III SA/Wr 243/13

Wojewódzki Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A.K. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi H. K. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia dróg kategorii dróg gminnych postanawia przyznać adwokatowi A.K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) netto, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do podtrzymania zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nakazał ściągnąć od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - kwotę 300 zł tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] października 2013 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] października 2013 r.) skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując, że nie został wezwany przed rozprawą do uiszczenia wpisu sądowego. Tym samym pozbawiony został prawa złożenia wniosku o zwolnienie go od tego kosztu sądowego. Następnie referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, postanowieniem z dnia 22 listopada 2013 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W konsekwencji tego orzeczenia Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A.K.. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie z dnia 25 września 2013 r. W związku z powyższym, pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na wezwanie czy podtrzymuje zażalenie, pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. oświadczył, że "nie podtrzymuje stanowiska zawartego w zażaleniu w przedmiocie ściągnięcia od skarżącego kwoty 300,00 zł tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe." Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazując, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. W dniu 10 lutego 2014 r. doręczono adwokatowi wezwanie referendarza sądowego do udokumentowania w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania faktu dostarczenia stronie skarżącej (przesłania lub doręczenia osobistego) opinii z dnia 16 stycznia 2014 r. o braku podstaw do podtrzymania stanowiska zawartego w zażaleniu. Wezwanie to zawierało pouczenie, że jego niewykonanie stanowi podstawę do odmowy przyznania kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy. W treści pisma procesowego z dnia [...] lutego 2014 r. adwokat działający w sprawie z urzędu zawarł informację, że w rozmowie telefonicznej ze skarżącym z dnia 15 stycznia 2014 r. poinformował skarżącego o bezprzedmiotowości podtrzymywania zażalenia i uzyskał jego zgodę na sporządzenie oświadczenia w tym przedmiocie. Postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania adwokatowi A.K. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu z powodu niewykazania przez wnioskodawcę wykonania ciążącego na nim obowiązku świadczenia pomocy prawnej na rzecz strony skarżącej w zakresie przedstawienia opinii o braku podstaw do podtrzymania stanowiska zawartego w zażaleniu (nie przedstawienia Sądowi dowodu doręczenia skarżącemu sporządzonej opinii). W dniu 1 kwietnia wpłynął do Sądu sprzeciw adwokata wyznaczonego z urzędu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z przepisu art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przed sądem na posiedzeniu niejawnym. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 461 – dalej powoływane jako rozporządzenie) w § 19 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2) lit. d) rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnym w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. W sprawie czynnością pomocy prawnej udzielonej z urzędu, której dotyczy rozpoznawany wniosek adwokata A.K., jest sporządzenie opinii z dnia 16 stycznia 2014 r. o braku podstaw do podtrzymania stanowiska zawartego w zażaleniu. Zaznaczyć przy tym należy, że pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje bowiem wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a., w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W przypadku gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do podtrzymania zażalenia, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona, a strona została poinformowana o jej treści. Podkreślić jednak należy, że Sąd ustalając, czy pomoc prawna została udzielona, może poprzestać na oświadczeniu pełnomocnika w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik w piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. oświadczyła, że w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej ze skarżącym w dniu 15 stycznia 2014 r. poinformował skarżącego o bezprzedmiotowości podtrzymywania zażalenia ze względu na fakt, że zaskarżone postanowienie zostało uchylone, a skarżący wyraził zgodę na sporządzenie przez pełnomocnika oświadczenia w tym przedmiocie. Z akt sprawy nie wynika ponadto, by strona kwestionowała fakt udzielenia pomocy prawnej. Z tych względów, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2) lit. d) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.