne a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej uchylenie – skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło