III SA/Wr 252/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Anna Moskała, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżonym postanowieniem, po rozpatrzeniu zażalenia Z. D. (dalej: strona, zobowiązana), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: Naczelnik US) w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego, dokonanego zawiadomieniem z [...]r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda), obejmującego zaległości z tytułu kary pieniężnej nałożonej w związku z udzieleniem fałszywych wyjaśnień. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US, jako organ egzekucyjny, prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne. Zawiadomieniem z [...] r. dokonał zajęcia świadczenia w KRUS. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczył zobowiązanej [...] r. Zobowiązana wniosła skargę na w/w czynność. Uzasadniała, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o nieprawomocne oraz nieostateczne postanowienie, na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy. Zarzuciła, że w tytule wykonawczym nie podano podstawy prawnej. Jednocześnie, zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji, rozpatrzenie których skierowano do odrębnego postępowania. Wydając postanowienie, działając na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej u.p.e.a.), Naczelnik US oddalił skargę na w/w czynność egzekucyjną gdyż nie dopatrzył się błędów w jej dokonaniu. Wskazał, że podniesione w skardze kwestie podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu, tj. w sprawie zgłoszonych zarzutów. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, skarżonym postanowieniem, Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Dyrektor IAS uzasadniał, że przedmiotem skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., jest konkretna czynność egzekucyjna. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegają wyłącznie - określone w art. 79 u.p.e.a. - okoliczności dotyczące zrealizowania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego, dokonanego zawiadomieniem z [...] r. Ocenił, że w sprawie uczyniono zadość postanowieniom w/w przepisu, tj. organ egzekucyjny skierował do KRUS Oddział Regionalny we W. zawiadomienie o zajęciu, zawiadomił o tym fakcie stronę, pouczył stronę o przysługujących środkach zaskarżenia. Dodał, że realizując tę czynność posługiwano się odpowiednimi formularzami. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Dyrektor IAS podniósł, że okoliczności dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego mogą stanowić przedmiot odrębnego postępowania (art. 33 u.p.e.a.), które strona zainicjowała i które jest w toku. W skardze, strona wniosła o uchylenie postanowienia. Zarzuciła, że - zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny powinien z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji, czego w sprawie nie uczynił. Wskazała, że egzekucja jest powadzona na podstawie nieprawomocnego i nieostatecznego postanowienia Wojewody, o czym organy obu instancji wiedziały i co pominęły. Podniosła, że egzekucję można prowadzić tylko w oparciu o prawomocne (ostateczne) orzeczenie. Motywowała, że Dyrektor IAS, jako organ wyższego stopnia, nie realizował nadzoru nad wierzycielem i organem egzekucyjnym, do czego był zobowiązany przepisami art. 23 § 1 i § 4 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora (także skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego). W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a., czynności egzekucyjne stanowią wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zrealizowania lub zastosowania środka egzekucyjnego. Z kolei przez zajęcie egzekucyjne rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzenia składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 1a pkt 18 u.p.e.a.). Słusznie przyjmują organy obu instancji, że przedmiotem skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., jest konkretna czynność egzekucyjna a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też prawidłowość jego prowadzenia. Trafnie wywodzi Dyrektor IAS, że w ramach skargi na czynność egzekucyjną nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne, prowadzące do umorzenia postępowania egzekucyjnego i że skarga ta nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodzić trzeba się z Dyrektorem IAS, że celem analizowanej skargi jest wyeliminowanie błędów popełnionych podczas realizacji danej czynności egzekucyjnej oraz że w przypadku uwzględnienia skargi nie dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego, lecz jedynie do uchylenia określonej wadliwości czynności, bądź podjęcia działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości o charakterze formalnym. Sąd stwierdza, że przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie mogą być wyłącznie okoliczności dotyczące prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny, określonej w art. 1a pkt 12a u.p.e.a., czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego, dokonanego zawiadomieniem z [...]r. Przepis art. 7 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2 art. 7 u.p.e.a.). W sprawie, organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12a u.p.e.a., tj. egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Kwestie dotyczące w/w środka egzekucyjnego reguluje art. 79 u.p.e.a. Sąd uznał, że w sprawie uczyniono zadość postanowieniom tego przepisu, tj. organ egzekucyjny skierował do KRUS Oddział Regionalny we W.zawiadomienie o zajęciu, zawiadomił o tym fakcie stronę (przesłał stronie stosowne odpisy pism), pouczył stronę o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Reasumując, brak jest podstaw do stwierdzenia, że dokonując kwestionowanego przez stronę zajęcia organ egzekucyjny naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także renty socjalnej. Co do kwestii samej dopuszczalności egzekucji i prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego, to zasadnie twierdzi Dyrektor IAS, że mogą one stanowić przedmiot odrębnego postępowania, tj. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33-35 u.p.e.a.), które strona zresztą zainicjowała. W ocenie Sądu, podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - skargę należało oddalić w całości i orzec jak w sentencji wyroku.