III SA/Wr 235/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] w sprawie ze skargi H. U. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] wydanym przez referendarza sądowego orzeczono o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym domagała się zmiany tego postanowienia przez zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazano, że podstawą sprzeciwu jest wadliwa ocena sytuacji finansowej i bezpodstawne uznanie możliwości finansowych uiszczenia opłaty. Podniesiono, że skarżąca nie ma możliwości wygospodarowania dodatkowych środków na poniesienie kosztów sądowych, a wszystkie oszczędności wydała na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych w Sądzie Okręgowym we W. oraz na opłacenie odrzuconej skargi (200 zł). Podkreślono także, że dochody skarżącej z ledwością wystarczają na bieżące opłaty za media, leki i żywność. Z informacji zawartych przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że uzyskuje ona dochód z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w kwocie około [...] zł, natomiast wynagrodzenie uzyskiwane przez jej męża ze stosunku pracy wynosi około [...] zł (łącznie uzyskują około [...] zł). Ponadto skarżąca wskazała, że komornik prowadzi wobec niej postępowanie egzekucyjne na kwotę około [...] zł, a jej pozostałe długi, nie objęte jeszcze egzekucją wynoszą [...] zł. Skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jej dwóch synów i córka, którzy uczą się i nie uzyskują żadnych dochodów. Skarżąca dodała, że wszystkie oszczędności jakie posiadała wydała na wpisy sądowe w sprawach prowadzonych przed sądem powszechnym. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżąca wymieniała mieszkanie o powierzchni 71 m2. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącą do przedstawienia m. in.: zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodów wnioskodawczyni i innych osób prowadzących z nią gospodarstwo domowe; decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza (jeżeli wnioskodawczyni lub osoby pozostające z nią we Sygn. akt III SA/Wr 235/07 wspólnym gospodarstwie domowym pobierają takie świadczenia); wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię (lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym) rachunków bankowych za ostanie dwa miesiące, w tym rachunków wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej; kserokopię zeznania podatkowego za 2006 r.; określenia wartości posiadanych ruchomości; dokumentu potwierdzającego wysokość wskazanego przez skarżącą zadłużenia W piśmie z dnia [...] r. skarżąca oświadczyła, że jej mąż odmówił wystąpienia do swojego pracodawcy o zaświadczenie o dochodach. Wskazała, że nie ma zdolności kredytowej, gdyż jest zadłużona w Banku na kwotę [...] zł oraz w [...] w kwocie [...] zł. Wszystkie oszczędności przeznaczyła na uiszczenie wpisu od pozwu w sprawie o odszkodowanie przeciwko Wojewódzkiemu Lekarzowi Weterynarii we W. Podniosła, że nie posiada środków na uiszczenie podatku VAT, a na dotychczasowe koszty sądowe pomoc uzyskała od rodziny, natomiast z pełnomocnikiem będzie negocjować kwestię zapłaty. Dodała, że wydatki jej rodziny na leki i leczenie wynoszą miesięcznie około [...] zł. Wskazała, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym we W. była zwolniona od kosztów sądowych w części, tj. od opłaty od pozwu ponad kwotę [...] zł, na dowód czego dołączyła pierwszą stronę postanowienia (sygn. akt [...]). Skarżąca przedstawiła także deklarację PIT-36, z której wynika, że ostatecznie z rozliczenia w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 powstała dla skarżącej nadpłata w kwocie [...], natomiast z zestawienia sporządzonego przez Biuro Rachunkowe wynika, że przychód z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej uzyskany do sierpnia 2007 r. wyniósł [...] zł, natomiast dochód [...] zł. Przedstawione przez skarżącą rachunki wskazują, że skarżąca ponosi następujące wydatki miesięczne: czynsz – [...] zł; opłata za gaz (2 miesiące) – [...] zł; opłata za energię elektryczną – [...] zł; opłata za abonament RTV – [...] zł. Ponadto skarżąca przedstawiła zaświadczenie z Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., iż nie korzysta ze świadczeń pieniężnych z opieki społecznej. Sygn. akt III SA/Wr 235/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie natomiast z art. 243 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie podkreślić należy, iż z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspakajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą jej sytuacja materialna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślić trzeba, że skarżąca nie wyjaśniła wielu istotnych okoliczności, które miały znaczenie przy rozpoznawaniu jej wniosku. W szczególności nie udokumentowała dochodów swojego męża, nie przedstawiła też wyciągów ze Sygn. akt III SA/Wr 235/07 wszystkich posiadanych przez jej rodzinę rachunków bankowych, w szczególności rachunku nr [...], z którego został uiszczony wpis od skargi w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu uzyskiwane przez skarżącą i jej męża dochody, a także uzyskanie prawa do nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie [...] zł, uzasadniają przypuszczenie, iż skarżąca ma możliwość pokrycia kosztów postępowania, jakie istnieją na obecnym etapie, tj. wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Podkreślić przy tym trzeba, że kosztami koniecznymi są takie koszty, których poniesienie spowodowałoby rzeczywiste zagrożenie dla utrzymania skarżącej, a nie takie, które prowadziłyby tylko do pewnych niedogodności lub nawet utrudnienia w funkcjonowaniu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.