III SA/Wr 265/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-12-10
Skład orzekający: Barbara Ciołek, Annetta Chołuj, Kamila Paszowska-Wojnar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczące nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z deklaracją, błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia, wniesione przez stronę, która zbyła nieruchomość, są zasadne, mimo że nie złożyła ona nowej deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zbycie nieruchomości nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeśli strona nie złożyła nowej deklaracji lub nie została wydana decyzja określająca wysokość opłaty. Niezłożenie nowej deklaracji przez poprzedniego właściciela oznacza, że pozostaje on zobowiązany do uiszczania opłaty na podstawie pierwotnej deklaracji. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może służyć do merytorycznego ustalania osoby zobowiązanej, a jedynie do kontroli formalnej. Sąd podzielił stanowisko organów, że postępowanie egzekucyjne nie jest właściwe do weryfikacji istnienia obowiązku, a zarzuty w tym zakresie są bezzasadne.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Wrocławia. Postanowienia te dotyczyły zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółka zbyła nieruchomość, a nowi nabywcy złożyli deklaracje opłat. Spółka podniosła zarzuty nieistnienia obowiązku, określenia go niezgodnie z deklaracją, błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia. Organy uznały część zarzutów za zasadne (określenie obowiązku niezgodnie z deklaracją w zakresie podwyższenia opłaty z powodu braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o zmianie stawki), a pozostałe za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. przy udziale uczestnika postępowania Prezydenta W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2024 r. nr SKO 4810.36.2024 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi A. S.A. z/s we W. (dalej: strona, skarżąca, zobowiązana, spółka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji/ organ odwoławczy) z dnia 7 lutego 2024 r. r. nr SKO 4810.36.2024 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent, wierzyciel, organ I instancji) z dnia 29 grudnia 2023 r. nr WZN-DE.3160.2.1240.2023.SK WZN-DE.3160.8.113.2023.SK: - uznające za zasadny zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej z powodu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w części dotyczącej określenia wysokości obowiązku za okres od 1 lutego 2023 r. do 30 września 2023 r., w zakresie przewyższającym kwotę 4.019,97 zł wynikającą z deklaracji o wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, złożonej przez spółkę; - uznające za niezasadny zarzut wygaśnięcia obowiązku za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2023 r. w kwocie 4.019,97 zł; - oddalające w całości zarzut nieistnienia obowiązku; -oddalające w całości zarzut błędu co do osoby zobowiązanego; - oddalające w całości zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 30 października 2023 r. Prezydent - będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym - wystawił na zobowiązaną tytuł wykonawczy numer [...], obejmujący należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 ze zm., dalej: u.c.p.g.) za miesiące: od lipca 2020 r. do września 2023 r. i skierował go do postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia nadpłaty strony u Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Psie Pole.
W dniu 30 listopada 2023 r. strona wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne, wskazując na: - nieistnienie obowiązku z uwagi na to, że od 1 lipca 2020 r. nie jest użytkownikiem wieczystym działek gruntu, których posiadanie powodowało obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi; - określenie obowiązku niezgodnie z art. 3a § 1 u.p.e.a. w zakresie opłat za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2023 r., ponieważ podmiotami zobowiązanymi do złożenia deklaracji były: K. S.A., W.1 SA i W.2 sp. z o.o.; - błąd co do osoby zobowiązanego, ponieważ zobowiązanymi są: K. S.A., W.1 S.A. i W.2 sp. z o.o., które obecnie użytkują grunty; - brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Wskazała strona na naruszenie art. 27 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a., poprzez wadliwe wystawienie tytułu wykonawczego na stronę, a nie na K. S.A., W.1 S.A. i W.2 sp. z o.o. Zarzuciła strona, że naruszono art. 15 § 1, w związku z art. 3a § 2 pkt 2 u.p.e.a. i w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U.2024.572 t.j. z dnia 2024.04.15, dalej: k.p.a.), poprzez zaniechanie uprzedniego doręczenia upomnienia.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r. wierzyciel uznał za uzasadniony zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a. w części dotyczącej określenia wysokości obowiązku za okres od 1 lutego 2023 r. do 30 września 2023 r., w zakresie przewyższającym kwotę 4.019,97 zł wynikającą z deklaracji o wysokości opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, złożonej przez stronę. Organ stwierdził, że nie doręczono stronie skutecznie informacji o zmianie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 lutego 2023 r. Dlatego brak jest podstaw, aby żądać opłaty w wysokości wyższej od zadeklarowanej przez stronę 12 października 2016 r. Pozostałe zarzuty organ uznał za bezzasadne. W zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku zakwalifikowanego jako wygaśnięcie obowiązku organ wskazał, że strona w dniu 12 października 2016 r. złożyła deklarację na poczet opłat i była zobowiązana do uiszczenia tych opłat, skoro nie złożyła stosownej deklaracji zmieniającej wysokość opłaty. Wyjaśnił organ, że złożenie deklaracji przez inny podmiot dotyczącej tej samej nieruchomości nie powoduje ustania obowiązku uiszczania opłat przez pozostałe podmioty, które także złożyły deklaracje. W zakresie błędu co do osoby zobowiązanego organ wskazał na dane wynikające z deklaracji. Odnośnie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia wierzyciel wskazał, że wystawił dnia 27 września 2023 r. upomnienie nr [...], które doręczono spółce w dniu 2 października 2023 r. na adres W. ul. [...].
Zaskarżonym postanowieniem SKO utrzymało postanowienie Prezydenta w mocy. W uzasadnieniu omówił organ przepisy u.p.e.a., w tym art. 33 i 34. Dalej wskazało SKO, że poza sporem jest, że z analizy wpisów zawartych w księgach wieczystych wynika, że Spółka zbyła nieruchomości, z którymi związany był pobór opłat.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku organ uznał go za bezzasadny, podkreślił przy tym, że zarzuty na postępowanie egzekucyjne nie służą do zastępowania innych procedur w zakresie ustalania istnienia obowiązku. Postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne (w sprawie ściśle postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela) nie jest postępowaniem przewidzianym dla weryfikacji obowiązków wynikających z decyzji ostatecznych. Według SKO ocena istnienia obowiązku ustalonego decyzją w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela naruszałaby zasadę ostateczności decyzji i prowadziłaby do naruszenia zasady wyrażonej w art. 29 u.p.e.a., czyli niebadania przez organ egzekucyjny należności i wymagalności obowiązku. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ powoła się na orzecznictwo sądó administracyjnych, m.in. wyrok z dnia 21 lutego 2014 r., II FSK315/12, wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r, II FSK 1580/15.
Stwierdziło SKO, że kwestia istnienia obowiązku w sprawie może być rozstrzygnięta poprzez stosowanie prawa materialnego, t.j. u.c.p.g. i Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej:o.p.), dlatego nie powinna być rozstrzygana w postępowaniu wszczętym wniesieniem zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazującego, że z analizy art. 6m ust. 1 - 2 oraz art. 6o ust. 1-2 u.c.p.g. wynika, że zobowiązanie do zapłaty wynika co do zasady z deklaracji złożonej przez podmiot zobowiązany, a w razie jej niezłożenia lub gdy jest ona niezgodna ze stanem faktycznym lub prawnym z decyzji wydanej przez organ administracji. A stosownie do art. 6m ust. 2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Także wygaśnięcie obowiązku nakłada na osoby (podmioty) zobowiązane do poinformowania organu, właśnie w tej samej formie, również o ustaniu tego obowiązku. Zachowanie podmiotu, który wskaże na takie okoliczności, czyni zadość obowiązkom ustawowym wynikającym z art. 6m ust. 2 u.c.p.g. oraz art. 81 O.p. Złożenie deklaracji z zaznaczeniem w deklaracji daty ustania obowiązku opłatowego jest równoznaczne w skutkach prawnych ze złożeniem nowej (tzw. "zerowej") deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g., względnie korekty deklaracji wskazującej na ustanie obowiązku. Ponadto jak wynika z art. 3a § 1 pkt i § 2 u.p.e.a., w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6h u.c.p.g., stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. art. 3a § 1 pkt i § 2 u.p.e.a.).
Według SKO, skoro na stronie ciążył obowiązek złożenia zmiany deklaracji na mocy art. 6m ust. 2 u.c.p.g., a strona tego nie uczyniła, to nie można zarzucić nieprawidłowości w tym, że doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. A żadne postępowanie w związku z utratą własności przez stronę nieruchomości nie było wszczynane. Deklaracja z dnia 12 października 2016 r. nie została zmieniona i w postępowaniu egzekucyjnym nie powinna zostać rozstrzygnięta kwestia istnienia obowiązku uiszczenia opłaty.
W zakresie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią deklaracji SKO podzieliło stanowisko Prezydenta, że jest to zarzut częściowo zasadny, ale z innego powodu niż wskazała strona. Niezasadne jest twierdzenie strony, że deklaracje złożone przez K. S.A., W.1 S.A. i W.2 sp. z o.o. na poczet opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchyliły deklarację strony. Jednak stronie nie dręczono zawiadomienia z dnia 1 lutego 2023 r. o podwyższeniu kwot opłaty i dlatego należyty ograniczyć dochodzone należności do kwoty wynikającej z deklaracji złożonej przez stronę.
W kwestii zarzutu - błędu co do osoby zobowiązanego, to według SKO jest on niezasadny. Wskazał organ, że ten zarzut dotyczy jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Do prowadzenia szerszych ustaleń, czy weryfikacji osoby zobowiązanego w kierunku ustalenia zasadności obciążenia jego egzekwowanym obowiązkiem organ egzekucyjny nie ma prawa. Przepis art. 6h u.c.p.g. nakłada obwiązek uiszczania opłaty na właściciela nieruchomości. Z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. wynika, że deklarację składa właściciel. Stosownie do art. 6m ust. 2 u.c.p.g. właściciel zawiadamia o zmianach. W przypadku zbycia nieruchomości jako podmiot, na którym ciąży obowiązek wnoszenia opłaty zgłasza się nabywca nieruchomości. Zgłasza się jednak jako osoba zobowiązana do uiszczania daniny i jej zgłoszenie nie zmienia zgłoszenia zbywcy. Tak więc deklaracje złożone przez nabywców nieruchomości nie uchyliły deklaracji złożonej przez zbywcę. Dopóki poprzedni właściciel nie zawiadomi o ustaniu obowiązku wnoszenia tej opłaty, dopóty organ administracji będzie oczekiwać '/zapłaty daniny. Skoro więc deklaracja Zobowiązanej z dnia 12 października 2016 r. pozostaje w obrocie prawnym, to organ może domagać się opłaty od strony. Zauważyło SKO, że kwestia podnoszona przez stronę, że różne podmioty deklarują tę samą nieruchomość wskazując naliczenie opłaty i ocena, czy taka sytuacja to "uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji", która na mocy art. 6o u.c.p.g. uprawnia organ do wszczęcia postępowania, nie leży w zakresie uprawnień, organu nadzoru nad wierzycielem w postępowaniu w sprawie zarzutów.
Wskazał organ, że zarzut braku doręczenia upomnienia jest bezzasadny. Wierzyciel podał, że skierował do zobowiązanej upomnienie i doręczył je w dniu 2 października 2023 r., co potwierdzają akta.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) skarżąca zakwestionowała stanowisko organu. Wniosła o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa, tj. przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że utrata statusu użytkownika wieczystego po stronie Skarżącego, a także złożenie nowych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od dnia 1 lipca 2020 r. przez podmioty K. S.A., W.1 S.A. oraz W.2 sp. z o.o., nie spowodowało wygaśnięcia obowiązku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz obowiązku opłaty za gospodarowanie tymi odpadami po stronie Skarżącego,
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przez Organ, iż wierzyciel prawidłowo oparł się na nieaktualnej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z dnia 12 października 2016 r. złożonej przez poprzedniego użytkownika wieczystego (tj. Skarżącego) oraz w oparciu o ogólne oznaczenie adresu całej nieruchomości położonej przy ul. [...] we W., bez uwzględnienia tego, że nieruchomość ta składa się z szeregu odrębnych działek ewidencyjnych (o innym nr nieruchomości w ewidencji gruntów), o odrębnie sporządzonych księgach wieczystych, należących do różnych użytkowników wieczystych, podczas gdy obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także dokonywania opłat za gospodarowanie tymi odpadami wygasł oraz nie istniał wraz z utratą statusu użytkownika wieczystego nieruchomości przez Skarżącego, a który to fakt jest powszechnie znany, ze względu na dane jawne ksiąg wieczystych,
d) art. 33 § 2 pkt 1) Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, 2760, dalej: u.p.e.a) poprzez uznanie przez Organ, iż istnieje obowiązek zapłaty należności określonych postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r. (znak sprawy: WZN- DE, 3160.2.1240.2023.SK, WZN-DE.3160.8.113.2023. SK) wydanego przez Kierownika Działu Egzekucji Należności Pieniężnych w Wydziale Zarządzenia Należnościami Urzędu Miejskiego (z upoważnienia Prezydenta Wrocławia), mimo wygaśnięcia tego obowiązku za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2023 r.,
d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i art. 34 § 3 u.p.e.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia 29 grudnia 2023 r. (znak sprawy: WZN-DE.3160.2.1240.2023.SK, WZN- DE.3160.8.113.2023.SK), poprzez gdy nie istniały przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, ze względu na wygaśnięcie i nieistnienie obowiązku leżącego po stronie Skarżącego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także dokonywania opłat z gospodarowanie odpadami za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2023 r.,
a) art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 6h u.c.p.g. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że Skarżący po utracie statusu użytkownika wieczystego oraz utraty posiadania samoistnego i zależnego nieruchomością, może zostać uznany za właściciela tej nieruchomości, a tym samym podlega przepisom wyżej wymienionej ustawy, a także uznanie, iż w związku ze złożeniem przez podmioty K. S.A., W.1 S.A. oraz W.2 sp. z o.o. nowych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to na Skarżącym ciążył obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za tę nieruchomość,
b) art. 6m ust. 1 i 2 u.c.p.g., przez jego błędną wykładnię i uznanie, że Skarżący podlegał obowiązkowi złożenia nowej deklaracji o gospodarowaniu odpadami komunalnymi w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, podczas gdy tracąc prawo do użytkowania wieczystego ww. nieruchomości, tj. w dniu 1 lipca 2020 r., a także w związku ze złożeniem przez podmioty K. S.A., W.1 S.A. oraz W.2 sp. z o.o. nowych deklaracji o deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, Skarżący przestał podlegać obowiązkom określonym w u.c.p.g.
c) art. 6o ust 1 i 2 u.c.p.g., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz brak wyjaśnienia przez Wierzyciela wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, a także niezweryfikowanie deklaracji z dnia 12 października 2016 r. oraz niewyjaśnienie wątpliwości powstałych na skutek złożenia nowych deklaracji przez podmioty K. S.A., W.1 S.A., W.2 sp. z o. o. co do rozbieżnych danych w zestawieniu z nieaktualną deklaracją z dnia 12 października 2016 r., oraz wydanie drodze decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co powinno stanowić obowiązek wierzyciela.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Spór w sprawie dotyczy zasadności oddalenia zarzutów strony wniesionych na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., tj. zarzutu nieistnienia obowiązku (pkt 1), zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią deklaracji (pkt 2 lit. b), zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (pkt 3) oraz zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia (pkt 4).
Spór powstał w związku z prowadzonym postepowaniem egzekucyjnym obejmującym nieuiszczone opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2023 r.
Strona formułując zarzuty wskazała na okoliczność, że zbyła nieruchomość i nowi nabywcy złożyli deklaracje dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami na tej nieruchomości, a zatem obowiązek strony z chwilą zbycia nieruchomości odnośnie uiszczania opłat wygasł. Wobec przeniesienia własności nieruchomości i utraty statusu właściciela nieruchomości w rozumieniu przepisów u.c.p.g. – obowiązek przestał istnieć.
Kolegium i Prezydent uważają, że obowiązek uiszczania opłaty wynika, ze złożonej przez stronę w dniu 12 października 2016 r. deklaracji, która nie została zmieniona. Według organów strona w związku ze zbyciem nieruchomości zobligowana była złożyć deklarację w trybie art. 6m ust. 2 u.c.p.g.
W sprawie bezsporne jest zbycie przez stronę nieruchomości, z którymi związany był pobór opłat.
W zaistniałym sporze, Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko SKO.
Odnośnie oceny zarzutu nieistnienia obowiązku, jak słusznie wskazał organ niezbędne jest odwołanie się do przepisów u.c.p.g. i o.p. i charakteru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Sąd podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie, m.in. w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 955/21, WSA w Opolu z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Op 75/23 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczen Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA), że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zobowiązaniem, które powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 o.p. - z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania. Z treści art. 21 § 2 o.p. wynika, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem art. 21 § 3 o.p. Z ww. przepisów o.p. wynika, iż jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują obowiązek złożenia deklaracji w przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, jak w przypadku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to określenie wymiaru wynikającego z mocy prawa zobowiązania następuje przez samoobliczenie w złożonej przez podatnika deklaracji. Organ podatkowy może natomiast kwestionować samoobliczenie podatnika w postępowaniu podatkowym i określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w decyzji. Wydanie decyzji określającej wysokość opłaty jest więc możliwe tylko w przypadku, gdy podatnik w sposób nieprawidłowy określił wysokość swojego zobowiązania w deklaracji albo w ogóle tego nie uczynił w deklaracji mimo takiego obowiązku. Decyzja taka jednak nie może być wydana, gdy organ nie kwestionuje wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określonego w deklaracji, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 21 § 3 o.p. oraz z istotą zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa, w którym wymiar daniny publicznej określa deklaracja złożona przez właściciela nieruchomości.
Na podstawie art. 6h i 6i u.c.p.g. na właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, z mocy prawa ciąży obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z art. 6m ust. 1, 1a i 1d u.c.p.g. wynika, że podstawą wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest deklaracja, którą powinien złożyć zobowiązany do opłaty. Należy tego dokonać w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (por. art. 6m ust. 11 pkt 1 u.c.p.g.). Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty oraz wysokość opłaty (por. art. 6m ust. 1a u.c.p.g.). Zakres czasowy obowiązywania wyliczonej w deklaracji opłaty określa art. 6m ust. 1d u.c.p.g. stanowiąc, że w wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. Deklaracja ma zatem tym charakter bezterminowy. Wykazuje się w niej miesięczną wysokość opłaty, która obowiązuje aż do zaistnienia okoliczności wpływających na jej wysokość, z czym powinno się wiązać złożenie nowej deklaracji.
Z art. 6o u.c.p.g. wynika kompetencja wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do określenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wskazuje w jakich przypadkach organ może to uczynić, mianowicie wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. Decyzja, o której mowa w art. 6o u.c.p.g., jest decyzją określającą w rozumieniu art. 21 § 3 O.p. i zastępuje "wadliwą" deklarację, co do której organ powziął uzasadnione wątpliwości co do danych w niej zawartych.
Stosownie do art. 6m ust. 2 u.c.p.g., w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana.
Złożenie deklaracji z zaznaczeniem w deklaracji daty ustania obowiązku opłatowego jest równoznaczne w skutkach prawnych ze złożeniem nowej (tzw. "zerowej") deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g., względnie korekty deklaracji wskazującej na ustanie obowiązku (por. art. 81 § 1 o.p.) (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 104/21, CBOSA).
W sprawie, co wynika z akt, strona nie zmieniła deklaracji złożonej 12 października 2016 r., nie została również wydana decyzja przez organ (która zastąpiłaby złożoną deklarację), a zatem prawidłowo ocenił organ, że ww. deklaracja prawidłowo stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Z art. 3a § 1 pkt i § 2 u.p.e.a. wynika, że w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6h u.c.p.g., stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. art. 3a § 1 pkt i § 2 u.p.e.a.). W przypadkach, o których mowa w art. 3a § 1 pkt 6 u.p.e.a., stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego a wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (por. art. 3a § 2 u.p.e.a.).
Tym samym jako uzasadnione ocenia Sąd stanowisko SKO, że zarzut nieistnienia obowiązku, na jaki wskazała strona jest bezpodstawny. Zasadne jest również stanowisko SKO, że poza zakresem postępowania egzekucyjnego pozostaje kwestia określenia wysokości opłaty w wysokości innej, niż wynikająca z pozostającej w obrocie prawnym deklaracji.
Nie kwestionuje również Sąd stanowiska SKO w zakresie zarzutu dotyczącego określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią deklaracji. Zarzut ten został uznany za częściowo zasadny, ale z innych powodów aniżeli wskazywała strona. W ocenie Sądu, z uwagi na omówione wyżej kwestie stanowisko strony, że nastąpiło określenie obowiązku niezgodnie z art. 3a § 1 u.p.e.a. w zakresie opłat za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2023 r., ponieważ podmiotami zobowiązanymi do złożenia deklaracji byli nabywcy nieruchomości, tj. K. S.A., W.1 SA i W.2 sp. z o.o. jest nieuzasadnione. Jak już powiedziano z uwagi na pozostającą w obrocie prawnym, niezmienioną deklarację z 12 października 2016 r. podmiotem zobowiązanym do uiszczania opłaty była strona. Natomiast jak stwierdził organ i czego Sąd nie kwestionuje, z uwagi na brak skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o zmianie wysokości opłaty (art. 6m ust. 2a u.c.p.g.) nie było podstaw do objęcia tytułem wykonawczym opłaty w podwyższonej wysokości (innej aniżeli wynikające z deklaracji). Jak wskazał organ zawiadomienia z dnia 01 lutego 2023 r. w przedmiocie zmiany wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nr [...] zostało wydane zgodnie z Uchwałą nr LXIII/1631/22 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie metod ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawek tej opłaty (Dz. . Urz. Woj. Doln, Z 2023 p., poz. 45 oraz poz. 426), które powodowało podwyższenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości przy ul. [...] z deklarowanej przez Spółkę kwoty 4.019,97 zł do kwoty 6.350,20 zł, nie zostało stronie skutecznie doręczone.
Tym samym prawidłowe jest uznanie z ww. powodu zarzutu strony w przyjętym zakresie.
Jako prawidłowe ocenia Sąd stanowisko organu odnośnie bezpodstawności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, który strona wiąże z faktem złożenia deklaracji przez nabywców nieruchomości. Słusznie wskazało SKO odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 3 marca 2023 r. sygn. akt I GSK 844/22, CBOSA), że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy rozmieć w taki sposób, że jeżeli w tytule wykonawczym jest wskazany zobowiązany i podjęto czynności egzekucyjne do tego zobowiązanego, to nie występuje błąd co do osoby. Natomiast jeśli w tytule wykonawczym byłby wskazany zobowiązany, a zostałyby podjęte czynności do innej osoby, to wystąpiłby błąd co do osoby. Zarzut co do osoby zobowiązanego nie może zmierzać do merytorycznego ustalenia osoby zobowiązanego. W sprawie, jak już powiedziano w obrocie prawnym pozostaje deklaracja strony z dnia 12 października 2016 r., co oznacza, że to strona pozostaje podmiotem zobowiązanym.
W kwestii doręczenia upomnienia, to upomnienie z dnia 27 września 2023 r. nr [...] zostało doręczone stronie 2 października 2023 r., czego strona nie kwestionuje.
Mając na uwadze poczynione rozważania, w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania nie były uzasadnione.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło