III SA/Wr 268/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-08-25
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Annetta Chołuj, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak trwałego umieszczenia winiety na przedniej szybie pojazdu oraz nieuzupełnienie odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty, mimo posiadania zakupionej karty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo nabycie karty opłaty drogowej nie jest wystarczające do uznania, że opłata została wniesiona. Konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków określonych w rozporządzeniu, tj. trwałego umieszczenia winiety na przedniej szybie pojazdu oraz prawidłowego wypełnienia odcinka kontrolnego, w tym numeru rejestracyjnego pojazdu. Niespełnienie tych wymogów oznacza, że karta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na J. G. za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podczas kontroli stwierdzono, że kierowca posiadał kartę opłaty, jednak winieta samoprzylepna nie była trwale umieszczona na przedniej szybie, a odcinek kontrolny nie był wypełniony numerem rejestracyjnym pojazdu. Organy administracji uznały, że stanowi to podstawę do nałożenia kary, podczas gdy skarżący twierdził, że samo wykupienie karty jest wystarczające.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, , Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Marcin Miemiec, , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. sygn. [...] nakładająca na J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" karę pieniężną w wysokości 3000 zł z uwagi na wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, poza sporem jest okoliczność wykonywania przez firmę przewozu drogowego w dniu, w którym dokonano kontroli. Kierowca okazał dobową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych. Winieta samoprzylepna przedmiotowej karty nie była umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu na przedniej szybie. Ponadto odcinek kontrolny tejże karty nie był wypełniony w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu. Jak wyjaśnił kierujący pojazdem kartę zakupił osobiście, numeru rejestracyjnego nie wpisał z powodu pośpiechu, a winiety samoprzylepnej nie nakleił na przedniej szybie, gdyż myślał, że nie jest to obowiązkowe.
Naczelnik Urzędu Celnego w L. uznał, że skarżący naruszył art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 876 z późn. zm.), zgodnie z którym podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty i ww decyzja nałożył na skarżącego karę pieniężną. Organ wskazał, że w myśl art. 87 ust. 2 tej ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu na potrzeby własne kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu uprawnionego do kontroli m.in. kartę opłaty drogowej. Stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty. Podmiot wykonujący przewóz drogowy kartę tę winien wypełnić, a następnie przylepić na przedniej szybie winietę, która łącznie z odcinkiem kontrolnym stanowić będzie dowód wniesienia opłaty. Zatem uiszczenie opłaty drogowej następuje nie tylko przez zakup karty, ale także poprzez jej wypełnienie i przyklejenie w sposób określony rozporządzeniem, zaś brak któregokolwiek z elementów określonych rozporządzeniem skutkuje odmówieniem mocy dowodowej przedłożonej karcie opłaty drogowej. Organ wskazał, że stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowość - polegająca na nieumieszczeniu winiety wewnątrz pojazdu - stanowi naruszenie warunku dokumentowania wniesienia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Dodatkowo zauważono, że karta niewypełniona w polu numer rejestracyjny nie identyfikuje karty drogowej danego pojazdu. Organ dokonał oceny stopnia zawinienia przedsiębiorcy przez pryzmat art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym i nie stwierdził, aby naruszenie przepisów ustawy nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przez przyjęcie że skutek prawny umieszczenia opłaty za przejazd nie następuje przez wykupienie opłaty a jedynie przez jej wypełnienie oraz zarzuciła dowolne ustalenie, że wykonywany był przejazd drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty, pomimo dowodu w postaci protokołu z kontroli drogowej.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ celny przywołał niesporną treść przepisów: art. 4 pkt 1, art. 42 ust. 1 , ust. 3a., ust. 3b, ust. 7, art. 87 ust. 1, ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 92a ust.3-4, art. 93 ustawy o transporcie drogowym, pkt 4.1 załącznika do tej ustawy oraz § 1-4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz. U. Nr 151, poz. 1089 z późn. zm.), regulujących kwestie dotyczące przejazdów i opłat z tym związanych oraz sposobów ich uiszczania. W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest, czego nie kwestionuje strona, że nie spełniono warunku przyklejenia winiety w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, oraz nie wypełniono karty w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu a tym samym przedmiotowa karta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty, co oznacza, że opłata nie została uiszczona. Zatem organ I instancji prawidłowo nałożył karę pieniężną. Okazanie przez kierowcę przedziurkowanej winiety i odcinka kontrolnego karty opłaty nie stanowiło zdaniem organu odwoławczego dowodu uiszczenia opłaty, bowiem skutek prawny uiszczenia opłaty drogowej następuje nie przez sam fakt wykupienia karty opłaty drogowej, ale dopiero przez jej wypełnienie i używanie w sposób przewidziany prawem.
Organ uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedsiębiorca nie dopełnił swoich obowiązków przewidzianych przepisami ww ustawy.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę, zarzucając naruszenie art. 42 ust. 1 i 7 oraz art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym przez przyjęcie, że skutek prawny uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych nie następuje przez fakt wykupienia karty opłaty za przejazd a jedynie przez jej wypełnienie i używanie w sposób przewidziany w 3 ust. 2 pkt rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r.
w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Zarzucił, że karta opłaty drogowej została wykupiona, wobec czego nie doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca zarzuciła również, organ odwoławczy nie zastosował art. 93 ust. 7 tej ustawy oraz naruszył art. 75, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego polegającej na pominięciu zapisów protokołu kontroli drogowej z dnia [...] r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej p.u.s.a.). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Działając w ramach przyznanych kompetencji Sąd rozpatrujący skargę uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z prawem.
Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874) podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Maksymalna wysokość tej opłaty nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie. Zgodnie zaś z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot, który wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszający obowiązki lub warunki wynikające z przepisów podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z pkt 4.1 tego Załącznika w przypadku wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych wysokość kary wynosi 3000 złotych (pkt 4.1 załącznika).
Podnieść należy, iż w myśl art. 42 ust. 3a ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy uiszcza opłatę roczną, miesięczną, siedmiodniową lub dobową. Jednakże w myśl art. 42 ust. 7 tej ustawy do określenia rodzaju i stawki opłaty uiszczanej za przejazd po drogach krajowych oraz trybu wnoszenia, a także sposobu rozliczania opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od podmiotu został upoważniony Minister Transportu, co uczynił w rozporządzeniu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1089). Zatem to przepisy tego rozporządzenia, a nie Załącznika do ustawy określają tryb, w jakim opłata winna być wniesiona. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Z kolei w § 3 ust. 4 rozporządzenia wymienione zostały przypadki, w których karta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty i zgodnie z pkt 1 tego ustępu nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 (czyli w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu.).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż kierujący pojazdem w trakcie wykonywania przewozu drogowego posiadał kartę opłaty, lecz jej część w postaci winiety samoprzylepnej nie była trwale umieszczona w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz że nie wypełniony był odcinek kontrolny w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu. Faktu tego nie kwestionuje skarżący, podnosząc jednak iż takie postępowanie nie stanowi dowodu nieuiszczenia opłaty, wskazując, że dla uznania karty za prawidłowo opłaconą wystarczy samo wykupienie opłaty drogowej. W ocenie Sądu ze stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić.
W aktualnym stanie prawnym – jak wyżej wskazano - winieta samoprzylepna ma być umieszczona na przedniej szybie pojazdu, a odcinek kontrolny z prawidłowo wypełnionym polami w tym w numer rejestracyjny pojazdu przechowywany w samochodzie. Dopiero spełnienie tych warunków pozwala na uznanie, iż opłata została wniesiona. Samo bowiem nabycie karty opłaty i przechowywanie jej w samochodzie w sposób inny niż zostało to określone w przedmiotowym rozporządzeniu nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty.
Zatem w świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości fakt, iż dokonujący przewozu nie posiadał dowodu uiszczenia przedmiotowej opłaty za przejazd i organ prawidłowo nałożył karę pieniężną.
Wbrew twierdzeniu skarżącego organ nie kwestionował zakupu karty, lecz fakt, że winieta nie była umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu a odcinek kontrolny nie był wypełniony w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu.
Należy zgodzić się w tym miejscu z organem, że niewypełnienie karty drogowej w części przeznaczonej na wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu pozbawia ją tej koniecznej cechy, która decyduje, że mamy do czynienia z dokumentem potwierdzającym że za przejazd po drogach krajowych tym konkretnym pojazdem została uiszczona wymagana opłata.
Wbrew twierdzeniu skarżącego organ dokonał oceny stopnia zawinienia przedsiębiorcy przez pryzmat art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym i nie stwierdził, aby naruszenie przepisów ustawy nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd doszedł do przekonania, iż organ rozpatrujący niniejszą sprawę w pierwszej instancji, jak również organ odwoławczy zgromadziły pełny materiał dowodowy, pozwalający na wydanie merytorycznej decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do każdego dowodu, zaś wszystkie podniesione zarzuty zostały szczegółowo rozpoznane.
W tym stanie rzeczy skargę, jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło