III SA/Wr 244/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Magdalena Jankowska - Szostak po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi A.K., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, postanawia: odmówić przywrócenia terminu. W dniu [...] r. doręczono skarżącemu zawiadomienie o rozprawie w dniu [...] r. wraz z pouczeniem. Skarżący nie stawił się na rozprawę. Wyrokiem z dnia [...] r. oddalono skargę. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r., uzupełnionym następnie na wezwanie Sądu pismem z dnia [...] r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podał, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu gwałtownego pogorszenia się jego stanu zdrowia. Podniósł, że w okresie od [...] r. do [...] r. był hospitalizowany. Po zakończeniu leczenia szpitalnego przebywał w domu, a stan jego zdrowia nie pozwalał na opuszczenie gospodarstwa domowego, z wyjątkiem koniecznych wizyt medycznych. Zauważył, że w zaświadczeniu z dnia [...] r. wskazano, że jest niezdolny do pracy. Dodał, że z uwagi na przewlekły charakter jego choroby nie ma rokowań na powrót do sprawności fizycznej. Wskazał także, że wieś Stara Huta, w której mieszka nie ma połączenia PKS, czy PKP. Nie mógł przy tym prosić żony o wysłanie na poczcie wniosku o uzasadnienie wyroku, ponieważ żona nie kieruje pojazdami, a poczta jest oddalona o kilkanaście kilometrów. Ponadto, jak podał, ze względu na obłożną chorobę nie miał okazji skonsultować się z prawnikiem w zakresie treści takiego wniosku. Do wniosku skarżący dołączył kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, z której wynika, że był hospitalizowany od dnia [...] r. do dnia [...] r. Ze szpitala został wypisany z zaleceniem kontroli w poradni kardiologicznej i neurologicznej. W dołączonym zaświadczeniu o stanie zdrowia z dnia [...] r. podano, że pacjent jest niezdolny do pracy. Ze względu na występujące zmiany zwyrodnieniowe oraz polineuropatię ma trudności w poruszaniu się; wymaga leczenia specjalistycznego i okresowej rehabilitacji. Skarżący przedłożył także oświadczenie żony, z którego wynika, że po pobycie w szpitalu stan jego zdrowia uniemożliwiał podejmowanie mu prac i czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Według art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie ustawa wymaga, aby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, strona dokonała składając wniosek. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy strony, a przy tym zainteresowany wykaże, że niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Ocena okoliczności uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w tym uchybieniu, dokonana w rozpoznawanej sprawie, nie uzasadnia przyjęcia, że niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez winy strony. Podkreślić należy, że Sąd nie podważa choroby skarżącego i jego pobytu w szpitalu w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Niemniej jednak zauważyć należy, że od dnia wypisania ze szpitala, tj. [...] r. do dnia, w którym upłynął termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. [...] r. skarżący dysponował dostateczną ilością czasu pozwalającą na takie zorganizowanie swoich spraw, które umożliwiałyby mu terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie uprawdopodobnił przy tym, że w okresie tym jego choroba przebiegała w sposób uniemożliwiający mu zadbanie o swoje interesy w należyty sposób poprzez napisanie wniosku i skorzystanie z pomocy osoby trzeciej w jego nadaniu. Podał co prawda, że wieś w której mieszka, nie posiada komunikacji z miejscowością, w której znajduje się poczta, a jego żona nie kieruje pojazdami, niemniej jednak – jak wskazał, opuszczał dom w związku z wizytami medycznymi. Korzystał zatem z czyjejś pomocy, dzięki której mógł dostać się do lekarza, a tym samym miał możliwość osobistego nadania wniosku przy okazji wizyt lekarskich lub skorzystania z pomocy osoby trzeciej. Tym samym nie mogło być także okolicznością uzasadniająca brak winy w dokonaniu czynności twierdzenie skarżącego o braku możliwości konsultacji z prawnikiem treści wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku ze względu na obłożną chorobę. W tej sytuacji Sąd przyjął, że skarżący nie wykazał, iż bez swojej winy uchybił terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, w związku z czym postanowiono, jak w sentencji.