III SA/Wr 261/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Józef Kremis, , , po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W R o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. sygn. [...] w sprawie ze skargi wnioskodawcy na decyzję D I C we W z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenie kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. W R wniósł skargę na opisaną w osnowie postanowienia decyzję D I C we W . W skardze zawarł wniosek o zwolnienie go od obowiązków ponoszenia kosztów sądowych, wskazując, że jest studentem zaocznych studiów o kierunku[...], nie pracuje i nie osiąga żadnych stałych dochodów. Wskazał, że jest na utrzymaniu rodziców, których dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (dwa sklepy) wynosi łącznie ok. [...] zł i którzy posiadają następujące składniki majątkowe: dom o pow. ok. [...] m2 oraz samochody: osobowy marki [...] r. i dostawczy [..] r. Poinformował, iż na spłatę należności celnej zaciągnął pożyczkę u rodziców w wysokości [...] zł. Dodatkowo podniósł, że z tytułu prowadzonego postępowania celnego poniósł już znaczne koszty, a aktualnie zobowiązany jest ponosić następujące miesięczne wydatki związane z własnym utrzymaniem: czynsz za studia- [...] zł; koszt wynajmu pokoju- [..] zł; wyżywienie, ubranie, książki- [...] zł; opieka dentystyczna- ok. [...] zł. Dodał, iż koszty powyższe pokrywał i pokrywa dzięki pomocy finansowej rodziców oraz wykorzystując dopuszczalny limit ([...] zł) na karcie kredytowej. Podniósł, iż nie posiada środków aby naprawić zakupione pojazdy i je sprzedać, również rodzice nie są w stanie pożyczyć mu kolejnych pieniędzy, bo ich nie posiadają. Z załączonych do pisma dokumentów finansowych i rachunków wynika, że przychód jego rodziców w [...] r. wynosił [...] zł (w tym dochód – [...] zł), a do marca [...] r. przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł [...] zł (w tym dochód- [...] zł), a ich wydatki kształtowały się następująco: opłata za wywóz śmieci (za 3 m-ce) –[...] zł; za wodę (za 4 m-ce)- [...], [...] zł; za gaz- nadpłata; za energię elektryczną (za 3 m-ce)- [...]zł. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że ocena sytuacji finansowej przedstawionej przez skarżącego, pozwoliła na przyjęcie, że Sygn. akt III SA/Wr 261/08 jest on w stanie zapłacić wpis od skargi (łącznie wpisy we wszystkich sprawach ze skarg W R nie przekroczyłyby [...] zł.) Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącego wniosła sprzeciw od orzeczenia referendarza i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że skarżącemu, po dokonaniu wszystkich niezbędnych opłat stałych związanych ze studiami i wynajmowaniem pokoju, pozostaje na życie (jedzenie), około [...] zł na dzień. Wyjaśniono dodatkowo, że pomimo że skarżący ma [...] lat i obecnie kończy drugi rok uzupełniających studiów magisterskich, nie może podjąć zatrudnienia, bowiem skoncentrowany jest właśnie na napisaniu pracy dyplomowej i ukończeniu studiów. Odnośnie sytuacji finansowej skarżącego wskazano, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych opłat pozostaje mu na utrzymanie się około [...] zł, co nie jest dużą kwotą, w szczególności zaś podkreślono specyfikę źródła dochodów rodziców (działalność gospodarcza), która charakteryzuje się zmiennością i nieprzewidywalnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że sprawę o przyznanie prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i że będzie ona rozpatrywana ponownie – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jako sąd pierwszej instancji. W myśl natomiast art. 243 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko Sygn. akt III SA/Wr 261/08 od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie podkreślić należy, iż z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Ponadto koszty sądowe należy traktować jako bieżące wydatki w budżecie rodziny, które winny być zaspakajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego jego sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że dochód rodziców skarżącego, na których utrzymaniu on pozostaje, w kwocie [...] zł miesięcznie, po przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...] zł, która to kwota przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w P. Zauważyć także trzeba, że dla oceny istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy istotne są nie tylko aktualnie uzyskiwane dochody, ale również posiadany stan majątkowy – rodzice skarżącego posiadają dom o pow. ok. [...] m2 w D Z oraz samochody: osobowy marki [...] r. i dostawczy marki [...] r. Ponadto podkreślić należy, że skarżący jako student [...] roku zaocznych uzupełniających studiów magisterskich, powinien podjąć starania w celu uzyskania własnych źródeł dochodów. Wskazać przy tym trzeba, że skoro skarżący obecnie kończy uzupełniające studia [...], to niewątpliwie skończył już studia [...] , a zatem ma wykształcenie umożliwiające podjęcie zatrudnienia. Zaznaczyć także wypada, że skarżący miał możliwość zgromadzenia środków na zakup pojazdów, co do których prowadzono postępowanie celne. Ponadto skarżący mógłby uzyskać dochód ze sprzedaży tych pojazdów. Podsumowując powyższe wywody zdaniem Sądu sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyjęcia, iż nie jest on w stanie uiścić wpisów sądowych Sygn. akt III SA/Wr 261/08 we wniesionych do Sądu skargach (łączna kwota wpisów nie przekroczy 800 zł). W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a w związku z art. 260 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.