III SA/Wr 28/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-03-09
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, pomimo posiadania znacznego majątku (nieruchomości, samochody), może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jej stan zdrowia i wysokość dochodów?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), uznając, że mimo posiadania majątku, jej sytuacja życiowa, w tym stan zdrowia generujący dodatkowe koszty, uzasadnia takie rozwiązanie. Zastosowano art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca A.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jako uzasadnienie podała stan zdrowia uniemożliwiający ponoszenie kosztów utrzymania z renty w kwocie 2.364,86 zł, mimo posiadania znacznego majątku w postaci nieruchomości i samochodów. Referendarz sądowy, po analizie dokumentów, uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując przy tym osobę adwokata C.D. W uzasadnieniu tego żądania argumentował, że w związku ze stanem zdrowia uzyskiwane świadczenie rentowe w kwocie 2.364,86 zł nie jest wystarczające do ponoszenia kosztów własnego utrzymania. Podał, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni 230 m² i wartości 300.000 zł nadającego się do remontu oraz mieszkania o powierzchni 60 m² i wartości 200.000 zł oraz 2 samochodów marki Toyota z roku 1990 i wartości 500 zł oraz marki Nissan o wartości 4.999 zł.
Powyższe dane znajdują potwierdzenie w treści dokumentów przesłanych przez wnioskodawcę do akt sprawy.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, oraz zasady doświadczenia życiowego, jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jednej strony świadczy o tym kwota dochodów jego gospodarstwa domowego i z drugiej strony, wysokość wydatków tego gospodarstwa wynikających z sytuacji życiowej, w tym zdrowotnej, strony, która generuje dodatkowe koszty utrzymania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło