III SA/Wr 241/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podał, że z uwagi na likwidację prowadzonej apteki oraz długotrwałą chorobą żony popadł w długi, z których spłatą kwotą 2.215 zł miesięcznie nie daje sobie rady. Wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe, prowadzone z córką studiującą w Krakowie, utrzymuje ze swojej renty w kwocie 2.517,25 zł i renty córki w kwocie 1.350,90 zł. Do zobowiązań i stałych wydatków zaliczył wnioskodawca wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, leki, środki czystości i paliwo w kwocie około 900 zł. W aktach sprawy znajdują się przesłane na wezwanie dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują dane wskazane w uzasadnieniu wniosku, istotne z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Wynika z nich, że skarżący boryka się kłopotami zdrowotnymi, w roku 2017 uzyskał dochód w kwocie 35.627 zł, natomiast jego córka - w łącznej kwocie 19.932 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jednej strony świadczy o tym kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżącego i jego córki, tj. 3.868,15 zł, oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu i z drugiej strony konieczne wydatki ponoszone z uwagi na sytuację życiową skarżącego, w tym jego stan zdrowia, oraz na studia córki skarżącego odbywane poza miejscem jego zamieszkania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.