III SA/Wr 235/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-07-12
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznych, gdy beneficjent nie dostarczył wymaganej dokumentacji przyrodniczej, mimo wezwania organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznych. Beneficjent był zobowiązany do dostarczenia dokumentacji przyrodniczej, a mimo wezwania organu nie uzupełnił wymaganych dokumentów. Brak ten skutkował niespełnieniem warunku przyznania płatności, co uzasadniało zwrot całej kwoty przyznanej w danym roku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznej na rok 2015. Organ I instancji przyznał płatność, ale stwierdził nieprawidłowości skutkujące pomniejszeniem kwoty. Następnie organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków dokumentacyjnych, w tym kopii dokumentacji przyrodniczej. Skarżący dostarczył jedynie część dokumentów. W związku z tym wszczęto postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, które zakończyło się decyzją o zwrocie całej kwoty. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, a skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowo-klimatycznych oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 ze zm.), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z [...] stycznia 2017 r. NR 1 o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020) dla M. S. w wysokości [...] zł złożonego do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor OR ARiMR we W. przywołał stan faktyczny sprawy, który przedstawia się następująco;
W dniu [...] czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego (BP) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Z. z/s w P. wpłynął wniosek M. S. (dalej skarżący, strona) o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015. We wniosku tym strona zadeklarowała realizację wariantu 4.5 - Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 2,29 ha oraz wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże (poza obszarami NATURA 2000) na powierzchni 3,29 ha.
W dniu [...] maja 2016 r., Kierownik BP ARiMR w Z. z/s w P. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał płatność w łącznej wysokości [...] zł, w tym za realizację:
- wariantu 4.5 w wysokości [...] zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 303,24 zł z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości;
- wariantu 5.5 w wysokości [...] zł.
Przyznana kwota na mocy w/w decyzji obejmowała kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych za sporządzenie dokumentacji przyrodniczej w wysokości [...] zł.
Dnia [...] maja 2016 r. przyznane płatności zostały przekazane na rachunek bankowy beneficjenta wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.
Organ odwoławczy wskazał, na treść § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 9 marca 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 326), oraz na treść § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 19 sierpnia 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1367).
W konsekwencji Dyrektor OR AR i MR we W. wyjaśnił, że [...] listopada 2016 r. Kierownik BP ARiMR w Z. z/s w P. wystosował do Strony wezwanie o dostarczenie w terminie 7 dni od otrzymania przedmiotowego pisma, brakujących dokumentów w postaci kopii pierwszej i trzeciej strony planu działalności rolniczej oraz kopii pierwszej strony dokumentacji przyrodniczej sporządzonej w roku 2015.
W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] listopada 2016 r. do BP ARiMR w Z. z/s w P. wpłynęła kopia planu działalności rolnośrodowiskowej.
W dniu [...] grudnia 2016 r. pracownik BP ARiMR w Z. z/s w P. przeprowadził rozmowę telefoniczną ze Stroną, w wyniku której ustalono, iż Strona nie posiada dokumentacji przyrodniczej, bowiem nie została jej wydana przez eksperta przyrodniczego. W wyniku przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z doradcą rolnośrodowiskowym ustalono również, że dokumentacja przyrodnicza nie została wydana stronie, bowiem nie uregulowała za nią należności twierdząc, iż została błędnie sporządzona. Strona została poinformowana, iż niedostarczenie kopii dokumentacji przyrodniczej skutkować będzie zwrotem całej przyznanej kwoty w roku 2015.
Dnia [...] grudnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. z/s w P. wszczął z urzędu na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o ARiMR, postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego przyznanych Panu M. S. za rok 2015. Jednocześnie Strona została poinformowana, iż w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. przysługuje jej prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W dniu [...] stycznia 2017 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. z/s w P. wydał decyzję Nr 1 o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno- środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020) dla skarżacego w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji Dyrektor OR ARiMR we W. przywołał treść art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 oraz z 2015 r. poz. 308) oraz wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzenie klimatycznym". Organ odwoławczy zacytował treść § 2 ust. 1 rozporządzenia klimatycznego oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 19 sierpnia 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem zmieniającym z dnia 19 sierpnia 2016 r., dla zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych podjętych w 2015 oraz 2016 roku. Organ II instancji przywołał ponadto treść § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 326).
Dyrektor OR ARiMR we W. powołując się na wskazane przepisy podkreślił, że strona była zobowiązana do dostarczenia Kierownikowi BP ARiMR kopii planu działalności rolniczej oraz dokumentacji przyrodniczej sporządzonej przez eksperta przyrodniczego.
Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że strona w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji dostarczyła do Kierownika BP ARiMR w Z. z/s w P. jedynie kopie planu działalności rolniczej, natomiast nie dostarczyła pierwszej strony kopii dokumentacji przyrodniczej sporządzonej przez eksperta przyrodniczego.
Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 uzupełniające rozporządzenie parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 ze zm.), odmawia się wnioskowanego wsparcia bądź cofa się je w całości, jeżeli nie spełniono kryteriów kwalifikowalności. W opinii organu strona nie spełniła warunku przyznania płatności, o którym mowa w § 3 ust. 1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W konsekwencji wykrycia niespełnienia warunku po wypłacie środków, zwrot dotyczy całej kwoty przyznanej stronie płatności w roku 2015 (pierwszy rok zobowiązania). Dyrektor OR ARiMR we W. odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów strony, że doradca rolnośrodowiskowy sporządził błędny plan, wskazał, że z treści § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia klimatycznego wynika, że plan jest sporządzany przy udziale doradcy, a zgodność danych potwierdza rolnik poprzez złożenie podpisu, w planie działalności rolnośrodowiskowym. Dodatkowo organ wskazał, że strona w części A V Oświadczenia przedmiotowego planu swoim podpisem potwierdziła, że dane przekazane do planu są pełne i prawdziwe.
Dyrektor OR ARiMR we W. stwierdził, że zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 13 marca 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wielskich na lata 2014-2020 (Dz. U., poz. 349, ze zm.) w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013, organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odstępuje od ustalenia nienależnych kwot pomocy i wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie przypadek ujęty w treści art. 54 ust. 3 lit a pkt i rozporządzenia 1306/2013 nie zachodzi, gdyż na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w wysokości: 6740,59 zł przyznanej za rok 2015, tym samym kwota ta przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r., uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 2014.255.18, ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69), gdzie zostały wyjaśnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu, bowiem płatności, wypłacone w dniu [...] maja 2016 r., na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z/s w P. nie wynikały z pomyłki ARiMR. Organ podkreślił, że ostateczny termin na dostarczenie przez rolnika pierwszej strony dokumentami przyrodniczej, który został określony w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 9 marca 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 326), przypadał na dzień 11 lipca 2016 r. Dlatego w opinii organu strona nie spełniła warunku przyznania płatności w ramach realizowanych przez nią wariantów i w konsekwencji kwota płatności w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014.
Podsumowując organ podkreślił, że płatności uzyskane w ramach działań realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa należą do instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą więc być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Zatem w sytuacji uzasadniających zwrot nienależnie pobranych płatności, płatności te, co do zasady podlegają zwrotowi. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności podlegających zwrotowi. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 22017 r. poz. 1257, dalej w skrócie k.p.a.)
Skarżący wskazał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W., w uzasadnieniu decyzji, w ogóle nie ustosunkował się do kwestii, czy brak opłaty za wykonaną przez eksperta/doradcę dokumentację przyrodniczą, powinno skutkować ustaleniem, że skarżący nie spełnił warunków przyznania mu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w jaki sposób skarżący mógł wpłyną na eksperta - Pana C. i wymóc wydanie, bądź to skarżącemu, bądź bezpośrednio organowi, wykonanej dokumentacji przyrodniczej, a w zasadzie tylko pierwszą stronę tej dokumentacji. Organ pozostał jedynie przy wyjaśnieniu tej sprawy w oparciu o ustalenia telefoniczne dokonane przez Biuro Powiatowe, z którego wynika, że ekspert nie wydał skarżącemu dokumentacji, bo ten za nią nie zapłacił. Dodać należy, że skarżący zapłacił kwotę [...] zł z żądanej kwoty [...] zł, a dopłata do kosztów ekspertyzy z ARiMR wynosi do 20% wartości płatności.
Skarżący uważał, że organ I instancji winien zażądać od doradcy rolnośrodowiskowego pisemnych wyjaśnień w sprawie odmowy wydania dokumentacji, zbadać czy strony zawierały umowę w sprawie sporządzenia dokumentacji przyrodniczej i jej warunki, a nie opierać się na telefonicznych informacjach doradcy/eksperta. Zdaniem skarżącego organ nie podjął żadnych czynności wyjaśniających i dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Skarżący podnosił, że złożenie prawidłowo udokumentowanego wniosku o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne, nie jest zależne tylko od niego. O sporządzenie dokumentacji przyrodniczej musi on zwrócić się do ekpertów/doradców, którzy są jedynymi osobami kompetentnymi do jej sporządzenia i pobierają z tego tytułu wynagrodzenie. Jednakże, jak wynika z niniejszej sprawy, ekspert nie ma obowiązku wydania choćby 1 strony ekspertyzy, jeżeli nie zostanie ona w całości opłacona. W opinii skarżącego doradca/ekspert, któremu skarżący zlecił wykonanie dokumentacji przyrodniczej, zobowiązany był do jej wydania, bez względu na obowiązek uiszczenia zapłaty za wykonaną dokumentację przyrodniczą, gdyż brak tego dokumentu skutkował ustaleniem, że skarżący nienależnie pobrał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w kwocie [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR we W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Analiza akt sprawy oraz treści zaskarżonej decyzji prowadzi do stwierdzenia, że organ odwoławczy dokonał w sposób prawidłowy oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; w szczególności jego wnioski w ramach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a., są zgodne z zasadami prawidłowego rozumowania oraz ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Z tego powodu za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu przez Dyrektora OR ARiMR we W. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że postępowanie administracyjne mające za przedmiot płatności w ramach systemów płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020) zostało uregulowane zarówno w ustawie z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349 ze zm., dalej ustawa systemowa), rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem klimatycznym, wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy systemowej, jak i w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy systemowej "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej." Nadto w myśl art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.) o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ustawą o ARiMR) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej
- następuje w drodze decyzji administracyjnej. Oczywistym więc jest, że w rozpoznawanej sprawie organy zobowiązane były do stosowania regulacji zawartych w Kodeksie postepowania administracyjnego.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd wskazuje, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia klimatycznego, płatność rolno- środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo- klimatycznym";
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 19 sierpnia 2016 roku zmieniającego rozporządzenie klimatyczne w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1367), zwanego dalej rozporządzeniem zmieniającym z dnia 19 sierpnia 2016 r., dla zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych podjętych w 2015 oraz 2016 roku, do dnia 30 września 2016 r. rolnik lub zarządca składa do kierownika biura powiatowego ARiMR kopie pierwszej oraz trzeciej strony planu działalności rolnośrodowiskowej, na których zawarte są informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, i 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia, z tym, że kopie w/w stron zawierają również podpis doradcy rolnośrodowiskowego, przy udziale, którego został sporządzony ten plan (nie jest wymagane potwierdzanie tych stron oryginalnym podpisem doradcy rolnośrodowiskowego).
W myśl natomiast § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 326), rolnik lub zarządca, który od dnia 15 marca 2015 r. realizuje zobowiązanie rolno- środowiskowo-klimatyczne, w ramach danego wariantu Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 lub Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, z wyłączeniem wariantu 4.7, składa do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kopie pierwszej strony dokumentacji przyrodniczej, stanowiącej szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków, sporządzonej w 2015 r. przez eksperta przyrodniczego, przed upływem 25 dni od dnia, w którym w 2016 r. upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. do dnia 11 lipca 2016 r.
Bezspornym w sprawie jest, że skarżący w swoim wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 zadeklarował realizację wariantu 4.5 - Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 2,29 ha oraz wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże (poza obszarami NATURA 2000) na powierzchni 3,29 ha. Bezspornym jest również, że do dnia 11 lipca 2016 skarżący nie uzupełnił wymaganych dokumentów. Zgodnie z treścią § 4 ust. 2 rozporządzeniem zmieniającego z dnia 19 sierpnia 2016 r, który stanowi, że "W przypadku gdy rolnik lub zarządca nie dokonał czynności, o której mowa w ust. 1, w określonym terminie, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wzywa na piśmie rolnika lub zarządcę do dokonania tej czynności, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania." Skarżący pismem z dnia 8 listopada 2016 r. został wezwany do złożenia brakujących dokumentów w postaci kopii pierwszej i trzeciej strony planu działalności rolniczej oraz kopii pierwszej strony dokumentacji przyrodniczej sporządzonej w roku 2015. W wezwaniu podkreślono, że niezłożenie w/w dokumentów w terminie wskazanym w tym wezwaniu, będzie miało wpływ na ustalenie wysokości wnioskowanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Z akt sprawy wynika, że wezwanie zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...] listopada 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] listopada 2016 r. do BP ARiMR w Z. z/s w P. wpłynęła jedynie kopia planu działalności rolnośrodowiskowej. Z analizy akt postepowania administracyjnego wynika, że Naczelnik Wydziału Działań Społecznych i Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich w dniu [...] grudnia 2016 r. kontaktował się, że skarżącym w sprawie brakującego dokumentu i poinformował go, że niezłożenie kopii pierwszej strony dokumentacji przyrodniczej sporządzonej w 2015 r. spowoduje windykację płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w 100% za rok 2015. Z akt sprawy wynika również, że postępowanie w sprawie ustalenie nienależnie pobranych płatności zostało wszczęte na podstawie art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o Agencji, strona została również poinformowana o treści art. 10 k.p.a. . Pismo zostało odebrane przez stronę w dniu [...] grudnia 2016 r. Strona nie zareagowała na te działania organu administracji. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził, że strona nie spełniła warunku przyznania płatności, o którym mowa w § 3 ust. 1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo- klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. A więc w przypadku wykrycia niespełnienia warunku po wypłacie środków, zwrot dotyczy całej kwoty przyznanej Stronie płatności w roku 2015 (pierwszy rok zobowiązania). Zgodnie natomiast z § 34 ust. 1 rozporządzenia klimatycznego, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna podlega zwrotowi, jeżeli rolnik lub zarządca nie realizuje całego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej określonych w rozporządzeniu. Powołane wyżej regulacje: § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2016 r. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2016 r. jednoznacznie stanowią, że skarżący zobowiązany był do dostarczenia Kierownikowi BP ARiMR kopii stron planu działalności rolniczej oraz kopii pierwszej strony dokumentacji przyrodniczej. Został też prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków. Pracownik organu kontaktował się w tej sprawie ze skarżącym wskazując na konsekwencje niedostosowania się do wezwania.
Dodatkowo Sąd stwierdza, na podstawie analizy akt sprawy, że postawa skarżącego ubiegającego się o bezzwrotną dotację rolną była bierna. Skarżący z własnej inicjatywy nie starał się w żaden sposób dostosować do wymogów wynikających z rozporządzeń, to pracownik organu starał się wyjaśnić przyczyny takiej postawy skarżącego. Sąd odnosząc się do wyjaśnień strony wymuszonych aktywnością organu, że wymagane dokumenty nie zostały skarżącemu wydane przez eksperta stwierdza, że to wyłącznie na stronie postępowania, która jest beneficjentem płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej spoczywa obowiązek dostarczenia określonych prawem dokumentów. Ponadto Sąd w pełni zgadza się z organem II instancji, który w uzasadnieniu swojej decyzji ustosunkowując się do twierdzeń odwołującego się, że doradca rolnośrodowiskowy sporządził błędny plan powołał treść § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia klimatycznego zgodnie z którym rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne posiada plan działalności rolnośrodowiskowej, który sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale odpowiednio doradcy rolnośrodowiskowego lub eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd zgadza się z wywodem organu, że oznacza to, że plan jest sporządzany przy udziale doradcy, a zgodność danych potwierdza rolnik poprzez złożenie podpisu, w planie działalności rolnośrodowiskowej.
Nietrafne są więc zarzuty skarżącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ II instancji są prawidłowe i mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. W kontrolowanej sprawie Dyrektor OR ARiMR we W. podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości umożliwił podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia stronie nienależnie pobranych płatności. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody (w tym notatkę z dnia 5 grudnia 2016 r.) poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy
Z tych wszystkich względów, stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 718) skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło