III SA/Wr 280/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi C.F. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi C.F. (dalej: strona, skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we . (dalej: Kierownik ARiMR, organ I instancji) z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika ARiMR z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 r. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Kierownik ARiMR odmówił przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności dla młodych rolników za 2017 r. oraz nałożył sankcje wieloletnie. Decyzja została doręczona 5 lipca 2018 r. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), po jej dwukrotnym awizowaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. i 29 czerwca 2018 r. W dniu 2 sierpnia 2018 r. w siedzibie organu stronie wydano kopię decyzji i została ona pouczona o prawie do wniesienia odwołania. 3 sierpnia 2018 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz złożyła odwołanie. Organ 5 października 2018 r. odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał organ, że decyzja została skutecznie doręczona dnia 5 lipca 2018 r. i termin na odwołanie upłynął 19 lipca 2018 r. 20 listopada 2018 r. strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika ARiMR z dnia [...] czerwca 2018 r. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Wskazała strona, że nie z swej winy nie brała udziału w postepowaniu oraz że wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi. Powołała się strona na oświadczenie złożone przez podmiot realizujący prace na działce nr [...] w obrębie K.. Oświadczenie stanowi nowy dowód i potwierdza okoliczności, o których nie wiedział organ wydając decyzję, tj., że firma "A" w okresie od lutego do września 2017 r. prowadziła na działce strony prace (wycinkę drzew i krzewów). Gdyby organ dysponował oświadczeniem treść wydanej dla strony decyzji byłaby odmienna. Kierownik ARiMR postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. (wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy) odmówił wznowienia postępowania. Wskazał na treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 148 § 2 k.p.a. i stwierdził, że strona nie dochowała terminu na wznowienie postępowania. Termin miesięczny na wznowienie postępowania biegł od dnia 2 sierpnia 2018 r., kiedy to strona dowiedziała się o decyzji, natomiast wniosek strony jest z listopada 2018 r. Odnośnie natomiast przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazał organ, że strona o pracach prowadzonych na działce wiedziała jeszcze przed wydaniem decyzji, a zatem nie są to nowe okoliczności, jak również miała możliwość pozyskania w tym zakresie dowodów, co stanowi o naruszeniu terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Organ II instancji po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez stronę utrzymał postanowienie Kierownika ARiMR w mocy. Jako uzasadnione ocenił organ odwoławczy stwierdzenie organu I instancji, co do przekroczenia terminów przewidzianych na wznowienie postępowania z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Odnosząc się do nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów wskazał organ na wiedzę strony o pracach prowadzonych przez firmę "A" na działce strony już w dacie składania wniosku o płatności, a niewątpliwie w dacie składania odwołania od decyzji, tj. 3 sierpnia 2018 r., co wynika z treści odwołania. A zatem termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie został przez stronę dochowany. W skardze do Sądu strona wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania podniosła zarzuty naruszenia: 1. Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu, podczas gdy strona wykazała spełnienie przesłanek wznowienia; 2. Art. 147 zd. 1 k.p.a., art. 148 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dowolne ustalenie terminu kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, a w konsekwencji błędne przyjęcie że podanie zostało wniesione po terminie. Strona dochowała terminu, albowiem o istnieniu nowego dowodu dowiedziała się w dniu 19 października 2018 r., a wniosek złożyła 11 listopada 2018 r.; 3. Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. poprzez niewydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu w sytuacji, gdy istniała przyczyna wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i przyczyna ta stała się organowi znana; 4. Art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych związanych z zaistnieniem podstaw wznowienia (brak przeprowadzenia dowodów) w szczególności w zakresie dotyczącym terminu powzięcia przez stronę wiedzy o istnieniu nowego dowodu. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumentację prezentowaną we wniosku o wznowienie. Wyjaśniła, że oświadczenie złożone przez firmę "A" otrzymała 19 października 2018 r. W tym dniu po uprzednim otrzymaniu postanowienia Dyrektora ARiMR w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, strona zwróciła się do przedstawiciela ww. firmy o zweryfikowanie posiadanych dokumentów pod kątem możliwości potwierdzenia realizacji prac na nieruchomości w K.. 19 października 2018 firma wydała stronie dokument- oświadczenie z 20 marca 2018 r. według informacji od formy dokument ten został sporządzony na potrzeby wewnętrzne wykonawcy prac. Strona dopiero po zapoznaniu się ze stanowiskiem organu I instancji skontaktowała się z firmą "A" i 19 października 2018 r. otrzymała oświadczenie. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania został złożony w sprawie z zachowaniem terminu. Podkreśliła strona, że nie miała wiedzy o istnieniu tego dowodu. Na poparcie zasadności skargi strona powołał orzeczenia sądów administracyjnych. Sformułowała strona w skardze wniosek o dopuszczeniu w sprawie dowodu – oświadczenia firmy "A" z dnia 20 marca 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z uwagi na to, że w sprawie nie jest kwestionowana data otrzymania dokumentu przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Oceniając zaskarżone postanowienie według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że postanowienie nie narusza prawa. Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika ARiMR z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2017 r. Zdaniem organu strona nie dochowała terminów przewidzianych na złożenie wniosku o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 148 k.p.a. Strona kwestionuje natomiast ustalenia organu odnośnie momentu, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, tj. istnieniu oświadczenia spółki Atlantis, z którego wynika, że firma ta wykonywała prace na działce strony. W zaistniałym sporze Sąd przyznał rację organom. W sprawie jako podstawę wznowienia strona wskazała art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.: W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; Jednocześnie zgodnie z art. 148 k.p.a.: § 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Odnośnie pierwszej przesłanki, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to akta sprawy jednoznacznie potwierdzają zasadność stanowiska organu, co do przekroczenia terminu na złożeniu z ww. przyczyny wniosku o wznowienie postępowania. Mianowicie strona o decyzji (doręczonej skutecznie w trybie tzw. fikcji doręczenia z dniem 5 lipca 2018 r.) dowiedziała się 2 sierpnia 2018 r. , kiedy osobiście odebrała w siedzibie organu kopię decyzji. A zatem termin miesięczny na wznowienie postępowania z przyczyny z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upływał we wrześniu 2018 r., natomiast wniosek o wznowienie został złożony w listopadzie 2018 r. W zakresie natomiast dochowania terminu dla złożenia wniosku o wznowienie z przyczyn przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania następuje w przypadku, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem możliwość wznowienia postępowania w takim przypadku wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy; - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe; - istnienie "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów" w dniu wydania ostatecznej decyzji; - "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 145 § 1 k.p.a. Strona w sprawie wskazuje na wystąpienie nowych okoliczności i nowych dowodów je potwierdzających, tj. powzięcie przez stronę wiedzy o pracach prowadzonych przez firmę "A" na działce w K. i pozyskaniu dowodu w postaci oświadczenia ww. firmy o prowadzeniu prac datowanego na dzień 20 marca 2018 r. Strona wskazuje, że po otrzymaniu postanowienia organu o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania oraz o odmowie przywrócenia tego terminu (z [...] października 2018 r.) – zwróciła się do firmy o zweryfikowanie posiadanych dokumentów potwierdzających wykonywanie tych prac. Strona otrzymała od firmy "A" taki dokument (oświadczenie z 20 marca 2018 r. ) w dniu 9 października 2018 r. i wniosek o wznowienie złożyła z zachowaniem miesięcznego terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Sąd jako prawidłowe ocenia stanowisko zajęte przez organ, że strona o okoliczności wykonywania prac na jej działce miała wiedzę od początku, tj. od złożenia wniosku o przyznanie dopłat za 2017 r., a niewątpliwie wiedziała w dacie składania odwołania od decyzji, tj. 3 sierpnia 2018 r. W treści odwołania strona powołuje się bowiem na prowadzenie prac na działce. Nie można zatem, jak chce strona twierdzić, że o okolicznościach i możliwości pozyskania dowodów na prowadzenie prac przez firmę "A" dowiedziała się dopiero po otrzymaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu i odmowie przywrócenia terminu, tj. w październiku 2018 r. Zarówno okoliczność prowadzenia prac, jak i wiedza o źródle dowodowym oraz możliwość pozyskania dowodu były stronie znane wcześniej, niż na miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania ([...] listopada 2018 r.). W ocenie Sądu organy nie naruszyły wskazywanych w skardze przepisów dotyczących wznowienia postępowania i zasad jego prowadzenia, jak również nie uchybiły przepisom k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.