III SA/Wr 279/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-13
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne może być prowadzone pomimo zarzutu przedawnienia należności oraz braku doręczenia upomnienia, a także czy odmowa umorzenia tego postępowania jest zasadna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego była prawidłowa, ponieważ egzekwowane należności składkowe nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto, brak doręczenia upomnienia nie stanowił przeszkody do wszczęcia egzekucji, gdyż zobowiązany miał obowiązek samoobliczania i uiszczania składek. Skarga została oddalona jako bezzasadna.Stan faktyczny
Skarżący F.S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, który utrzymał w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora ZUS w L. dotyczącego składek na ubezpieczenia społeczne za lata 2012-2013. Skarżący zarzucił przedawnienie należności oraz brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi F. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.
Zaskarżonym postanowieniem - po rozpatrzeniu zażalenia F.S. (dalej: strona, zobowiązany, dłużnik, skarżący) - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. (dalej: Dyrektor ZUS, organ egzekucyjny), mocą którego odmówiono skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...] z [...] listopada 2018 r., obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP za poszczególne miesiące lat 2012-2013 oraz w sprawie odmowy zgody na uchylenie czynności egzekucyjnych. Jako podstawę prawną postanowienia podał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.) w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 9 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. - dalej: u.p.e.a.).
Z akt sprawy wynika, że - w toku postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniami z [...] listopada 2018 r. (data doręczenia zobowiązanemu: 21 listopada 2018 r.) - organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego (dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienia 9 listopada 2018 r.).
Pismem z 29 listopada 2018 r. - działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazał, że egzekwowane należności składkowe uległy przedawnieniu, określonemu
w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm. - dalej: u.s.u.s.). Jednocześnie wniósł o: 1) umorzenie postępowania egzekucyjnego (zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.);
2) nieprzeprowadzanie czynności egzekucyjnych; 3) w razie dokonania czynności,
o natychmiastowe uchylenie dokonanych czynności (stosownie do art. 60 § 1 u.p.e.a.); 4) niepodejmowanie postępowania w okresie od wniesienia zarzutów do dnia ich rozpoznania (w myśl art. 35 § 1 u.p.e.a.).
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r., Dyrektor ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uznał, że bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności składkowych został zawieszony zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W zażaleniu, kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia, pełnomocnik strony zażądał uchylenia postanowienia, umorzenia postępowania, rozpoznania zarzutów i niedokonywania żadnych czynności egzekucyjnych. Zarzucił niedoręczenie zobowiązanemu części tytułów wykonawczych.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie instancyjnym, Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Stwierdził, że podana w zażaleniu argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Dostrzegł, że składka na ubezpieczenie zdrowotne za 05/2012 nie jest objęta prowadzoną egzekucją i że jej ewentualne przedawnienie pozostaje poza przedmiotem tego postępowania. Uznał, że organ egzekucyjny trafnie zakwalifikował wniosek strony jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zaś jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ocenił, że nie jest zgodne z prawdą twierdzenie strony, że odpisy tytułów wykonawczych doręczono 22 listopada 2018 r. gdyż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano datę 21 listopada 2018 r.
Zdaniem Dyrektora IAS, chybiony jest zarzut, że wymienione w tytułach wykonawczych i objęte postępowaniem egzekucyjnym należności uległy przedawnieniu, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu przedawnienia, określonego w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Dowodził, że należności z tytułu składek za okres od 02/2012 do 10/2013 nie były przedawnione na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego gdyż Dyrektor ZUS wszczął pierwotnie - zawieszające bieg terminu przedawnienia (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.) - postępowanie egzekucyjne za ten okres w latach 2012-2014, na podstawie tytułów wykonawczych, które - w wyniku bezskuteczności egzekucji - przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: Naczelnik US) celem dalszego prowadzenia egzekucji. Zaznaczył, że w/w organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych, postanowieniem
z [...] grudnia 2016 r. Dostrzegł, że w sprawie ma także zastosowanie przepis art. 24 ust. 5f u.s.u.s., który przewiduje, że w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Uzasadnił brak przedawnienia każdej z egzekwowanych składek (podał okresy ich przedawnienia, okresy i przyczyny zawieszenia terminu przedawnienia).
Dyrektor IAS wyjaśnił, że w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US, Dyrektor ZUS ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne za okres od 02/2012 do 10/2013 w dniu [...] listopada 2018 r. Wskazał, że wszczęcie tego postępowania nastąpiło w myśl art. 26 § 5 u.p.e.a., tj. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia, które miało miejsce przed doręczeniem zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Ocenił, że na dzień
9 listopada 2018 r., tzn. na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, należności
z tytułu składek, objęte tytułami wykonawczymi za okres od 02/2012 do 10/2013,
z uwzględnieniem w/w okoliczności, które miały wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, nie były przedawnione, biorąc pod uwagę pięcioletni okres przedawnienia. Uznał, że okres zawieszenia od [...] listopada 2018 r. spowodował, że składki nadal nie są przedawnione (na dzień dzisiejszy określenie daty przedawnienia tychże należności nie jest możliwe do ustalenia, z uwagi na trwające okoliczności zawieszające biegu tego terminu).
Odnosząc się do wniosku o uchylenie czynności egzekucyjnych (na podstawie art. 60 § 1 u.p.e.a.), Dyrektor IAS zważył, że w sprawie - z uwagi na niezaistnienie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia żądania strony.
Według Dyrektora IAS, nie są zasadne zarzuty strony, że brak było dokumentów potwierdzających okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności składkowych oraz że organ egzekucyjny nie oznaczył właściwie tytułów wykonawczych. Dyrektor IAS zaznaczył, że w sprawie nie było podstaw do stosowania regulacji art. 26c, art. 26d i art. 28b u.p.e.a.
Dyrektor IAS podsumował, że prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest zasadne i znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Co do wniosku o doręczenie na adres pełnomocnika potwierdzeń nadania/ odbioru skierowanych do zobowiązanego przesyłek, zawierających odpisy tytułów wykonawczych, Dyrektor IAS zaznaczył, że tytuły te nie są podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz że strona może zwrócić się w tej sprawie do organu I instancji.
W skardze, skarżący zarzucił w/w postanowieniu naruszenie przepisów prawa:
1. materialnego, polegające na niezastosowaniu art. 3a § 2 pkt 2 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a., tj. na prowadzeniu egzekucji administracyjnej mimo niewykonania obowiązku przewidzianego w art. 15 § 1 u.p.e.a., tzn. pomimo nieprzesłania zobowiązanemu - po upływie terminu do wykonania przez niego obowiązku a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego - pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego;
2. materialnego, polegające na niezastosowaniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego obejmującego należności przedawnione;
3. materialnego, polegające na nieprawidłowym zastosowaniu art. 24 ust. 5b u.s.u.s., tj. ustaleniu, że w sprawie bieg terminu przedawnienia został zawieszony w dniu podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, mimo niewystąpienia wymaganej przywołaną regulacją przesłanki zawiadomienia dłużnika o podjęciu czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek;
4. procesowego, polegające na nieprawidłowym zastosowaniu art. 43 K.p.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie wystąpienia skutku doręczenia, w sytuacji niespełniania kumulatywnie przesłanek doręczenia zastępczego, określonych przywołaną regulacją. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia; 2) umorzenie skarżonego postępowania egzekucyjnego, z uwagi na to, że w sprawie zachodzi okoliczność z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.; 3) (alternatywnie),
w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 2, zobowiązanie Dyrektora ZUS do wydania - stosownie do art. 145a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. -postanowienia o umorzeniu prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego; 4) wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody majątkowej; 5) (alternatywnie), w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 4, wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości czynności egzekucyjnych w sprawie, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody majątkowej;
6) zasądzenie kosztów postępowania skargowego. Skarżący szeroko uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd uznał, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem podstawy
w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
W ocenie Sądu - w realiach rozpoznawanej sprawy - skarżącemu prawidłowo odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Podstawę prawną skarżonego postanowienia stanowił art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie
z jego treścią, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach
Na wstępie Sąd stwierdza, że organ egzekucyjny zasadnie zakwalifikował wniosek skarżącego/zobowiązanego jako wniosek o umorzenie postępowania a nie jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Prawo zgłoszenia zarzutów przysługuje zobowiązanemu w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...] z [...] listopada 2018 r. zobowiązany odebrał 21 listopada 2018 r. zaś wniosek zatytułowany jako "zarzuty" nadał na poczcie 29 listopada 2018 r. Zatem naruszył siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów. Ponieważ we wniosku podnoszone były okoliczności stanowiące podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., sprawę zasadnie rozpoznano jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o w/w przepis. Słusznie wywiódł Dyrektor IAS, że działanie organu egzekucyjnego było prawidłowe i zapewniało merytoryczne rozpatrzenie sprawy, co było korzystne dla zobowiązanego. Sąd podziela przy tym stanowisko Dyrektora IAS, że odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone 21 nie zaś 22 listopada 2018 r., co podnosił skarżący. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano bowiem wyraźnie datę 21 listopada 2018 r. (datę tę wskazał zarówno doręczyciel, jak i sam skarżący).
Sąd uznaje za słuszny pogląd orzekających w sprawie organów obu instancji (uznaje tym samym za niezasadny zarzut skarżącego w tym przedmiocie), że objęte ocenianym postępowaniem egzekucyjnym należności składkowe, prowadzonym na podstawie w/w tytułów wykonawczych, nie uległy przedawnieniu, z uwagi na zastosowanie pięcioletniego okresu przedawnienia. Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Egzekwowane w sprawie należności z tytułu składek za okres od 02/2012 do 10/2013, objęte tytułami wykonawczymi, nie były przedawnione na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego. I tak, postępowanie egzekucyjne za w/w okresy wszczął w latach 2012-2014 Dyrektor ZUS na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które w wyniku bezskuteczności egzekucji zostały przekazane Naczelnikowi US celem dalszego prowadzenia egzekucji. Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Postępowanie to zawiesiło bieg terminu przedawnienia egzekwowanych należności składkowych zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W sprawie ma także zastosowanie art. 24 ust. 5f u.s.u.s., który przewiduje, że w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia,
w którym decyzja stała się prawomocna. Sąd uznał za prawidłowe - przedstawione w treści postanowień - stanowisko organów obu instancji co do braku przedawnienia egzekwowanych należności składkowych (patrz: str. 4-7 zaskarżonej decyzji).
02/2012 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia 20 kwietnia 2012 r. do dnia 5 czerwca 2012 r., tj. na czas postępowania w sprawie wydania przez ZUS decyzji o obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz od dnia 12 czerwca 2012 r. do dnia 15 grudnia 2016 r., tj.: na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego. Okolicznością zawieszającą bieg terminu przedawnienia jest wydanie przez ZUS decyzji. Początkiem okresu zawieszenia jest dzień wszczęcia postępowania, tj. data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu określenia zaległości płatnika za okres 02/2012. W dniu 20 kwietnia 2012 r. nastąpił procesowy skutek doręczenia zawiadomienia. Natomiast końcem okresu zawieszenia jest uprawomocnienie się decyzji, które nastąpiło 5 czerwca 2012 r. Data 12 czerwca 2012 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS zaś data [...] grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US.
03/2012 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia 19 maja 2012 r. do dnia 3 lipca 2012 r., tj. na czas postępowania w sprawie wydania przez ZUS decyzji o obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i od dnia 8 sierpnia 2012 r. do dnia 15 grudnia 2016 r., tj. na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS
a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego. Początkiem okresu zawieszenia jest dzień wszczęcia postępowania, tj. data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu określenia zaległości płatnika za okres 03/2012. W dniu 19 maja 2012 r. nastąpił procesowy skutek doręczenia zawiadomienia. Natomiast końcem okresu zawieszenia jest uprawomocnienie się decyzji, które nastąpiło 3 lipca 2012 r. Data 8 sierpnia 2012 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a [...] grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US.
04-05/2012 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne za 04/2012). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia 18 września 2012 r., tj. na czas postępowania w sprawie wydania przez ZUS decyzji o obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i od dnia 22 października 2012 r. do dnia 15 grudnia 2016 r., tj. na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego. Początkiem okresu zawieszenia jest dzień wszczęcia postępowania, tj. data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu określenia zaległości płatnika za okres 04-05/2012. W dniu 1 sierpnia 2012 r. nastąpił procesowy skutek doręczenia zawiadomienia. Natomiast końcem okresu zawieszenia jest uprawomocnienie się decyzji, które nastąpiło z dniem 18 września 2012 r. Data 22 października 2012 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a [...] grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US.
06-08/2012 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia 12 października 2012 r. do dnia 22 grudnia 2012 r., tj. na czas postępowania w sprawie wydania przez ZUS decyzji o obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz od dnia 7 stycznia 2013 r. do dnia 15 grudnia 2016 r., tj. na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego. Początkiem okresu zawieszenia jest dzień wszczęcia postępowania, tj. data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu określenia zaległości płatnika za okres 06-08/2012. W dniu 12 października 2012 r. nastąpił procesowy skutek doręczenia zawiadomienia. Natomiast końcem okresu zawieszenia jest uprawomocnienie się decyzji, które nastąpiło 22 grudnia
2012 r. Data 7 stycznia 2013 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a 15 grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US.
09/2012 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia 8 stycznia 2013 r. do dnia 20 marca 2013 r., tj. na czas postępowania w sprawie wydania przez ZUS decyzji o obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz od dnia 4 kwietnia 2013 r. do dnia 15 grudnia 2016 r., tj. na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego. Początkiem okresu zawieszenia jest dzień wszczęcia postępowania, tj. data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu określenia zaległości płatnika za okres 09/2012. W dniu 8 stycznia 2013 r. nastąpił procesowy skutek doręczenia zawiadomienia. Natomiast końcem okresu zawieszenia jest uprawomocnienie się decyzji, które nastąpiło z dniem 20 marca 2013 r. Data
4 kwietnia 2013 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a data [...] grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US.
10-11/2012 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne, [...] - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego od dnia 26 stycznia 2013 r. do dnia 15 grudnia 2016 r. Data 26 stycznia 2013 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a data 15 grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US. 12/2012-02/2013 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne, [...] - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego od dnia 25 kwietnia 2013 r. do dnia 15 grudnia 2016 r. Data 25 kwietnia 2013 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a data 15 grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US. 03/2013-05/2013 ([...] - ubezpieczenie społeczne, [...] - ubezpieczenie zdrowotne, [...] - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego od dnia 22 lipca 2013 r. do dnia 5 grudnia 2016 r. Data 22 lipca 2013 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a data 15 grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US. 06-10/2013 ([...] - ubezpieczenie społeczne za 06-08/2013, [...] - ubezpieczenie społeczne za 09-10/2013, [...] - ubezpieczenie zdrowotne za 06-08/2013, [...] - ubezpieczenie zdrowotne za 09-10/2013, [...] - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 06-08/2013, [...] - Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 09-10/2013). Okres przedawnienia uległ zawieszeniu na okres prowadzonego przez Dyrektora ZUS
a dalej Naczelnika US postępowania egzekucyjnego od dnia 24 stycznia 2014 r. do dnia 15 grudnia 2016 r. Data 24 stycznia 2014 r. to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora ZUS a data 15 grudnia 2016 r. to data umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika US. Dyrektor ZUS - w związku z umorzeniem postępowania przez Naczelnika US - ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne za okres od 02/2012 do 10/2013 w dniu 9 listopada 2018 r. Wszczęcie tego postępowania nastąpiło w myśl art. 26 § 5 u.p.e.a., tj. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności ("A" Sp. z o.o.) zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia, co miało miejsce przed doręczeniem zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Na dzień 9 listopada 2018 r., tj. na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego, należności z tytułu składek objęte tytułami wykonawczymi za okres od 02/2012 do 10/2013, z uwzględnieniem w/w okoliczności, które miały wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, nie były zatem przedawnione, biorąc pod uwagę pięcioletni okres przedawnienia, co szczegółowo zaprezentował Dyrektor IAS w zamieszonej w uzasadnieniu decyzji tabeli. Tym samym, okres zawieszenia od 9 listopada 2018 r. spowodował, że składki nadal nie są przedawnione a podanie daty przedawnienia tych należności nie jest możliwe,
z uwagi na trwające okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia. W konsekwencji powyższego, tj. braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a., niezasadny okazał się wniosek skarżącego o uchylenie czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. traktującym, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa
w art. 59 § 1 pkt 1- 8 i 10 powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalej Sąd zauważa, że decyzje określające wysokość zadłużenia, jak i tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzone było postępowanie egzekucyjne, zostały prawidłowo wysłane na adres N. [...], Z., tj. na adres wskazany jako właściwy do doręczeń, zgodnie z dokumentem zgłoszeniowym ZUS ZFA z [...] października 2010 r. (data wpływu do organu: 15 października 2010 r.)
a następnie doręczone zobowiązanemu osobiście albo doręczone pełnoletniemu domownikowi - matce (T. S.) lub ojcu (W. S.), którzy podjęli się oddania przesyłki adresatowi (art. 43 K.p.a.). W tym miejscu należy zauważyć, że tut. Sąd odnosił się do powyższej kwestii
w - wydanym 21 sierpnia 2019 r. - prawomocnym wyroku (III SA/Wr 162/19), w sprawie ze skargi skarżącego dotyczącej czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, dokonanego w toku ocenianego w tej sprawie postępowania egzekucyjnego. W wyroku tym Sąd stwierdził, że 15 października 2010 r. do ZUS wpłynął dokument ZUS ZFA, będący zgłoszeniem płatnika składek, w którym jako adres zamieszkania płatnika składek wskazano: N. [...], [...] Z. Ten sam adres - ponownie - został podany również w dokumencie ZUS ZFA [...] lutego 2016 r. Adres ten wierzyciel wskazał w tytułach wykonawczych i na ten adres zostały wysłane przesyłki z tytułami wykonawczymi i zawiadomieniami o zajęciu. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem pełnomocnika zobowiązanego, że tytuły wykonawcze nie zostały prawidłowo doręczone i przesądził, że z akt sprawy wynika niewątpliwie, że tytuły te zostały doręczone zobowiązanemu na podany adres zamieszkania, wynikający ze zgłoszenia płatnika składek ZUS ZFA. Ocenił, że zostały doręczona zgodnie
z trybem doręczenia zastępczego, wynikającym z art. 43 K.p.a., tj. dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Odbiór korespondencji potwierdził ojciec zobowiązanego (W. S.) lub matka (T. S.).
Z uwagi na fakt, że na zwrotnych potwierdzeniach odbioru tytułów znajduje się oświadczenie, że odbiorca zamieszkuje razem z adresatem, pod którym podpisała się T. S. lub W. S., trzeba uznać, że doręczenie tych tytułów nastąpiło w sposób prawidłowy (w trybie art. 43 K.p.a.), pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi
a ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie takiej osoby (dorosłego domownika), czy też popełnienie przez nią oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata. Fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nie wyłącza winy strony. Zgłoszenie nowego adresu zobowiązanego dokonane zostało dopiero przez pracodawcę skarżącego ("A" Sp. z o.o.) w dokumencie zgłoszeniowym ZUS ZUA z dnia [...] października 2018 r., gdzie jako adres zameldowania zobowiązanego wskazano: W., ul. K. [...]. Na ten adres wysłano przesyłkę z tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] i od [...] do [...] z [...] listopada 2018 r., którą zobowiązany odebrał osobiście. Co się zaś tyczy kwestii braku doręczenia upomnień i - co za tym idzie - zarzutu bezpodstawnie wszczętej egzekucji, Sąd zauważa, że mający zastosowanie w sprawie
§ 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541) stanowił, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania (...). Egzekwowane w sprawie należności składkowe skarżący winien był uiszczać na zasadzie samoobliczania. Zatem, w jego przypadku nie istniał wymóg uprzedniego doręczenia upomnienia. Tym samym, chybiony jest zarzut naruszenia art. 3a § 2 pkt 2 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że z podanej w odpowiedzi na skargę informacji wynika, że - mimo braku takiego obowiązku - co do składek na ubezpieczenie społeczne za: 10,11/2012 ([...]) upomnienie zostało doręczone w dniu [...] stycznia 2013 r.; 12/2012 i 01,02/2013 ([...]) w dniu 2 kwietnia 2013 r.; 03,04,05/2013 ([...]) w dniu 26 czerwca 2013 r.; 06,07,08/2013 ([...]) w dniu 18 grudnia 2013 r.; 09,10/2013 ([...]) w dniu 18 grudnia 2013 r. Natomiast odnośnie składek na ubezpieczenie zdrowotne za: 10,11/2012 ([...]) upomnienie zostało doręczone w dniu 8 stycznia 2013 r.; 12/2012 i 01,02/2013 ([...]) w dniu 2 kwietnia 2013 r.; 03,04,05/2013 ([...]) w dniu 26.06.2013 r.; 06,07,08/2013 ([...]) w dniu 18 grudnia 2013 r.; 09,10/2013 ([...]) w dniu 18 grudnia 2013 r. Co się zaś tyczy składek na FP i FGŚP za: 10,11/2012 ([...]) upomnienie zostało doręczone w dniu 8 stycznia 2013 r.; 12/2012 i 01,02/2013 ([...]) w dniu 2 kwietnia 2013 r.; 03,04,05/2013 ([...]) w dniu 26 czerwca 2013 r.; 06,07,08/2013 ([...]) w dniu 18 grudnia 2013 r.; 09,10/2013 ([...])
w dniu 18 grudnia 2013 r. Z tych wszystkich względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - należało orzec jak w sentencji wyroku i oddalić skargę w całości.
-----------------------
12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło