III SA/Wr 283/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi E. P.-K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Sprawa była już przedmiotem postępowania przed tutejszym Sądem. Wyrokiem z dnia [...] r. ([...]) uchylono mianowicie wcześniejszą decyzję tego samego organu (wydaną po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie jej sprawy) z dnia [...] r. (nr [...]), w której ZUS odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Powodem wydania takiego orzeczenia przez Sąd było stwierdzenie, iż w wydaniu ówcześnie skarżonej decyzji (z dnia [...] r.) brały udział niektóre osoby, których podpisy figurowały również na pierwszoinstancyjnym orzeczeniu organu. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji ZUS z dnia [...] r., zainteresowana spłaciła całą swoją zaległość wobec Zakładu, w związku z czym organ wydał obecnie kwestionowana decyzję (z dnia [...] r.), w której umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. W skardze do tutejszego Sądu strona przyznała fakt spłaty zadłużenia, prosząc jednak "o ponowne rozpatrzenie sprawy". Na rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie niniejszego wyroku skarżąca oświadczyła natomiast, że chce, aby ZUS umorzył jej zaległości i zwrócił wpłacone pieniądze. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości (między innymi), poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje ZUS wydawane w tego rodzaju sprawach, co rozpoznawana. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego orzeczenia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeśli okaże się, że kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do dyspozycji art. 151 tej samej ustawy. Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie mogła być uwzględniona. Z wszystkich przytoczonych do tej pory przepisów wynika jednoznacznie specyficzna rola sądów administracyjnych. Nie rozstrzygają one spraw merytorycznie. W rozpoznawanym przypadku skład orzekający nie mógł zatem – czego żądała skarżąca – raz jeszcze ocenić zasadność (ewentualnie bezzasadność) jej pierwotnego wniosku o umorzenie wcześniej powstałych zaległości strony wobec ZUS. Sąd był władny zweryfikować jedynie zgodność z prawem orzeczenia zakwestionowanego w tej konkretnej sprawie, mocą którego Zakład umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem zainteresowanej o ponowne rozpatrzenie jej sprawy przez ten organ. Zaskarżona decyzja, z oczywistych powodów, odpowiada prawu. Z chwilą spłacenia wszystkich zobowiązań wobec ZUS, bezprzedmiotowe stało się bowiem umarzanie wcześniej powstałych zaległości, co wręcz obligowało ten organ – w świetle wiążącej go dyspozycji art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego – do umorzenia prowadzonego w tym zakresie postępowania. Skoro zaległości już nie istnieją, nie istnieje też przedmiot ich ewentualnego umorzenia, o co starała się wnio-skodawczyni. Poprawność kontrolowanej decyzji nie może być już obecnie podważana bezczynnością organu (co zdaje się sugerować strona w skardze). W zakwestionowanej decyzji wyeliminowane zostało również naruszenie prawa stwierdzone przez Sąd (w wyroku z dnia [...] r., [...]) we wcześniej decyzji ZUS z dnia [...] r. Tym razem decyzja została podpisana przez osoby, które nie brały udziału w podejmowaniu pierwotnej decyzji z dnia [...] r. Skoro Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ, przeto – kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.