III SA/Wr 251/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. M. na czynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 kwietnia 2025 r., nr 190071DZPDZ25.000716 w przedmiocie decyzji określającej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami postanawia: odrzucić skargę. O. M. (dalej: skarżący, strona skarżąca) wniósł skargę na czynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Legnicy (dalej: organ, ZUS) w związku z wydaną decyzją ZUS z dnia 7 kwietnia 2025 r. określającą zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wraz z odsetkami. Decyzją ZUS z dnia 8 maja 2025 r. sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w decyzji ZUS z dnia 7 kwietnia 2025 r. w zakresie dotyczącym danych identyfikujących płatnika. Jak wynika ponadto z akt sprawy, skarżący pismem z dnia 21 maja 2025 r. wniósł do Sądu Okręgowego w Legnicy odwołanie od wymienionej wyżej decyzji ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola ta dotyczy także innych niż decyzje, czy postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na; 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że kwestie takie jak to, czy w stosunku do strony powstał obowiązek z tytułu składek oraz w jakiej wysokości, nie podlegają badaniu przez sąd administracyjny w związku z poddaniem kontroli decyzji ZUS orzekających w tym przedmiocie kognicji sądu powszechnego. Sąd wskazuje, że ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497 ze zm. – dalej: u.s.u.s.) przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jedynie decyzji ZUS wydanych w sprawach enumeratywnie określonych w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. oraz postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym (art. 83c u.s.u.s.). Reasumując, kognicja sądów administracyjnych odnosi się jedynie do spraw określonych przepisami prawa. Skarżący w treści skargi wskazał na czynności ZUS, które nie znajdują się w katalogu aktów administracyjnych i czynności podejmowanych przez organy administracji publicznej podlegających kognicji sądów administracyjnych. Skarga dotyczy bowiem czynności, które jako etap postępowania, zmierzają jedynie do wydania przez ZUS decyzji w przedmiocie określenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, od której stronie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Jak wynika ponadto z akt sprawy, strona wniosła również od tej decyzji odwołanie do sądu powszechnego. Z przedstawionych wyżej względów, przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna, bowiem nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 3 §2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.