III SA/Wr 236/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi S S na decyzję P Z U S z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, postanawia: odrzucić skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] P Z U S – po rozpatrzeniu wniosku S S (zwanego dalej skarżącym) – odmówił umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych w łącznej kwocie [...] zł. W decyzji zawarte zostało pouczenie stanowiące, że "na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do P ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Wniosek w tej sprawie należy składać w siedzibie I ZUS w [...] O, ul. [...])." Decyzja, o której mowa, została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] (zwrotne potwierdzenie odbioru). Następnie, pismami z dnia [...], skarżący złożył – odpowiednio – w I ZUS w O wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zaś w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu skargę na decyzję P ZUS Nr [...] z dnia [...], wnosząc o dokonanie interpretacji przepisów, na bazie których ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej, powołując się na treść art. 52 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o odrzucenie skargi, jako wniesionej "przed wyczerpaniem środków zaskarżania". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W świetle art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten przewiduje możliwość wniesienia skargi dopiero po wyczerpaniu wszelkich możliwych sposobów załatwienia sprawy na drodze postępowania administracyjnego. Zatem statuuje on zasadę autokontroli działania organu administracji publicznej oraz pierwszeństwo postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Skarżący wniósł skargę na decyzję z dnia [...] nr [...] wydaną przez Z U S w trybie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), powoływaną dalej jako "u.s.u.s.", a więc decyzję wydaną w pierwszej instancji. Należy podkreślić, iż w zaskarżonej decyzji adresat został prawidłowo pouczony o możliwości zwrócenia się do P ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z treścią art. 83 ust. 4 u.s.u.s. W myśl tego przepisu, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do P Z o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się natomiast odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a. Z powyższego wynika, iż skarżącemu – przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – przysługiwało prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., gdyż decyzja Z U S z dnia [...] Nr [...] nie była decyzją ostateczną, w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. Tymczasem skarżący choć wprawdzie pismem z dnia [...] złożył w I ZUS w O wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w której wydana została decyzja z dnia [...] Nr [...], to jednocześnie drugim pismem z tego samego dnia wniósł do tutejszego Sądu skargę na tą samą decyzję. Samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. O spełnieniu tego warunku można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zajął takie stanowisko w postanowieniu z dnia 9 marca 2004 r., I SA 2813/03 (niepubl.) stwierdzając, że brak wyczerpania środków zaskarżenia (art. 51 § 1 p.p.s.a.) ma miejsce również w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, przysługującego w postępowaniu administracyjnym, ale przed jego rozpatrzeniem przez właściwy organ. Mając na względzie powyższe należało uznać, iż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, dopuszczalnych na drodze postępowania administracyjnego, co jest warunkiem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie spełnienie zaś warunku określonego w art. 52 § 1 p.p.s.a. czyni skargę niedopuszczalną i na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. podlegającą odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny – na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w związku z § 3 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia