III SA/Wr 26/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz, Sędzia WSA Maciej Guziński, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności ONW na rok [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku – wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. (nr [...]), w której ten ostatnio wymieniony organ odmówił przyznania stronie płatności ONW na rok [...] – Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, organ odwoławczy przywołał uregulowania normatywne, regulujące warunki przyznania płatności ONW na rok [...], cytując w tym zakresie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 68, poz. 448 ze zm.) oraz art. 2 lit. "a" rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia: (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, s. 1 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, t. 40, rozdz. 3, s. 269 ze zm.). Nie dopatrując się zarzucanych w odwołaniu naruszeń prawa, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy – podejmując rozstrzygnięcie – należało: • wykluczyć z płatności, o przyznanie których wniósł zainteresowany, działek: [...] oraz [...], ze względu na to, że należą one do terenów obiektów stawowych albo obejmują powierzchnie groblowane (z systemem rowów) oraz tereny przyległe do stawów; • uwzględnić złożenie wniosku strony po terminie; • uwzględnić wieloletnie sankcje nałożone na producenta rolnego w odniesieniu do roku [...]. Co do pierwszej z wymienionych okoliczności organ wyższego stopnia podkreślił, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), do gruntów pod stawami zalicza się grunty pod zbiornikami wodnymi, wyposażonymi w urządzenia hydrotechniczne, nadające się do chowu, hodowli i przetrzymywania ryb, obejmujące powierzchnię groblowaną wraz z systemem rowów oraz tereny przyległe do stawów i z nimi związane, a należące do obiektu stawowego. W zakresie drugiej okoliczności podkreślono, że wniosek o przyznanie płatności ONW został złożony [...] dni roboczych po terminie ([...] r.), ponieważ według art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.) wnioski takie powinny być złożone w okresie od 15 marca do 15 maja danego roku kalendarzowego. Należało w związku z tym zastosować sankcję przewidzianą w art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Ne 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej oraz określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r., s. 18 ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7.12.2006 r. zachodziła konieczność pomniejszenia kwoty płatności należnych na [...] r. o sankcje nałożone za [...] r. – w odniesieniu do płatności ONW – decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] r. (nr [...]). Po uwzględnieniu wszystkich wymienionych okoliczności – organ odwoławczy przedstawił szczegółowe wyliczenia – stwierdzono niedopuszczalność przyznania jakiejkolwiek płatności ONW na [...] r., skoro do dalszego potrącenia w dwóch kolejnych latach pozostaje jeszcze kwota [...] zł jako efekt wieloletnich sankcji nałożonych na zainteresowanego za [...] r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. G. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 8 k.p.a., a także art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm.), żądając uchylenia decyzji organów rolnych obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyrażono zapatrywanie, że w świetle przepisów § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków) oraz podpunktów: 1, 6 i 6 punktu 1 Załącznika do tego rozporządzenia – wbrew ogólnikowemu twierdzeniu organów – grunty pod stawami i rowy są zaliczane do użytków rolnych. Strona skarżąca zarzuciła dalej wydanie drugoinstancyjnego rozstrzygnięcia z naruszeniem dwumiesięcznego terminu, zastrzeżonego w art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ocenie strony, nie powinno ono zatem rodzić żadnych skutków prawnych. Zwrócono wreszcie uwagę, że organ dokonał potrącenia kwot wynikających z decyzji nakładających sankcje za rok [...], które zostały uchylone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] r. ([...]). W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, w której sąd stwierdzi co najmniej jedno z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, choć tylko jeden z zarzutów sformułowanych w skardze zasługuje na uwzględnienie. W szczególności, skład orzekający Sądu nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji rolnej obu instancji prawa, co – w ocenie skarżącego – miałoby polegać na rzekomo bezzasadnym wykluczeniu z płatności, o przyznanie których wniósł zainteresowany, działek: [...] oraz [...]. Z materiału dokumentacyjnego sprawy (zdjęcia) wynika bowiem, że wymienione działki rolne położone są na groblach stawowych albo obejmują tereny przyległe do stawów (w tym – system rowów). Słusznie w związku z tym organy zaliczyły te działki do grupy "gruntów pod stawami" – w rozumieniu punktu 1.2. Załącznika Nr 6 ("Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych") do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Wedle brzmienia wspomnianej jednostki Załącznika: "Do gruntów pod stawami zalicza się grunty pod zbiornikami wodnymi (z wyjątkiem jezior i zbiorników zaporowych z urządzeniami do regulacji poziomu wód), wyposażonymi w urządzenia hydrotechniczne, nadającymi się do chowu, hodowli i przetrzymywania ryb, obejmujące powierzchnię ogroblowaną wraz z systemem rowów oraz tereny przyległe do stawów i z nimi związane, a należące do obiektu stawowego". Z przytoczonego określenia wynika jasno, że do tzw. "gruntów pod stawami" należy zaliczać nie tylko grunty znajdujące się pod taflą stawu, ale także grunty przylegające do stawu, w szczególności zaś te, które tworzą powierzchnię grobli (z systemem rowów). Działki skarżącego, o których była wcześniej mowa, jako przylegające do stawu i tworzące groble (lub rowy) musiały być zatem zaliczone do kategorii "gruntów pod stawami" i tak też zakwalifikowały je organy. Ponieważ zaś od "gruntów pod stawami" nie należą się płatności ONW, słusznie postąpiły organy wykluczając owe działki z płatności. Zarzut uchybienia przez organ odwoławczy dwumiesięcznemu terminowi do rozpatrzenia odwołania skarżącego, zakreślonemu w art. 21 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm.) jest z kolei spóźniony. W wypadku bezczynności organów administracji publicznej ustawodawca przewidział specjalny środek zaskarżenia – zażalenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Przepis ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie, na podstawie odesłania przewidzianego w art. 20 ust. 1 pkt 4 tej samej ustawy. Z dokumentacji sprawy nie wynika jednak, żeby strona skorzystała ze wspomnianego zażalenia, tracąc to uprawnienie w momencie wydania drugoinstancyjnej decyzji. Nie znajduje przy tym żadnego normatywnego uzasadnienia twierdzenie skarżącego, iż przekroczenie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. opisanego terminu pozbawia decyzję tego organu skuteczności prawnej. Zasadny jest natomiast ostatni zarzut sformułowany w skardze. Przy obliczaniu wysokości płatności ONW należnych zainteresowanemu na [...] r. istotną rolę przypisały organy obu instancji wieloletnim sankcjom nałożonym na producenta rolnego w odniesieniu do roku [...]. Odmawiając – z tego głównie powodu – przyznania stronie jakiejkolwiek kwoty w ramach płatności ONW. Organy nie wzięły jednak pod uwagę, że decyzje, na podstawie których zastosowano wspomniane sankcje, zostały wcześniej wyeliminowane z obrotu prawnego. Prawomocnym już wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] r. ([...]) uchylono bowiem decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. (nr [...]), a te własne decyzje nakładały na skarżącego wieloletnie sankcje w odniesieniu do roku [...], których uwzględnienie stanowiło podstawową przyczynę odmowy przyznania płatności ONW na rok [...]. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., to, iż "decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie zmienione lub uchylone", stanowi jedną z przesłanek wznowienia postępowania. Tego typu zależność zachodzi niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie. Decyzje weryfikowane w toku obec-nego postępowania sądowoadministracyjnego (z dnia [...] r., nr [...], wydana przez organ odwoławczy, oraz poprzedzające ją pierwszoinstancyjne orzeczenie z dnia z dnia [...] r., nr [...]), zostały wszak wydane z uwzględnieniem decyzji wyeliminowanych już wcześniej z obrotu prawnego (Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r., nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] r., nr [...]). W tej sytuacji Sąd był zobligowany do uchylenia decyzji organów obu instancji zaskarżonych w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a., skoro zostały one wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (punkt I wyroku). Rozstrzygnięcie o koszach (punkt II) wydano z uwzględnieniem art. 200 i 205 tej samej ustawy, w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Natomiast orzeczenie pomieszczone w punkcie III znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.