III SA/Wr 243/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-05-26

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska – Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płatność rolnośrodowiskowa może zostać przyznana nowemu posiadaczowi gruntów, jeśli nie przejął on zobowiązania rolnośrodowiskowego od tego samego podmiotu, od którego nabył posiadanie gruntów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że płatność rolnośrodowiskowa ma charakter publicznoprawny i nie może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Do skutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego dochodzi tylko wtedy, gdy przejęcie zobowiązania nastąpiło wraz z przeniesieniem faktycznego użytkowania działek rolnych od tej samej osoby, która realizowała zobowiązanie. W przypadku braku spełnienia tej przesłanki, płatność nie może zostać przyznana.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, deklarując realizację wariantu 2.1 na określonych działkach. Organy administracji przyznały płatność jedynie w odniesieniu do części działek, uznając, że strona nie przejęła skutecznie zobowiązań rolnośrodowiskowych od poprzednich beneficjentów dla pozostałych działek. Skarżąca zarzuciła błąd w ocenie prawnej, twierdząc, że zapewniono ciągłość posiadania i realizacji programu poprzez trójstronne porozumienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska – Szostak, Protokolant Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok [...] oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżoną decyzją z [...] r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca), Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) ARiMR w L. Ś. z/s w U. z [...] r. (nr [...]), mocą której stronie - na rok 2015 - przyznano płatność w ramach działania Program Rolnośrodowiskowy PROW 2007-2013 (dalej: płatność rolnośrodowiskowa). Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 21 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz.173 ze zm. - dalej: ustawa rolnośrodowiskowa), § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm. - dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że - [...] r. - strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015. W sekcji VII wniosku Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wykazała działki ewidencyjne o nr 287 i 292/1 (obręb K. Ś.), 1670/2 i 1721/6 (obręb P.), 378 (obręb O. P.), 507/7 (obręb P. G.). W sekcji VIII wniosku Oświadczenie o powierzchni działek rolnych zadeklarowała realizację wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności na powierzchni 37,91 ha. Do wniosku dołączyła: załączniki graficzne, oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (przekazujący R. M.), oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (przekazujący J. M.). Z oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, podjętego przez R. M. [...] r., wynika, że strona zobowiązała się do kontynuowania realizacji tego zobowiązania na działach nr 287 i 292/1. Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, podjętego przez J.M. [...] r., potwierdza, że strona zobowiązała się do kontynuowania jego realizacji na działach nr 1670/2, 1721/6, 378 i 507/7. W odpowiedzi na wezwanie Kierownika BP, strona oznajmiła, że w/w działki użytkowała na podstawie dwóch umów użyczenia (z [...] i [...] r.). Z umowy użyczenia z [...] r. - zawartej przez stronę z J. M. - wynika, że - będąc właścicielem działek nr 292/1, 287, 507/7 i 378 – J. M. użyczył te działki stronie na czas nieokreślony. Umowa użyczenia z [...] r. - zawarta między stroną i R. M. - potwierdza, że R. M. użyczył bezpłatnie stronie na czas nieokreślony działki o nr 1670/2 i 1721/6. W dniach [...]-[...] r., w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrolę. Dalej, Kierownik BP wezwał stronę do złożenia wyjaśnień (dokumentów) dotyczących działek nr 287, 292/1, 1670/2 i 1721/6. Odpowiadając, strona przedłożyła dwa porozumienia - protokoły wydania nieruchomości z [...] r. Wynika z nich, że [...] r. rozwiązano umowę dzierżawy gruntów nr 1670/2 i 1721/6, zawartą między R. M. i J. M. Z uwagi na powyższe, J. M.- [...] r. - zwrócił w/w grunty R.M. a ten - w związku z zawarciem [...] r. umowy użyczenia tychże gruntów - przekazał je do użytkowania stronie. Również [...] r. została rozwiązana umowa użyczenia gruntów nr 292/1 i 287, zawarta między J.M. i R. M., w następstwie której R. M. - [...] r. - zwróciła te grunty J. M. J. M., właściciel gruntów nr 292/1 i 278 oraz nr 507/7 i 378 - [...] r. - przekazał te grunty - z uwagi na zawartą [...] r. umowę użyczenia - do użytkowania stronie. Po przeprowadzeniu postępowania - decyzją z [...] r. - Kierownik BP przyznał stronie - na rok 2015 - płatność rolnośrodowiskową w ramach wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności jedynie odnośnie działek nr [...] (4,41 ha) i 507/7 (2,65 ha) w kwocie [...] zł. Decyzja ta została następnie uchylona przez Dyrektora OR, z uwagi na brak podania materialno-prawnej podstawy rozstrzygnięcia. Decyzją z [...] r., Kierownik BP przyznał stronie w/w płatność w tożsamej kwocie. Uzasadniał, że strona zadeklarowała do płatności grunty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez R. M., które zobowiązała się kontynuować, tj. działki nr 287 i 292/1, pozyskane na podstawie umowy użyczenia, zawartej [...] r. z J. M. Wskazał, że - w przypadku gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez J. M., tj. działek nr 507/7, 378, 1670/2 i 1721/6 - strona okazała umowę użyczenia z [...] r., dotyczącą działek nr 507/7 i 378, zawartą z J. M. Zauważył, iż - w zakresie gruntów nr 1670/2 i 1721/6 - strona przedłożyła umowę użyczenia z [...] r., zawartą z R. M. Uznał, że płatność należało przyznać wyłącznie dla działek nr 378 i 507/7, które strona objęła od J.M. wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Rozstrzygając j/w, Kierownik BP oparł się na art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy rolnośrodowiskowej a także § 2, § 3, § 10, § 11 pkt 1, § 12, § 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, § 20, § 26 oraz § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W odwołaniu, strona zarzuciła naruszenie § 2, § 3, § 10, § 11 pkt 1, § 12, § 18 ust. 1, § 20 i § 26 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy rolnośrodowiskowej, poprzez błędne uznanie, że nie przejęła ona w/w działek w celu kontynuowania programu rolnośrodowiskowego po R. M. i po J. M. Skarżoną decyzją, Dyrektor OR utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Stwierdził, że - wydając decyzję - Kierownik BP właściwie ustalił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa. Dyrektor OR zważył, że - zgodnie z § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego - do skutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego dochodzi wtedy, gdy: 1) przejęcie tego zobowiązania nastąpiło wraz z przeniesieniem faktycznego użytkowania działek rolnych, co do których przyznano płatność rolnośrodowiskową; 2) przeniesienia posiadania działek dokonano na podstawie umowy; 3) przeniesienie posiadania działek i przekazanie w/w zobowiązania nastąpiło od tej samej osoby. Przyjął, że przesłanki te dotyczą jedynie działek nr 378 i 507/7, przejętych przez stronę od J. M. łącznie z podjętym przez niego zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Wywiódł, że omawianą płatność należało przyznać wyłącznie w stosunku do działek nr 378 i 507/7. Odnosząc się do zarzutu błędnego uznania, że strona nie przejęła działek rolnych nr 287 i 292/1 oraz nr 1670/2 i 1721/6, w celu kontynuowania zobowiązania rolnośrodowiskowego - odpowiednio - po R.M. i J. M., w sytuacji, kiedy to - na mocy trójstronnego porozumienia (umów użyczenia z [...] i [...] r.) - zapewniono ciągłość posiadania działek przez osobę realizującą program rolnośrodowiskowy, Dyrektor OR argumentował, iż strona zobowiązała się do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez R. M. wobec gruntów, które przejęła od J. M. oraz zobowiązania podjętego przez J. M. w stosunku do gruntów pozyskanych od R.M. Organ odwoławczy podniósł, że zarówno J.M., jak i R. M., nie byli uprawnieni do przekazania stronie praw i obowiązków wynikających z zobowiązania rolnośrodowiskowego, podjętego - odpowiednio - przez R. M. oraz J.M. i dotyczących spornych gruntów, a jedynie do przeniesienia posiadania działek rolnych. Uznał, że skoro strona nie weszła w posiadanie gruntów i nie przejęła zobowiązania rolnośrodowiskowego od tego samego podmiotu, to - w jej przypadku - nie zostały spełnione przesłanki określone w § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i art. 25 ust. 2 ustawy rolnośrodowiskowej. Końcowo, Dyrektor OR zauważył, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe musi być realizowane w sposób ciągły i nieprzerwany, co w sprawie nie miało miejsca. Przyjął, że strona nie przejęła skutecznie zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez R. M. i J. M. wobec działek nr 287 i 292/1 oraz nr 1670/2 i 1721/6. Za organem I instancji stwierdził, że płatność rolnośrodowiskową należało przyznać stronie jedynie dla działek nr 378 i 507/7, które strona objęła od J. M. łącznie z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. W skardze, strona zaskarżyła w/w decyzję w całości. Zarzuciła naruszenie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy rolnośrodowiskowej oraz § 2, § 3, § 10, § 11 pkt 1, § 12, § 18 ust. 1, § 20 i § 26 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przez błędne uznanie, że nie przejęła ona działek nr 287 i 292/1 w celu kontynuowania programu rolnośrodowiskowego bezpośrednio od R. M. oraz działek nr 507/7, 378, 1670/2 i 1721/6 w celu kontynuowania tego programu bezpośrednio od J. M. Wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i o zasądzenie kosztów. Strona uzasadniała, że właścicielem działek nr 287 i 292/1 jest J. M. a realizująca na tych działkach zobowiązanie rolnośrodowiskowe R. M. - z chwilą przejęcia przez stronę jej zobowiązania - była obowiązana do zwrotu tychże działek właścicielowi (J.M.), który jednocześnie (tego samego dnia, przy udziale zdającej grunty R. M., w tej samej chwili, na mocy trójstronnego porozumienia) oddał te działki w dalsze posiadanie stronie, która przejęła - celem jego kontynuowania - zobowiązanie rolnośrodowiskowe po R.M. W związku z tym, zdaniem strony, została zapewniona ciągłość posiadania gruntów przez osobę realizującą program, jak i ciągłość kolejnych użytkowników realizujących dany program. Skarżąca podała, że tytuł prawny do pozostałych - spornych - działek przysługuje R. M. i że na działkach tych program rolnośrodowiskowy realizował J.M. Wywiodła, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe przejęła po J.M. i że w tym celu także zawarto trójstronne porozumienie, na mocy którego J. M. zwrócił grunty R. M., który jednocześnie grunty te dalej przekazał w posiadanie skarżącej. W tym przypadku, według skarżącej, również wystąpiła ciągłość posiadania gruntów przez osoby realizujące program, jak i ciągłość kolejnych użytkowników realizujących dany program. W opinii strony, wydanie w/w gruntów jej nie mogło nastąpić bez udziału osób, które posiadają do nich tytuł prawny (posiadaczy samoistnych w rozumieniu art. 336 i 337 k.c.). Strona podniosła, że - w trakcie realizowania programów rolnośrodowiskowych -dotychczasowi beneficjenci, tj. R. M. i J.M., byli posiadaczami zależnymi spornych gruntów. Posiadacze samoistni, tj. R.M. i J. M., mimo oddania gruntów - odpowiednio – J.M. i R.M., nie utracili posiadania tychże gruntów, pomimo ich oddania w posiadanie zależne dotychczasowym beneficjentom (art. 337 k.c.). Strona wywiodła, że na mocy porozumień trójstronnych stała się kolejnym posiadaczem zależnym (następcą prawnym dotychczasowych posiadaczy zależnych) gruntów i - za wiedzą oraz zgodą posiadaczy samoistnych tych gruntów, bezpośrednio po nich - przejęła ich posiadanie od dotychczasowych posiadaczy zależnych. W ocenie strony, jest to zgodne z obowiązującymi przepisami i wymogami dotyczącymi płatności rolnośrodowiskowych. Według strony, w jej sytuacji spełnione zostały wszelkie wymogi rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Strona stwierdziła, że organy rolne obu instancji nie dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie, pełnomocnik skarżącej podniósł, że zaprezentowane w skardze stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Rzeszowie z 21 marca 2017 r. (I SA/Rz 959/16). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia [art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 817 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.)]. W myśl art. 134 § 1 u.p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną. Podkreślenia wymaga, że art. 133 § 1 u.p.p.s.a. stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy /.../. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że skarżącej prawidłowo przyznano płatność rolnośrodowiskową wyłącznie odnośnie działek nr 378 i 507/7, które objęła ona od J. M. wraz z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Zgodnie z § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie (w dacie składania przez skarżącą wniosku o płatność), w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy (ust. 1). Jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za poprzedni rok i zanim złożył on wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, nowy posiadacz tych gruntów lub stada składa wniosek o przyznanie tej płatności w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania (ust. 2). Płatność rolnośrodowiskowa za dany rok może zostać przyznana nowemu posiadaczowi gruntów lub stada, jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, złożył w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a po upływie tego terminu - wyłącznie w przypadku określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 (ust. 3). Jeżeli nie zachodzą przypadki określone w ust. 3, a wniosek, o którym mowa w ust. 2, został złożony przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, nie przyznaje się płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, a nowy posiadacz gruntów lub stada jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za następne lata (ust. 4). Oprócz dokumentów wymaganych na podstawie § 24, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gruntów lub stada dołącza: 1) oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do: a) kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem: b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5; 2) umowę sprzedaży, dzierżawy lub inną umowę, w wyniku której zostało na niego przeniesione posiadanie gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, albo kopię tej umowy poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzona za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika Agencji (ust. 5). Jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie przyznania tej płatności na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania (ust. 6). W przypadku, o którym mowa w ust. 6, do trybu przyznawania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok nowemu posiadaczowi gruntów lub stada stosuje się odpowiednio § 29 ust. 3-7, z tym że do wniosku, o którym mowa w ust. 6, dołącza on również oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do: 1) kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika do końca okresu objętego tym zobowiązaniem; 2) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności rolnośrodowiskowej uzyskanej przez rolnika, któremu została przyznana ta płatność, jaką rolnik ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez tego rolnika wystąpiły okoliczności wymienione w § 39 ust. 1-3 lub 5 (ust. 7). Z kolei, według art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich /EFRROW/ (Dz.U. L 368 z 23.12.2006, str. 15), w przypadku, gdy podczas trwania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekaże całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Jeśli zobowiązanie nie jest przejęte, beneficjent zwraca przyznane mu wsparcie. W ocenie Sądu, regulacje § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 wskazują, że do skutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego dochodzi wtedy, gdy: 1) przejęcie zobowiązania nastąpiło wraz z przeniesieniem faktycznego użytkowania działek rolnych, do których przyznano płatność rolnośrodowiskową; 2) przeniesienie posiadania działek rolnych zostało dokonane na podstawie umowy (sprzedaży, dzierżawy lub innej); 3) przekazanie działek rolnych i zobowiązania nastąpiło od tej samej osoby; 4) przejmującym grunty i zobowiązanie jest ta sama osoba. Powyższe przepisy przewidują więc możliwość uzyskania płatności rolnośrodowiskowej przez nowego posiadacza działek w przypadku przejęcia ich od innego producenta rolnego. Może to niewątpliwie nastąpić w przypadku skutecznego przejęcia tych działek od producenta, który uprzednio realizował płatności rolnośrodowiskowe. Wskazać należy, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe musi być realizowane w sposób ciągły i nieprzerwany. Dla sprawy istotne jest to, że - jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów - przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej nowemu posiadaczowi jest możliwe w razie wystąpienia ogólnie określonego zdarzenia, jakim jest przeniesienie posiadania (na podstawie stosownej umowy), przy czym przepisy te nie zawierają bardziej szczegółowego zastrzeżenia, czy chodzi tutaj o przeniesienie posiadania samoistnego, czy też zależnego. W związku z tym, do przeniesienia zobowiązania może dojść zarówno pomiędzy posiadaczem samoistnym, jak i zależnym. Istotne jest, aby przekazujący realizował jednocześnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Bezsprzecznie, w aktach niniejszej sprawy brak jest jakiejkolwiek umowy przenoszącej posiadanie działek nr 287 i 292/1, zawartej pomiędzy R.M. - realizującą zobowiązanie rolnośrodowiskowe na przedmiotowych gruntach - a stroną skarżącą. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku działek nr 1670/2 i 1721/6, gdzie brak jest umowy przenoszącej posiadanie tychże działek zawartej między J. M. - realizującym zobowiązanie rolnośrodowiskowe na tych gruntach - a stroną. Z akt sprawy wynika, że działki nr 287 i 292/1 strona przejęła od J. M., który nie realizował na tych działkach zobowiązania rolnośrodowiskowego po R.M., zaś działki nr 1670/2 i 1721/6 od R. M., który nie realizował na tych działkach zobowiązania rolnośrodowiskowego po J. M. Z oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, podjętego przez R. M. [...] r., wynika, że strona zobowiązała się do kontynuowania realizacji tego zobowiązania na działach nr 292/1 i 287. Oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, podjętego przez J.M. [...] r., potwierdza, że strona zobowiązała się do kontynuowania jego realizacji na działach nr 1670/2 i 1721/6. Akta sprawy dowodzą, że 16 marca 2015 r. została rozwiązana umowa użyczenia gruntów nr 292/1 i 287, zawarta między J. M. i R. M., w następstwie której R. M. - [...] r. - zwróciła te grunty J.M. J. M., właściciel gruntów nr 292/1 i 278 - [...] r. - przekazał te grunty - z uwagi na zawartą [...] r. umowę użyczenia - do użytkowania stronie. Także [...] r. rozwiązano umowę dzierżawy gruntów nr 1670/2 i 1721/6, zawartą między R.M. i J. M. Z uwagi na powyższe, J.M. - [...] r. - zwrócił w/w grunty R. M. a ten - w związku z zawarciem [...] r. umowy użyczenia tychże gruntów - przekazał je do użytkowania stronie. Powyższe potwierdza jednoznacznie, że strona nie nabyła posiadania w/w działek rolnych i praw do realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych odnośnie tychże działek od tych samych podmiotów. Sytuacja taka miała miejsce jedynie w przypadku działek nr 378 i 507/7 (przejętych przez stronę od J. M. łącznie z podjętym przez niego zobowiązaniem rolnośrodowiskowym), co do których przyznano płatność. Zdaniem Sądu, prawo do płatności rolnośrodowiskowej ma charakter publicznoprawny, kształtowany decyzją administracyjną. Nie może być więc ono przedmiotem obrotu cywilnoprawnego (przenoszone w wyniku trójstronnych porozumień, co miało miejsce w sprawie). Prawo do płatności rolnośrodowiskowej jest ściśle związane z gospodarstwem rolnym i służy realizacji określonych celów dotyczących tego gospodarstwa. Stąd też przeniesienie tego prawa na inny podmiot możliwe jest tylko w tych przypadkach, w których przepisy dotyczące tej płatności przewidują taką możliwość. Sąd uznał zatem, że nie jest trafny zarzut skargi dotyczący błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Nie podziela Sąd stanowiska zaprezentowanego w powołanym na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej wyroku WSA w Rzeszowie z 21 marca 2017 r. (I SA/Rz 959/16). Zdaniem Sądu, obecnie obowiązująca treść § 32 ust. 5 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia rolnośrodowiskowego, stanowiąca, że: "Oprócz dokumentów wymaganych na podstawie § 24, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nowy posiadacz gruntów lub stada dołącza oświadczenie, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez rolnika, który był dotychczas posiadaczem tych gruntów (podkreślenie Sądu), do końca okresu objętego tym zobowiązaniem", stanowi jedynie doprecyzowanie regulacji. W ocenie Sądu, znowelizowana treść w/w przepisu w żaden sposób nie sprzeciwia się wyrażonemu wyżej stanowisku, znajdującemu oparcie w § 32 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja znajduje podstawy w obowiązującym prawie. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 u.p.p.s.a. - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło