III SA/Wr 262/25

WyrokWSA we Wrocławiu2025-10-08

Skład orzekający: Annetta Chołuj, Kamila Paszowska-Wojnar, Anna Kuczyńska-Szczytkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowna negatywna ocena projektu w ramach kryterium "Charakter prac B+R objętych projektem" została przeprowadzona zgodnie z prawem, w szczególności z definicjami badań przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych oraz z uwzględnieniem poziomu gotowości technologicznej (TRL)?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że ponowna ocena projektu przez Dyrektora Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej naruszyła prawo, ponieważ nie opierała się w pełni na definicjach zawartych w rozporządzeniu nr 651/2014, pominęła analizę poziomu gotowości technologicznej (TRL) dla zadania nr 3, a także zignorowała istotne fragmenty agendy badawczej wskazujące na zdobywanie nowej wiedzy. W konsekwencji, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, co uzasadnia uchylenie oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Funduszy Europejskich dla Dolnego Śląska. Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca (DIP) dokonała ponownej negatywnej oceny merytorycznej projektu w zakresie kryterium "Charakter prac B+R objętych projektem", uznając zadanie nr 3 za eksperymentalne prace rozwojowe, a nie badania przemysłowe. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędy w ocenie, w tym pominięcie definicji badań przemysłowych, nieprawidłowe zakwalifikowanie zadania nr 3 oraz nieuwzględnienie poziomu gotowości technologicznej (TRL).
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej. Zasądził od Dyrektora Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na rozstrzygnięcie Dyrektora Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej z dnia 9 czerwca 2025 r. nr WK.610.74.2024.MP w przedmiocie ponownej negatywnej oceny projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; II. przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej; III. zasądza od Dyrektora Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi M. S. (dalej: skarżący, strona skarżąca, wnioskodawca) jest ponowna negatywna ocena merytoryczna projektu nr [...] pn. "Realizacja prac B+R dotyczących projektu prototypu sterowanej CNC, wielozadaniowej, modułowej i konfigurowalnej pod indywidualne potrzeby produkcyjne zakładów przemysłowych, zintegrowanej linii obróbczej służącej do kompleksowej obróbki wielkogabarytowych kształtowników stalowych". Ocena została wydana przez Dolnośląską Instytucję Pośredniczącą (dalej: DIP, Instytucja Pośrednicząca, organ) w wyniku skierowania przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej do Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu (uchwała Zarządu Województwa Dolnośląskiego nr 2124/VII/25 z dnia 20 maja 2025 r.). Ponowną ocenę projektu wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2027, Priorytet: [...] Fundusze Europejskie na rzecz przedsiębiorczego Dolnego Śląska, Działanie [...] Innowacyjne przedsiębiorstwa, numer i nazwa projektu – jak wyżej. Pismem z 30 stycznia 2025 r. DIP poinformowała stronę skarżącą o negatywnej ocenie wniosku ze względu na to, że nie spełnił kryteriów merytorycznych przewidzianych dla naboru. Z karty merytorycznej oceny projektu wynika, że w zakresie punktu 11. "Charakter prac B+R objętych projektem" obaj oceniający uwzględniając informacje zawarte w projekcie oraz w dokumentach uzupełniających przekazanych przez skarżącego na wezwanie DIP uznali, iż kryterium nie zostało spełnione. Biorąc pod uwagę definicje badań przemysłowych oraz eksperymentalnych prac rozwojowych zawarte w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L.2014.187.1 z dnia 2014.06.26) – dalej: rozporządzenie nr 651/2014 uznali, że zadania przypisane przez wnioskodawcę do kategorii badań przemysłowych powinny znaleźć się w kategorii eksperymentalnych prac rozwojowych. Zatem wnioskodawca w sposób nieprawidłowy przyporządkował prace i koszty do badań przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych. Od powyższego skarżący wniósł protest. Wyjaśnił, że nie zgadza się z oceną w zakresie punktu 11. "Charakter prac B+R objętych projektem", gdyż została ona wykonana na podstawie błędnej i ograniczonej analizy przedstawionych w projekcie danych oraz definicji eksperymentalnych prac rozwojowych i pomijając definicję badań przemysłowych. Nie zgodził się też z oceną dwóch kryteriów merytorycznych (premiujących), za które projekt nie otrzymał punktów: kryterium 17. "Ekoinnowacyjność projektu" i kryterium 16. "Współpraca z organizacją prowadzącą badania i upowszechniającą wiedzę". Zarzucił DIP naruszenie art. 45 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. poz. 1079 ze zm.) – dalej : "ustawa wdrożeniowa". Opisaną we wstępie uchwałą Zarząd Województwa Dolnośląskiego uwzględnił protest wnioskodawcy w zakresie zarzutów do pkt 11. "Charakter prac B+R objętych projektem", bowiem stwierdził uchybienie proceduralne oceny projektu. W uzasadnieniu wskazał, że oceny tego kryterium nie można uznać za dokonaną zgodnie z obowiązującym Regulaminem Pracy Komisji Oceny Projektów ani z art. 45 ustawy wdrożeniowej, gdyż oceniający nie podał przyczyn znajdujących potwierdzenie w dokumentacji wniosku, które mogłyby przesądzać o negatywnym wyniku oceny, bowiem z uzasadnienia nie wynika, co było konkretną przyczyną negatywnej oceny. W odniesieniu do zarzutów dotyczących oceny kryteriów: 17. "Ekoinnowacyjność projektu" i 16. "Współpraca z organizacją prowadzącą badania i upowszechniającą wiedzę", Zarząd Województwa Dolnośląskiego wskazał, że ich ocena została dokonana w sposób prawidłowy, zatem protest w tym zakresie nie został uwzględniony i nie przyznano projektowi dodatkowych punktów. W związku ze stwierdzonymi uchybieniami, Zarząd Województwa Dolnośląskiego przekazał wniosek do ponownej merytorycznej oceny kryterium "Charakter prac B+R objętych projektem". Dokonując ponownej oceny merytorycznej wniosku w zakresie wskazanym uchwałą z 20 maja 2025 r., DIP na podstawie załącznika do uchwały nr 44/23 Komitetu Monitorującego FEDS 2021-2027 z dnia 10 listopada 2023 r. pt. "Kryteria wyboru projektów w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2027" przytoczyła definicję ocenianego kryterium. Poinformowała, że projekt obejmuje realizację badań przemysłowych i prac rozwojowych a wnioskodawca podzielił te czynności na cztery zadania. Zadanie nr 2 zostało prawidłowo zakwalifikowane jako badania przemysłowe. Natomiast – jak wskazała DIP – zadanie nr 3 nie odpowiada definicji badań przemysłowych, zatem błędnie skarżący oznaczył je jako takie. Dalej stwierdziła, że prace opisane w zadaniu nr 3 są eksperymentalnymi pracami rozwojowymi, nie polegają bowiem na poszukiwaniu nowej wiedzy a na zastosowaniu istniejącej wiedzy inżynierskiej i technologicznej do stworzenia prototypu. Nie zgadzając się z wynikiem ponownej negatywnej oceny merytorycznej projektu, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucił: 1. naruszenie art. 45 ustawy wdrożeniowej tj. zasady prowadzenia procesu wyboru projektów do dofinansowania z zachowaniem zasad przejrzystości, rzetelności, bezstronności, równego traktowania wnioskodawców, równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania poprzez dokonanie błędnie negatywnej oceny wniosku w ramach kryterium "Charakter prac B+R objętych projektem", opartej na wybranych przez oceniających częściach dokumentacji i wybiórczych cytatów wyrwanych z kontekstu rzeczowego opisu zadania i realizowanych prac w projekcie, z pominięciem części dokumentacji, które wprost wskazują na to, że zadanie 3 powinno zostać zakwalifikowane jako badania przemysłowe; 2. zakwalifikowanie zadania nr 3 jako prace rozwojowe, pomimo przyznania, że stanowią one prace w warunkach laboratoryjnych a ich poziom gotowości technologicznej TRL nie przekracza VI, co wprost świadczy o tym, że stanowią badania przemysłowe, gdyż prace rozwojowe rozpoczynają się dopiero od VII poziomu gotowości technologicznej TRL; 3. błędne uznanie, że zadanie nr 3 stanowi jedynie rozwój znanej technologii i ulepszenie produktu, podczas gdy w ramach zadania nr 3 wykonywanych jest wiele badań i zdobywana jest nowa wiedza umożliwiająca powstanie prototypu, w skład którego wchodzą komunikujące się ze sobą w innowacyjny sposób moduły, nad którymi również w ramach zadania nr 3 będą prowadzone badania przemysłowe; 4. błędne uznanie badań i usuwania niepewności badawczej za standardowy rozwój produktu w sytuacji, gdy produkt taki nie istnieje i nie może być rozwijany przed przeprowadzeniem badań, które pozwolą pozyskać nową wiedzę w celu jego stworzenia (Zadanie nr 3). W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie negatywnej ponownej oceny oraz o zasądzenie kosztów postępowania od organu na jego rzecz, według norm przepisanych. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w proteście w odniesieniu do zarzutu nieprawidłowej oceny kryterium "Charakter prac B+R objętych projektem". Dodatkowo wskazał, że w ocenie pominięto kluczowe kwestie świadczące o tym, że prace do wykonania w zadaniu nr 3 stanowią badania przemysłowe i zmierzają do pozyskania nowej wiedzy, która do tej pory nie została opisana. O powyższym, według niego, świadczą m.in.: 1) budowany prototyp jest innowacyjny na skalę co najmniej krajową, 2) oceniający wybiórczo odnieśli się do przedłożonych przez skarżącego pism a niektóre zapisy agendy badawczej zostały w całości przez nich pominięte. Dalej poinformował, że ocena wykonana została z pominięciem istotnych kwestii (stopień innowacyjności prototypu oraz zdobywanie nowej wiedzy w ramach zadania) i brak w niej odniesienia do argumentów skarżącego popartych w agendzie badawczej oraz we wniosku, że w ramach zadania nr 3 jest zdobywana nowa wiedza, która może przesądzić o zakończeniu projektu – a zatem jest to zdecydowanie praca nad nowymi zjawiskami i technologiami, co jest charakterystyczne dla badań przemysłowych. W odpowiedzi na skargę, DIP podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Dodatkowo szczegółowo opisała różnice między badaniami przemysłowymi a eksperymentalnymi pracami rozwojowymi biorąc pod uwagę cele, charakter działań, stopień zaawansowania i stopień technologii. Wskazała, że badania przemysłowe, to etap odkrywania i eksperymentowania, natomiast prace rozwojowe są na etapie wdrażania i doskonalenia. Jak dalej poinformowała, zadanie nr 3 opiera się na wynikach i projekcie technicznym uzyskanym w poprzednim etapie, co wskazuje na wykorzystanie istniejącej wiedzy do stworzenia prototypu. Podsumowując stwierdziła, że biorąc pod uwagę charakter działań, cel zadania oraz koncentrację na testowaniu i walidacji prototypu w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, zadanie nr 3 należy zakwalifikować jako prace rozwojowe. W dniu 28 lipca 2025 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego wraz z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii I. Uczelnia Państwowa na fakt kwalifikacji zadania nr 3 jako badań przemysłowych. W odpowiedzi na to pismo DIP podtrzymała dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy wdrożeniowej, które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 76 ustawy wdrożeniowej. W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną jest ustawa z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny (ust. 1). Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (ust. 2). Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Stosownie do art. 50 ust. 1 tej ustawy, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu. Według art. 50 ust. 2 ustawy wdrożeniowej warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest: 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom. Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (art. 50 ust. 3 ustawy wdrożeniowej). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu. Według art. 51 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, regulamin wyboru projektów określa w szczególności: 1) kwotę przeznaczoną na dofinansowanie projektów; 2) maksymalny, dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną, dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu; 3) kryteria wyboru projektów; 4) wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis; 5) właściwy system teleinformatyczny, w którym można złożyć wniosek o dofinansowanie projektu, oraz sposób dostępu do formularza wniosku o dofinansowanie projektu; 6) termin składania wniosków o dofinansowanie projektu; 7) załączniki do wniosku o dofinansowanie projektu, o ile wymagane jest ich złożenie, oraz sposób, formę i termin ich przedłożenia; 8) zakres, w jakim możliwe jest uzupełnianie lub poprawianie wniosków o dofinansowanie projektu; 9) sposób komunikacji między wnioskodawcą a właściwą instytucją; 10) czynności, które powinny zostać dokonane przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu lub podjęciem decyzji o dofinansowaniu projektu, oraz termin ich dokonania. Przypomnieć w tym miejscu należy, że wynikająca z art. 45 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania Regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny, dość sformalizowany, przy czym stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania, obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Chodzi więc o to, aby nie pozostawiono żadnych wątpliwości odnośnie przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Powyższe ma tą konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowania w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności (arbitralności), gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 4127/17, wyrok WSA w Szczecinie z 21 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 648/23, wyrok WSA we Wrocławiu z 9 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 409/24, CBOSA). Podkreślenia wymaga, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art.6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin wyboru projektów, określający - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektu. W konsekwencji, również dokumentom systemu realizacji programu, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, należy przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania). Z powyższych unormowań wynika zatem, że oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu. Kontrola zatem sprowadzała się do zbadania przez Sąd zgodności postępowania DIP z prawem, w tym z ustawą wdrożeniową oraz Regulaminem wyboru projektów wraz z załącznikami. W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegała ponowna negatywna ocena merytoryczna wniosku nr [...] pn. "Realizacja prac B+R dotyczących projektu prototypu sterowanej CNC, wielozadaniowej, modułowej i konfigurowalnej pod indywidualne potrzeby produkcyjne zakładów przemysłowych, zintegrowanej linii obróbczej służącej do kompleksowej obróbki wielkogabarytowych kształtowników stalowych" złożonego w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2027, Priorytet: [...] Fundusze Europejskie na rzecz przedsiębiorczego Dolnego Śląska, Działanie [...] Innowacyjne przedsiębiorstwa. Z akt sprawy wynika, że skarżący wykonanie projektu podzielił na cztery etapy, tzw. zadania i w spornym kryterium 11 zakwalifikował je następująco: zadania nr 1 do nr 3 jako badania przemysłowe, zadanie nr 4 jako eksperymentalne prace rozwojowe. Na etapie oceny merytorycznej organ oceniający wezwał stronę skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie tego kryterium. Po uzyskaniu dodatkowych informacji (pismo wnioskodawcy z 3 grudnia 2024 r.) obaj oceniający uznali, że kryterium to nie zostało spełnione. Po uwzględnieniu protestu, Zarząd Województwa Dolnośląskiego przekazał wniosek do ponownej merytorycznej oceny w zakresie spornego kryterium. W wyniku ponownie przeprowadzonej oceny oceniający stwierdzili, że projekt nie spełnia kryterium 11. Błędnie – według nich – wnioskodawca określił, że czynności przewidziane do wykonania w ramach zadania nr 3 stanowią badania przemysłowe, gdyż w rzeczywistości są to eksperymentalne prace rozwojowe. Istotę sporu, biorąc pod uwagę treść sformułowanych zarzutów skargi wraz z ich uzasadnieniem, stanowiła zatem kwestia zakwalifikowania opisanego we wniosku zadania nr 3 zaplanowanego do wykonania w ramach projektu – do "badań przemysłowych" albo do " eksperymentalnych prac rozwojowych". Zadanie to oceniane było w ramach kryterium merytorycznego nr 11 "Charakter prac B+R objętych projektem", które zostało opisane w załączniku do uchwały nr 44/23 Komitetu Monitorującego FEDS 2021-2027 z dnia 10 listopada 2023 r. pt. "Kryteria wyboru projektów w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2027 (FEDS 2021-2027). Kryteria specyficzne formalne i merytoryczne dla działania 1.2". Sporne kryterium ma charakter zerojedynkowy (tak/nie), a jego spełnienie jest konieczne do przyznania dofinansowania. Ocenie w ramach tego kryterium podlega kwestia, czy zadania planowane do realizacji w ramach prac B+R i koszty zostały prawidłowo przypisane do kategorii badań przemysłowych albo eksperymentalnych prac rozwojowych oraz czy określono we wniosku poziom gotowości technologicznej dla każdego z zadań w ramach prac B+R. Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku. W treści Regulaminu wyboru projektów wskazano również, że tylko wniosek, który spełnił wszystkie kryteria obligatoryjne (ogólne i specyficzne), może otrzymać dofinansowanie. Z opisu tego kryterium wynika, że weryfikacji podlega czy prace B+R zaplanowane w projekcie mają charakter badań przemysłowych i prac rozwojowych. Prace B+R mogą obejmować: tylko badania przemysłowe i prace rozwojowe (przy czym co najmniej jedno zadanie ma charakter prac rozwojowych) albo tylko prace rozwojowe - nie ma możliwości realizacji wyłącznie badań przemysłowych. Ocenie podlega czy zadania planowane do realizacji w ramach prac B+R i koszty zostały prawidłowo przypisane do kategorii badań przemysłowych albo eksperymentalnych prac rozwojowych; czy określono poziom gotowości technologicznej (poziom TRL) dla każdego z zadań w ramach prac B+R (badania przemysłowe: poziom TRL 2- TRL 6, eksperymentalne prace rozwojowe: poziom TRL 7-TRL 9). Przez badania przemysłowe i prace rozwojowe należy rozumieć badania przemysłowe i prace rozwojowe, o których mowa w art. 2 pkt 85 i 86 rozporządzenia nr 651/2014. Z ich treści wynika, że "badania przemysłowe", to badania planowane lub badania krytyczne mające na celu zdobycie nowej wiedzy i umiejętności celem opracowania nowych produktów, procesów lub usług lub mające na celu wprowadzenie znaczących ulepszeń do istniejących produktów, procesów lub usług, w tym produktów, procesów lub usług cyfrowych, w dowolnej dziedzinie, dowolnej branży lub dowolnym sektorze (w tym między innymi w branżach i technologiach cyfrowych, takich jak obliczenia superkomputerowe, technologie kwantowe, technologie blockchain, sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, duże zbiory danych i technologie związane z chmurą). Badania przemysłowe uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych i mogą obejmować budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub środowisku interfejsu symulującego istniejące systemy, a także linii pilotażowych, kiedy są one konieczne do badań przemysłowych, a zwłaszcza uzyskania dowodu w przypadku technologii generycznych. Z kolei "eksperymentalne prace rozwojowe" oznaczają zdobywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnych aktualnie umiejętności i wiedzy oraz innych stosownych umiejętności i wiedzy w celu opracowania nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług, w tym produktów, procesów lub usług cyfrowych, w dowolnej dziedzinie, dowolnej branży lub dowolnym sektorze (w tym między innymi w branżach i technologiach cyfrowych, takich jak obliczenia superkomputerowe, technologie kwantowe, technologie blockchain, sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, duże zbiory danych i technologie związane z chmurą lub technologie przetwarzania brzegowego). Mogą one także obejmować np. czynności mające na celu pojęciowe definiowanie, planowanie oraz dokumentowanie nowych produktów, procesów lub usług. Eksperymentalne prace rozwojowe mogą obejmować opracowywanie prototypów, demonstracje, opracowywanie projektów pilotażowych, testowanie i walidację nowych lub ulepszonych produktów, procesów lub usług w otoczeniu stanowiącym model warunków rzeczywistego funkcjonowania, których głównym celem jest dalsze udoskonalenie techniczne produktów, procesów lub usług, których ostateczny kształt zasadniczo nie jest jeszcze określony. Mogą obejmować opracowywanie prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, w przypadku gdy prototyp lub projekt pilotażowy z konieczności jest produktem końcowym do wykorzystania do celów komercyjnych, a jego produkcja jest zbyt kosztowna, aby służył on jedynie do demonstracji i walidacji. Eksperymentalne prace rozwojowe nie obejmują rutynowych lub okresowych zmian wprowadzanych do istniejących produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, usług oraz innych operacji w toku, nawet jeśli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Kryterium merytoryczne "Charakter prac B+R objętych projektem" ocenia merytoryczną zawartość planowanych prac B+R, tj. sprawdza czy prace te rzeczywiście wpisują się w definicje badań przemysłowych lub prac rozwojowych i czy technologiczny charakter projektu jest zgodny z deklarowanym poziomem gotowości technologicznej. Ocenie podlega więc jakość merytoryczna przedstawionych prac. Ich innowacyjność i czy niosą ze sobą nowe wartości. Oznacza to, że w praktyce oceniający analizują, czy opisane zadania faktycznie prowadzą do zdobycia nowej wiedzy, opracowania nowych rozwiązań lub ulepszenia rozwiązań istniejących oraz sprawdzają czy projekt wykracza poza rutynowe działania i czy wiąże się z rozwiązywaniem istotnych problemów naukowych lub technologicznych. Zatem rolą ekspertów oceniających projekt pod względem opisanego wyżej kryterium była ocena, czy na podstawie informacji, które przedłożył wnioskodawca (we wniosku oraz dokumentach dopuszczonych przez regulamin konkursu), zadanie nr 3, zostało zakwalifikowane zgodnie z opisem tego kryterium. Zdaniem Sądu stanowisko DIP zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie jest prawidłowe. Dokonując analizy zapisów ponownej oceny zadania nr 3 przytoczyć należy pierwsze zdanie zawarte w tej ocenie, zgodnie z którym: "prace jednoznacznie kwalifikują się jako eksperymentalne prace rozwojowe, a nie jako badania przemysłowe, zgodnie z definicjami zawartymi w Podręczniku Frascati oraz Oslo Manual." Należy wskazać, że w opisie kryterium wskazano, że definicje prac przemysłowych i eksperymentalnych prac rozwojowych zawarte są w rozporządzeniu nr 651/2014. Oceniający dokonując ponownej oceny i kwalifikując zadanie nr 3 do eksperymentalnych prac rozwojowych odnieśli się do definicji zawartej w Podręczniku Frasati oraz Oslo Manual, nie zaś do pełnych definicji zawartych w rozporządzeniu nr 651/2014. Ponadto oceniający przyjęli, że "w przypadku zadania nr 3 zakres przewidzianych działań polega na wykorzystaniu dostępnej wiedzy inżynierskiej i technologicznej w celu opracowania funkcjonalnego prototypu, a nie na generowaniu nowej wiedzy naukowej". Żaden z oceniających nie wskazał jednak co rozumie pod pojęciem "zdobywanie nowej wiedzy naukowej". Jednocześnie przyjmując, że celem działań nie jest zdobywanie nowej wiedzy naukowej lecz praktyczne zastosowanie istniejącej wiedzy. Jak wynika z definicji badań przemysłowych zawartej w art. 2 pkt 85 rozporządzenia nr 651/2014 badania te uwzględniają tworzenie elementów składowych systemów złożonych i mogą obejmować budowę prototypów w środowisku laboratoryjnym lub środowisku interfejsu symulacyjnego istniejące systemy. Pomimo, że oceniający wskazał, że zadanie nr 3 odbywa się w warunkach laboratoryjnych, które są przewidziane dla badań przemysłowych, uznał te prace za eksperymentalne prace rozwojowe. W tym miejscu należy wskazać, że w opisie kryterium wskazano także, że ocenie podlega czy określono poziom gotowości technologicznej (tzw. poziom TRL) dla każdego z zadań w ramach prac B+R (badania przemysłowe poziom TRL2 – TRL 6 a eksperymentalne prace rozwojowe poziom TRL7-TRL9). Oceniający wcale nie odnieśli się do poziomu gotowości technologicznej TRL zadania nr 3. Strona wyjaśniała, że praca nad prototypem w warunkach laboratoryjnych, jak i nawet w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, stanowi poziom VI gotowości technologicznej TRL, a w związku z tym stanowi badania przemysłowe. Zgodnie z poziomami TRL dopiero demonstracja prototypu w warunkach operacyjnych stanowi prace rozwojowe i dlatego w ten sposób zostało zakwalifikowane zadanie nr 4 wniosku o dofinansowanie projektu. Strona podkreślała, że to dopiero w zadaniu nr 4 dojdzie do testowania prototypu w warunkach operacyjnych. Oceniający nie zakwestionował przy tym że zadanie nr 3 będzie realizowane w warunkach laboratoryjnych, ani że jego stopień gotowości TRL przekracza poziom VI. Oceniający pominęli – pomimo opisu kryterium - ocenę określenia poziomu gotowości technologicznej zadania nr 3. Skarżący na etapie skargi złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii I. Uczelnia Państwowa na fakt kwalifikacji zadania nr 3 jako badań przemysłowych, wg TRL który Sąd dopuścił na podstawie art. 106 § p.p.s.a. Jednak bez zajęcia stanowiska w zakresie poziomu gotowości technologicznej TRL przez DIP, opinia ta nie mogła być przedmiotem oceny Sądu. Ponadto zgodzić się należy ze skarżącym, że część zapisów agendy badawczej w ramach której rozpisany został szczegółowy opis planowanych prac zostało przez oceniających pominięte. Pewne zapisy agendy wskazują, że na etapie zadania nr 3 wciąż są prowadzone badania, których ryzyko jest tak dalekie, że może prowadzić do zakończenia projektu. Nie jest to prosta integracja współgrających i przystosowanych do współpracy elementów. Lecz na badaniach zmierzających do sprawdzenia czy elementy te w ogóle będą się ze sobą komunikować, w jaki sposób i na jakich zasadach. Strona podkreślała, że w tym zakresie będzie zdobywana nowa wiedza. W agendzie badawczej w zakresie planowanych prac B+R skarżący wskazał, że "głównym celem tego zadania jest zbudowanie prototypu linii wytwórczej, aby móc w praktyce zweryfikować działanie poszczególnych modułów systemu wytwórczego. To kluczowy moment, w którym będziemy sprawdzać , jak poszczególne technologie i procesy wytwórcze oddziaływają na siebie oraz jak funkcjonują poszczególne moduły umieszczone w spójnym systemie w warunkach pracy zbliżonych do rzeczywistych..." " Etap 3 jest ważnym momentem w procesie rozwoju naszego systemu wytwórczego, w którym zbudujemy i przetestujemy prototyp w warunkach zbliżonych do rzeczywistych, skupiając się na integracji poszczególnych modułów i weryfikacją poprawności realizowanych przez nie zadań. W tym zadaniu uzyskamy poziom VI wg TRL i będziemy dobrze przygotowani do rozpoczęcia prac rozwojowych naszego projektu". W ocenie Sądu dokonana ponowna ocena projektu nie jest spójna i wyczerpująca. Wobec braku pełnej prawidłowej oceny zadania nr 3 zgodnie z opisem kryterium, w tym pominięcie analizy czy zadanie to faktycznie prowadzi do zdobycia nowej wiedzy oraz nie przeanalizowanie poziomu gotowości technologicznej poważne wątpliwości budzi wynik ponownej oceny projektu. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o przepis art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło