III SA/Wr 261/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Aneta Brzezińska, , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r. nr SKO 4321.14.2023 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi P. M. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji) z dnia 6 czerwca 2023 r. nr SKO 4321.14.2023 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu M. (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr KO.5430.5.22.2023 o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kt. AM, B1, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, T. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji wydał decyzję w związku z wnioskiem od Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2023 r., z którego wynikało, że skarżący w okresie od dnia 6 kwietnia 2023 r. do 29 marca 2023 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, co skutkowało przyznaniem mu łącznie 26 punktów karnych. Organ wskazał, że ww. okoliczność, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541, dalej: ustawa o zmianie ukk) stanowiła podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W odwołaniu od ww. decyzji strona podała, że punkty karne otrzymała w trakcie kierowania pojazdem, na które wymagane jest posiadanie uprawnień w zakresie kategorii B. Argumentowała strona, że nie naruszyła przepisów prawa o ruchu drogowym, nie była karana mandatem, nie toczyło się wobec niej postępowanie karne i wykroczeniowe oraz nie otrzymała punktów karnych. Wskazała strona, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych samochodami ciężarowymi i nie posiada innego źródła dochodu, a brak możliwości pracy zarobkowej spowoduje problemy finansowe dla jego rodziny. SKO w wyniku rozpoznania odwołania utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzja wydana na podstawie art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy o zmianie ukk jest decyzją o charakterze związanym i Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie pojazdem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Organy prowadzące postępowanie nie dokonują własnych ustaleń co do przekroczenia przepisów i przyznania punktów karnych. Z akt sprawy wynika, że Komendant Policji zwrócił się do Starosty o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i o skierowanie strony na badania psychologiczne z powodu otrzymania łącznie 26 punktów karnych za wielokrotne naruszenie przepisów o ruchu drogowy w okresie od 6 kwietnia 2022 r. do 29 marca 2023 r., tj. przekroczenie prędkości. W takich okolicznościach sprawy organ I instancji po uzyskaniu informacji co do przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego zobligowany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wskazało SKO, że przyznanie punktów karnych skutkuje zatrzymaniem prawa jazdy wszystkich kategorii. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu strona zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie w jakim pozbawia stronę uprzednio posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami przy wykonywaniu pracy zarobkowej w ramach prowadzonej działalności. Wniosła strona o uchylenie decyzji organów obu instancji i orzeczenie o zwrocie uprawnień do kierowania pojazdami w celach zarobkowych wskazanych kategorii. W uzasadnieniu skargi strona argumentowała, że zatrzymanie prawa jazdy w sposób niekorzystny wpłynie na sytuację życiową rodziny. Wskazała strona, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych samochodami ciężarowymi i nie posiada innego źródła dochodu, a brak możliwości pracy zarobkowej negatywnie odbija się na finansach rodziny oraz relacjach rodzinnych. Strona powołała się na Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt SK 23/21 i stwierdziła, że w sprawie do naruszenia przepisów doszło w trakcie kierowania pojazdem, na który wymagane jest uprawnienie kategorii B, dlatego organ nie powinien zatrzymywać prawa jazdy w zakresie posiadanych przez stronę uprawnień co do kierowania pojazdami pozostałych kategorii. Do skargi załączyła strona dokumenty dotyczące jej sytuacji zawodowej i finansowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wnioski dowodowe strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie narusza ona prawa. W dacie wydania decyzji obowiązywał przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej ukk przewidujący wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wskazany przepis stanowi, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm. Dalej: p.r.d.). Przepis art. 130 ust. 1 p.r.d., do którego odsyła ustawa zmieniająca z 2015 r., został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Uchylenie art. 130 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. poz. 151). Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca z 2018 r.), zgodnie z którym przepis art. 130 p.r.d., w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 p.r.d. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Następnie w ustawie z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy –Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm., dalej ustawa zmieniająca p.r.d.) w art. 14 pkt 2 i 3 przewidziano, że W ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957, z 2019 r. poz. 730, z 2020 r. poz. 1517 oraz z 2021 r. poz. 1997) wprowadza się następujące zmiany: 2) uchyla się art. 16. 3) art. 16a otrzymuje brzmienie: "Art. 16a. Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio.". Z kolei art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej p.r.d. z 2021 r. stanowi, że 1. Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. 5. Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe. W dacie wydania przez Starostę decyzji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Stąd też fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, bowiem w przedmiotowym zakresie ustawa nie przyznaje organom swobody decyzyjnej. Decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej ukk jest decyzją o charakterze związanym, a organ je prowadzący nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast informacją o liczbie punktów związany. Powyższy pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA: z 6 luty 2018 r. sygn. akt I OSK 1811/17, z 8 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1931/17, z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13). W sprawie postępowanie w sprawie zatrzymania prawa zostało wszczęte na skutek informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu o przekroczeniu przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy i o skierowanie strony na badania psychologiczne. Poza sporem pozostaje, że skarżący w okresie od 6 kwietnia 2022 r. do 29 marca 2023 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w związku z czym otrzymał łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek Komendanta obligował Starostę do wszczęcia postepowania o zatrzymanie prawa jazdy i w konsekwencji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W ocenie Sądu wydana decyzja jest zgodna z prawem, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i spełnia wymogi określone w art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 775 ze zm., dalej: kpa). Mając na uwadze omówiony wyżej związany charakter decyzji, argumenty strony odwołujące się do jej sytuacji finansowej i rodzinnej strony nie mogły być uwzględnione. Jak już Sąd wskazywał ustawodawca w sytuacji przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nie pozostawił organowi administracji żadnej dowolności i uznaniowości. Wobec złożenia wniosku przez Komendanta Policji, organ nie może odstąpić od wydania decyzji. Z tego też względu, jako nie mające wpływu na wynik sprawy, Sąd oddalił wnioski dowodowe strony. W ocenie Sądu nie jest również uzasadniona argumentacja strony odwołująca się do wyroku TK z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt SK 23/21 TK. Przede wszystkim wyrok TK dotyczy innych przepisów i innej sytuacji, aniżeli mające zastosowanie w sprawie. Decyzja taka jak w sprawie jest wydawana w następstwem określonych naruszeń przepisów ruchu drogowego, którym została przypisana odpowiednia liczba punktów, wpisanych do ewidencji kierowców – decyzja jest wydawana w przypadku przekroczenia liczby punktów 24. Wbrew twierdzeniom strony kierowca otrzymuje przewidziane punkty za określone naruszenia ruchu drogowego i punkty nie są liczone oddzielnie dla poszczególnych posiadanych kategorii prawa jazdy. Tym samym w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów organ wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w zakresie wszystkich posiadanych przez kierowcę kategorii. Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, należało orzec jak w sentencji. Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.