III SA/Wr 283/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-07-11
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Anna Moskała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie, nieuwzględniając protestu wnioskodawcy od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu, w szczególności w zakresie kryteriów "Zachowanie trwałości" i "Prawidłowość zastosowania metodologii"?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie. Wnioskodawca nie wykazał spełnienia kryterium "Zachowanie trwałości", ponieważ w analizie finansowej nie uwzględnił rat kredytowych, co skutkowało ujemnym saldem skumulowanego cash-flow. Ponadto, mimo prawidłowego zastosowania metodologii analizy finansowej, brak uwzględnienia rat kredytowych w rachunku przepływów pieniężnych uniemożliwił uznanie tej metodologii za zastosowaną prawidłowo. Organ nie miał obowiązku wzywania do uzupełnienia wniosku na etapie oceny merytorycznej, a ocena formalna nie obejmuje analizy poprawności danych finansowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca (Wspólnota Mieszkaniowa W. w Z.) złożył protest przeciwko negatywnemu wynikowi oceny merytorycznej projektu nr [...] pn. "[...]", dotyczącego prac remontowych budynków mieszkalnych. Zarząd Województwa D. (Instytucja Zarządzająca RPO WD) nie uwzględnił protestu, uznając, że projekt nie spełnił kryteriów merytorycznych: "Zachowanie trwałości" (z powodu nieujęcia rat kredytowych w analizie finansowej, co skutkowało ujemnym cash-flow) oraz "Prawidłowość zastosowania metodologii" (również z powodu nieujęcia rat kredytowych). Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 37 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w tym brak wezwania do wyjaśnienia rozbieżności na etapie oceny formalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia NSA Anna Moskała, , Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi "A" na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu oddala skargę.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem – na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2
w związku z art. 9 ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 pkt 1 i art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1460
z późn. zm. - dalej: ustawa wdrożeniowa), po analizie protestu Wnioskodawcy – Wspólnota Mieszkaniowa W. w Z. (zwanej dalej także: stroną skarżącą) od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu nr [...] pn. "[...]", Zarząd Województwa D. pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. (dalej jako: IZ RPO WD) na lata 2014-2020 - nie uwzględnił protestu.
W uzasadnieniu przytoczono, że pismem Dyrektora Wydziału Wdrażania EFRR z dnia [...] sierpnia 2017 r. poinformowano Wnioskodawcę, iż wniosek
o dofinansowanie realizacji projektu został negatywnie oceniony przez Komisję Oceny Projektów ponieważ nie spełnił kryteriów merytorycznych ogólnych obligatoryjnych zawartych w "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D.2014-2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD, tj. kryterium nr 3 - "Zachowanie trwałości" oraz kryterium nr 4 - "Prawidłowość zastosowania metodologii".
Organ wyjaśnił, że w ramach kryterium "Zachowanie trwałości" będzie sprawdzane czy posiadane przez Wnioskodawcę zasoby finansowe zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym (nieujemny skumulowany cash-flow w każdym roku okresu odniesienia). Kryterium dotyczy projektów inwestycyjnych.
Obaj Oceniający uznali to kryterium za niespełnione, wskazując, że "projekt dotyczy prac remontowych [...] budynków mieszkalnych w Z. Partnerzy zobowiązali się do utrzymania efektów projektu po jego zakończeniu. Wnioskodawca deklaruje we wniosku m.in. zachowanie trwałości finansowej projektu i beneficjenta, że projekt spełnia wymóg kwalifikowalności kosztów, a proponowana struktura finansowa oraz instytucjonalna realizacji planowanego przedsięwzięcia zapewnia jego wykonalność oraz trwałość po zakończeniu realizacji. W tabeli "Trwałość finansowa projektu" w arkuszu "wyniki" w pliku Excel załączonym do wniosku podano zerowy skumulowany cash-flow w poszczególnych latach okresu odniesienia. Nie wskazano rat kredytowych po stronie wydatków. Po ich uwzględnieniu saldo, które obecnie jest zerowe, byłoby ujemne."
Strona skarżąca nie zgodziła się z negatywną oceną przedmiotowego kryterium, wskazując w proteście, że dostrzeżona przez eksperta nieścisłość
w analizie finansowej projektu powinna zostać wyjaśniona na etapie oceny formalnej.
Odnosząc się do oceny ekspertów oraz argumentacji Wnioskodawcy, IZ RPO WD powołując się na zapisy zawarte w Instrukcji wypełniania wniosku
o dofinansowanie, wyjaśniła, że Analiza trwałości finansowej powinna obejmować co najmniej następujące działania:
- analizę zasobów finansowych projektu,
- analizę sytuacji finansowej wnioskodawcy/operatora z projektem
Przy ocenie analizy trwałości finansowej bierze się pod uwagę wszystkie przepływy pieniężne, w tym również te wpływy na rzecz projektu, które nie stanowią przychodów np. dotacje o charakterze operacyjnym.
Następnie organ wskazał, że analiza trwałości finansowej projektu polega na wykazaniu, że zasoby finansowe na realizację projektu są zapewnione i wystarczające podczas jego realizacji, a następnie eksploatacji. Projekt jest trwały finansowo, gdy nie generuje ryzyka wyczerpania środków pieniężnych w przyszłości. Istotne znaczenie ma zatem moment, w którym następują wpływy i płatności gotówkowe. Przy analizie trwałości należy wskazać, w jaki sposób w horyzoncie czasowym projektu wpływy będą systematycznie odpowiadać wydatkom rok do roku. Trwałość występuje wtedy, gdy suma przepływów netto w ramach skumulowanych strumieni pieniężnych generowanych przez projekt jest dodatnia lub równa zero we wszystkich rozpatrywanych latach. Analiza sytuacji finansowej Wnioskodawcy/operatora polega natomiast na sprawdzeniu trwałości finansowej nie tylko samego projektu, ale również Wnioskodawcy/operatora z projektem.
Dalej IZ RPO WD wskazała, że zgodnie z Wytycznymi MIR trwałość występuje wtedy, gdy suma przepływów netto w ramach skumulowanych strumieni pieniężnych generowanych przez projekt jest dodatnia lub równa zero we wszystkich latach objętych analizą. W przypadku wniosku o dofinansowanie strony skarżącej nie wskazano jednak w tabeli Excel "Trwałość finansowa projektu" w arkuszu "wyniki" rat kredytowych po stronie wydatków. Po ich uwzględnieniu saldo, które obecnie jest zerowe, byłoby ujemne.
IZ RPO WD zwróciła uwagę, że ocena formalna jest oceną, w której bada się aspekty formalne jak np. złożone podpisy, tożsamość wersji elektronicznej i wydruku, weryfikacja listy załączników i faktycznie dołączonych dokumentów, kwalifikowalność projektu i Wnioskodawcy, poprawność wypełnienia złożonego wniosku (czy wszystkie pola we wniosku o dofinansowanie zostały wypełnione zgodnie z instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie oraz treścią regulaminu danego konkursu oraz czy załączniki do wniosku są aktualne i zostały wypełnione poprawnie) itp.
W związku z powyższym, skoro strona skarżąca przedłożyła tabelę "trwałość finansowa projektu", to analiza zawartości tej tabeli przeprowadzana jest dopiero na etapie oceny merytorycznej. Na ocenie formalnej - w przypadku tabel finansowych - sprawdzane jest czy tabele są wypełnione, zawierają odpowiedni przedział czasowy, a nie czy wszystkie pozycje(wiersze) są prawidłowo ujęte i w odpowiednich kwotach. Taka analiza dokonywana jest na ocenie merytorycznej.
IZ RPO WD podkreśliła jednocześnie, że Oceniający nie stwierdzili, że analiza oparta jest o błędny model lecz, że Wnioskodawca w tej analizie pominął istotne elementy finansowe albowiem nie ujął w tej tabeli rat kredytowych.
Następnie wskazując na treść zapisów zawartych w pkt 17 i 18 Rozdziału 9 Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020 dla naboru prowadzonego
w trybie konkursowym (nabór horyzontalny i/lub nabór ukierunkowany na Obszary Strategicznej Interwencji) i współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej Regulamin KOP), organ podniósł, że jednym
z uprawnień jakie przysługuje Ekspertowi na etapie oceny merytorycznej wniosku
o dofinansowanie oraz załączników jest możliwość 1-krotnego wystąpienia
z wnioskiem o uzyskanie dodatkowych wyjaśnień ze strony Wnioskodawcy. Sytuacja taka może zaistnieć w przypadku pojawiania się wątpliwości dotyczących interpretacji zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie.
Podczas oceny wniosku strony skarżącej Oceniający nie skorzystali z takiego uprawnienia, ponieważ uznali, że zapisy wniosku nie wymagają wyjaśnienia
i sprecyzowania. Oceniający sami bowiem decydują o tym czy, jakie zapisy i w jakim zakresie powinny być wyjaśnione. Wnioskodawca, na etapie oceny merytorycznej, nie ma możliwości uzupełniać i poprawiać wniosku o dofinansowanie.
W tym miejscu IZ RPO WD podkreśliła, że Wnioskodawca podczas przygotowania się do aplikowania o dofinansowanie projektu, powinien zapoznać się z zasadami konkursu i prawidłowo przygotować wniosek o dofinansowanie. Podawane we wniosku aplikacyjnym dane, niezależnie od tego, czy służą one ocenie formalnej czy merytorycznej, muszą być jasne i przejrzyste oraz tworzyć zbiór informacji, które były wymagane w ramach ogłoszonego przez IZ RPO konkursu
w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów. Natomiast udzielane we wniosku aplikacyjnym odpowiedzi błędne, niepełne lub niespójne miały wpływ
w sposób oczywisty na dokonanie oceny m.in. ww. kryterium.
W świetle powyższego organ nie przyjął argumentacji strony skarżącej podniesionej w proteście w zakresie kryterium nr 3 - "Zachowanie trwałości" projektu
i uznał je za niepełnione.
Odnośnie kryterium nr 4 - "Prawidłowość zastosowania metodologii" IZ RPO WD wyjaśniła, że w jego ramach będzie sprawdzane czy metodologia analizy finansowej i/lub ekonomicznej została zastosowana prawidłowo. W ramach tego kryterium przeanalizowana zostanie: poprawność założeń do prognoz finansowych
i ekonomicznych, poprawność przyjęcia okresu odniesienia, poprawność wyliczenia poziomu dofinansowania, w tym luki finansowej (jeśli dotyczy) oraz poprawność wyliczenia wskaźników efektywności finansowej i ekonomicznej (jeśli dotyczy).
Badanie zgodności założeń i metodologii odbywa się z Wytycznymi MIiR
i wymogami IZ RPO WD, w tym m.in. zastosowanie zasady "zanieczyszczający płaci" oraz zapisami instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowania (w zależności od zapisów regulaminu naboru).
Analizując zgromadzony materiał w sprawie w zakresie spełnienia przedmiotowego kryterium organ wskazał, że strona skarżąca zastosowała prawidłową (złożoną) metodologię analizy finansowej i ekonomicznej, adekwatną do charakteru projektu oraz statusu Wnioskodawcy. Przyjęła prawidłowe założenia do prognoz w zakresie: poziomu inflacji, stopy dyskonta, stopnia wzrostu gospodarczego, danych wejściowych i wyjściowych do rachunku. Dane finansowe kalkulowane są w cenach stałych, w walucie polskiej, w kwotach brutto. Wnioskodawca nie ma prawnej możliwości odzyskania VAT zgodnie z regulacjami podatkowymi.
Uwzględniając jednak uwagi opisane w kryterium 3 - "Zachowanie trwałości" - w rachunku przepływów pieniężnych nie uwzględniono rat kredytowych poszczególnych uczestników projektu. Wobec tego organ stwierdził, że nie można uznać, że metodologia analizy finansowej i ekonomicznej została zastosowana prawidłowo i uznał przedmiotowe kryterium za niespełnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe rozstrzygnięcie, strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego:
- art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez dokonanie oceny projektu w sposób nierzetelny, które to naruszenie miało wpływ na negatywną oceną wniosku.
- art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, polegającego na nie zastosowaniu ww. przepisu wskutek nie wezwania wnioskodawcy do wyjaśnienia rozbieżności między treścią wniosku a analizą finansową, co skutkowało negatywną oceną merytoryczną wniosku.
Strona wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz o przekazanie do ponownego rozpoznania przez organ.
W uzasadnieniu podniosła, że zadeklarowała we wniosku m.in. zachowanie trwałości finansowej projektu i beneficjenta, jak również to, że projekt spełnia wymóg kwalifikowalności kosztów, a proponowana struktura finansowa oraz instytucjonalna realizacji planowanego przedsięwzięcia zapewnia jego wykonalność oraz trwałość po zakończeniu realizacji.
Przyznała, że istotnie w arkuszu "wyniki" w pliku Exel podano zerowy skumulowany cashflow w poszczególnych latach okresu odniesienia. Nie wskazano rat kredytowych po stronie wydatków. Zarzuciła, że z treści pism organów wynika, że ekspert dopatrzył się błędów w analizie finansowej projektu. Wydaje się to wskazywać, że załącznik (analiza finansowa) był błędnie przygotowany, natomiast tego rodzaju nieścisłość powinna być wyjaśniona na etapie oceny formalnej. Tego typu błędy popełnione na etapie oceny formalnej skutkowały nieprawidłową oceną na etapie oceny merytorycznej. Tymczasem podczas oceny formalnej nie zarzucono błędów, na które wskazuje organ.
Dodatkowo zauważyła, że wskazana we wniosku możliwość posiłkowania się kredytem, nie jest tożsama z zaciągnięciem kredytu. Odwołanie się w treści wniosku do kredytowania miało charakter prognozy, swego rodzaju założenia na przyszłość. Stąd partnerzy przedsięwzięcia zadeklarowali potencjalną możliwość wykorzystania kredytów, przy czym na chwilę obecną nie zostały zaciągnięte żadne zobowiązania kredytowe, co nie pozwala nie przyjmowanie do analizy jakichkolwiek wartości, nawet szacunkowych w odniesieniu do rat kredytowych. Mimo że oceniający wniosek miał – zgodnie z zapisami Regulaminu KOP - możliwość wezwania do dokonania uzupełnień/poprawy wniosku w zakresie w/w kryteriów, nie skorzystał z takiej możliwości.
Odnosząc się z kolei do kryterium Prawidłowości zastosowania metodologii skarżąca zauważyła, że ocena IZ RPO WD jest wewnętrznie sprzeczna.
I tak w jednej części wskazano, że Wnioskodawca zastosował prawidłową (złożoną) metodologię analizy finansowej i ekonomicznej, adekwatną do charakteru projektu oraz statusu Wnioskodawcy, (str. 6 rozstrzygnięcia protestu), by w dalszej części stwierdzić, że "nie można uznać, że metodologia analizy finansowej i ekonomicznej została zastosowana prawidłowo". Skoro w opisie wniosku odwołano się do wykorzystania kredytu a w analizie finansowej nie uwzględniono rat kredytowych, to tym samym nie było możliwym uznanie, że analiza jest obarczona błędem. Nie można wykluczyć, że błędem dotknięty był wniosek, w którym uwzględniono kredyt, a powinno być wskazane zapewnienie środków na pokrycie wkładu własnego z lokat lub innych źródeł. Stąd pomimo braku wskazania w regulaminie obowiązku wyjaśniania rozbieżności w treści samego wniosku, oceniający mając na względzie dokonywanie ocen przy zachowaniu przejrzystości oraz rzetelności winni byli wystąpić do wnioskodawcy o wyjaśnienie owych nieścisłości.
Fakt, że strona skarżąca nie została wezwana do złożenia wyjaśnień skutkuje tym, że nie było możliwe w ogóle zweryfikowanie wniosku na etapie oceny merytorycznej pod kątem spełnienia w/w kryteriów, a to wobec pominięcia możliwości uzupełnień na etapie oceny formalnej czy później w toku oceny merytorycznej.
W odpowiedzi na skargę IZ RPO WD wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Tego rodzaju kontrola wynika wprost z brzmienia art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2017 r., poz. 1460; zwanej poniżej ustawą wdrożeniową), zgodnie z którym to przepisem - w przypadku negatywnej ponownej oceny projektu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). Do kryterium legalności nawiązał również ustawodawca w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, skoro nakazał sądowi administracyjnemu uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, na mocy art. 61 ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy.
Po myśli art. 57 ab initio ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Po myśli art. 58 ust. 1 właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności:
1) treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem;
2) w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61.
Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej - właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.
Na tle zasad art. 37 ust. 1 ustawy, omawiana kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego w ramach Komisji Oceny Projektów oraz Instytucji Zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentami systemu realizacji programu operacyjnego i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji, odnosząc się do ram prawnych danego naboru oraz dokumentacji konkursowej. Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą powinno zawierać szczegółową, jednoznaczną, rzetelną i przejrzystą analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu – z rozważeniem zarzutów oraz uwag zarówno osób oceniających projekt (ekspertów) w kartach oceny merytorycznej jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Przy formułowaniu oceny zachowana jest swoboda, wszakże nie powinna ona jednak być dowolna, nacechowana arbitralnością. Dowolna byłaby wówczas, gdyby była sprzeczna z obowiązującymi unormowaniami, logiką, wiedzą, doświadczeniem życiowym, pozbawiona spójnego wywodu, gdyby nie wyjaśniono zrozumiale przesłanek oceny.
Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł.
W świetle powyższych wywodów Sąd stwierdza, że ocena projektu nie uchybia przytoczonym, generalnym regułom.
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest negatywna ocena projektu, pn. [...]". Według przekonania organu nie zostały spełnione przez stronę skarżącą dwa obligatoryjne kryteria merytoryczne ogólne, zawarte w "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD, tj. kryterium nr 3 - "Zachowanie trwałości" oraz kryterium nr 4 - "Prawidłowość zastosowania metodologii".
Zgodnie z opisem kryterium merytorycznego w ramach kryterium "Zachowanie trwałości" będzie sprawdzane czy posiadane przez Wnioskodawcę zasoby finansowe zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym (nieujemny skumulowany cash-flow w każdym roku okresu odniesienia).
Z kolei zgodnie z zapisami zawartymi w Instrukcji wypełniania wniosku
o dofinansowanie, Analiza trwałości finansowej powinna obejmować co najmniej następujące działania: analizę zasobów finansowych projektu i analizę sytuacji finansowej wnioskodawcy/operatora z projektem
Przy ocenie analizy trwałości finansowej bierze się pod uwagę wszystkie przepływy pieniężne, w tym również te wpływy na rzecz projektu, które nie stanowią przychodów np. dotacje o charakterze operacyjnym. Analiza trwałości finansowej projektu polega na wykazaniu, że zasoby finansowe na realizację projektu są zapewnione i wystarczające podczas jego realizacji, a następnie eksploatacji. Projekt jest trwały finansowo, gdy nie generuje ryzyka wyczerpania środków pieniężnych w przyszłości. Istotne znaczenie ma zatem moment, w którym następują wpływy i płatności gotówkowe. Przy analizie trwałości należy wskazać, w jaki sposób w horyzoncie czasowym projektu wpływy będą systematycznie odpowiadać wydatkom rok do roku. Trwałość występuje wtedy, gdy suma przepływów netto w ramach skumulowanych strumieni pieniężnych generowanych przez projekt jest dodatnia lub równa zero we wszystkich rozpatrywanych latach. Analiza sytuacji finansowej Wnioskodawcy/operatora polega natomiast na sprawdzeniu trwałości finansowej nie tylko samego projektu, ale również Wnioskodawcy/operatora z projektem (..). Analiza przepływów pieniężnych powinna wykazać, że Wnioskodawca/operator z projektem ma dodatnie roczne saldo przepływów pieniężnych na koniec każdego roku, we wszystkich latach objętych analizą.
Jak wynika z opisu tego kryterium dla jego spełnienia istotne jest wykazanie przez aplikująca stronę nieujemnego skumulowanego cash-flow w każdym roku okresu odniesienia.
Wnioskodawca deklarował we wniosku zachowanie trwałości finansowej projektu i beneficjenta oraz wskazywał, że projekt spełnia wymóg kwalifikowalności kosztów, a proponowana struktura finansowa oraz instytucjonalna realizacji planowanego przedsięwzięcia zapewnia jego wykonalność oraz trwałość po zakończeniu realizacji. Te założenia miał potwierdzać tabela "Trwałość finansowa projektu" gdzie w arkuszu "wyniki" w pliku Excel załączonym do wniosku podano zerowy skumulowany cash-flow w poszczególnych latach okresu odniesienia. Strona skarżąca nie wskazała jednak w tabeli Excel "Trwałość finansowa projektu" w arkuszu "wyniki" rat kredytowych po stronie wydatków. Co oznacza, że po ich uwzględnieniu saldo, które obecnie jest zerowe, byłoby ujemne.
W tym miejscu należy zauważyć, że sama skarżąca w skardze przyznała, że istotnie w arkuszu "wyniki" w pliku Exel podano zerowy skumulowany cash-flow w poszczególnych latach okresu odniesienia. Przyznała także, że nie wskazano rat kredytowych po stronie wydatków. Zarzuciła, jednak, że organ miał – zgodnie z zapisami Regulaminu KOP - możliwość wezwania do dokonania uzupełnień/poprawy wniosku w zakresie w/w kryteriów, nie skorzystał z takiej możliwości.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że z treści zapisów zawartych w pkt 17 i 18 Rozdziału 9 wynika, iż ocena merytoryczna projektów składanych w trybie konkursowym dokonywana jest na podstawie Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020 dla naboru prowadzonego w trybie konkursowym (nabór horyzontalny i/lub nabór ukierunkowany na Obszary Strategicznej Interwencji) i współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej Regulamin KOP).
Zgodnie z pkt 17 Rozdziału 9 Regulaminu KOP Ekspert w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie oraz załączników ma możliwość 1- krotnego wystąpienia z wnioskiem o: uzyskanie dodatkowych wyjaśnień ze strony Wnioskodawcy, ponowną ocenę formalną projektu - w przypadku wskazania niespełnienia przez projekt kryteriów formalnych, uzyskanie opinii innego eksperta w przypadku projektu skomplikowanego, łączącego różne dziedziny specjalistycznej wiedzy.
Jak wynika z treści pkt 18 wyjątkowo dopuszcza się możliwość ponownego wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie dodatkowych wyjaśnień od Wnioskodawcy. W/w uprawnienia przysługują również wszystkim członkom KOP wchodzącym w skład Panelu.
Zatem jednym z uprawnień jakie przysługuje Ekspertowi na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie oraz załączników, zgodnie z pkt 17 ppkt a) Rozdziału 9 Regulaminu KOP, jest możliwość 1-krotnego wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie dodatkowych wyjaśnień ze strony Wnioskodawcy. Sytuacja taka może zaistnieć w przypadku pojawiania się wątpliwości dotyczących interpretacji zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie. Treść zapisu Regulaminu wskazuje, że Oceniający mają możliwość, ale nie muszą z tego uprawnienia korzystać (pokreśl. Sądu). Podczas oceny wniosku skarżącej Oceniający nie skorzystali z takiego uprawnienia, ponieważ uznali, że zapisy wniosku nie wymagają wyjaśnienia i sprecyzowania, z uwagi na pominięcie istotnego elementu w treści wniosku o dofinansowanie.
W ocenie Sądu prawidłowo wywodzi organ, że wezwanie do uzupełnienia treści tabeli o wykazanie rat kredytowych doprowadziłoby do modyfikacji wniosku. Tymczasem Wnioskodawca, na etapie oceny merytorycznej, nie ma możliwości uzupełniać i poprawiać wniosku o dofinansowanie.
W razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Ocena formalna jest oceną, w której bada się jedynie aspekty formalne jak np. złożone podpisy, tożsamość wersji elektronicznej i wydruku, weryfikacja listy załączników i faktycznie dołączonych dokumentów, kwalifikowalność projektu i Wnioskodawcy, poprawność wypełnienia złożonego wniosku (czy wszystkie pola we wniosku o dofinansowanie zostały wypełnione zgodnie z instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie oraz treścią regulaminu danego konkursu oraz czy załączniki do wniosku są aktualne i zostały wypełnione poprawnie).
Jednak analiza zawartych danych w tabeli "trwałość finansowa projektu", przeprowadzana jest dopiero na etapie oceny merytorycznej a nie jak domaga się skarżąca na etapie oceny formalnej. Podczas bowiem oceny formalnej - w przypadku tabel finansowych - sprawdzane jest czy tabele są wypełnione, zawierają odpowiedni przedział czasowy, a nie czy wszystkie pozycje (wiersze) są prawidłowo ujęte i w odpowiednich kwotach. Taka analiza dokonywana jest dopiero podczas oceny merytorycznej.
Jak wynika z akt sprawy I instytucja wzywała trzykrotnie stronę o poprawienie braków mających charakter braków formalnych w dniu 9 stycznia 2017 r., 21 marca 2017 r. oraz 15 maja 2017 r.
Nie można zatem zarzucić Oceniającym projekt Skarżącej dowolności w przyjęciu, że Wnioskodawca w analizie finansowej pominął istotne elementy finansowe poprzez nie ujęcie w tabeli rat kredytowych. W konsekwencji nieujęcie tych rat przez skarżącą spowodowało, że niespełnione zostało kryterium nr 3.
Zaznaczenia wymaga, że wnioskodawca podczas przygotowania się do aplikowania o dofinansowanie projektu, powinien zapoznać się z zasadami konkursu i prawidłowo przygotować wniosek o dofinansowanie. Podawane we wniosku aplikacyjnym i załącznikach dane, niezależnie od tego, czy służą one ocenie formalnej czy merytorycznej, muszą być przede wszystkim spójne, jasne i przejrzyste oraz tworzyć zbiór informacji, które były wymagane w ramach ogłoszonego konkursu w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów.
W sprawie udzielane przez Wnioskodawcę we wniosku aplikacyjnym odpowiedzi niespójne miały wpływ w sposób oczywisty na dokonanie oceny m.in. ww. kryterium.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych to na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową i na nim też spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku z uwzględnieniem znanych Wnioskodawcy kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Podawane we wniosku o dofinansowanie dane, niezależnie od tego czy służą one ocenie formalnej czy merytorycznej, muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga gospodarz konkursu w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów. Udzielane zatem przez Wnioskodawcę w dokumentacji konkursowej, np. w biznes-planie, odpowiedzi niepełne bądź odbiegające od istoty pytania czy hasła będą wpływały w sposób oczywisty niekorzystnie na punktację danego projektu, a tym samym będą zmniejszały szansę na zakwalifikowanie go do dofinansowania (wyrok NSA z dnia 30.03.2010 r. (sygn. akt II GSK 309/10)."
Odnosząc się w tym miejscu do uwagi skarżącej zawartej w skardze, że partnerzy przedsięwzięcia zadeklarowali potencjalną możliwość wykorzystania kredytów, przy czym na chwilę obecną nie zostały zaciągnięte żadne zobowiązania kredytowe, co nie pozwala nie przyjmowanie do analizy jakichkolwiek wartości, nawet szacunkowych w odniesieniu do rat kredytowych należy zauważyć, że choć w tabeli "Trwałość finansowa projektu" w arkuszu "wyniki" w pliku Excel załączonym do wniosku nie wskazano rat kredytowych po stronie wydatków, to jednak w innej tabeli przy "rachunku zysku i strat – dane historyczne" raty kredytowe wraz z podaniem ich konkretnej wartości zostały wykazane ( przy np. nieruchomości [...][...] podano dokładnie kwotę kredytu, w tym przypadku 126.000 zł). Zatem niezrozumiałe są zarzuty skargi w tym zakresie.
Nie można zatem przyjąć argumentacji Wnioskodawcy podniesionych w skardze i należy uznać kryterium "Zachowanie trwałości" projektu za niepełnione.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż ocena IZ RPO WD w zakresie Kryterium - Prawidłowość zastosowania metodologii jest wewnętrznie sprzeczna, należy uznać ten zarzut za bezzasadny.
Zgodnie z zapisem kryterium merytorycznego – Prawidłowość zastosowania metodologii w ramach tego kryterium będzie sprawdzane czy metodologia analizy finansowej i/lub ekonomicznej została zastosowana prawidłowo. W ramach tego kryterium przeanalizowana zostanie: poprawności założeń do prognoz finansowych i ekonomicznych; poprawność przyjęcia okresu odniesienia; poprawności wyliczenia poziomu dofinansowania, w tym luki finansowej (jeśli dotyczy); poprawności wyliczenia wskaźników efektywności finansowej i ekonomicznej (jeśli dotyczy). Badanie zgodności założeń i metodologii z Wytycznymi MUR i wymogami IZ RPO WD, w tym m.in. zastosowanie zasady "zanieczyszczający płaci" oraz zapisami instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowania (w zależności od zapisów regulaminu naboru). Nie dotyczy projektów z zakresu doradztwa oraz internacjonalizacji i promocji. Kryterium obligatoryjne (spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania). Niespełnienie kryterium oznacza odrzucenie wniosku.
Nie można zarzucić organowi sprzeczności w tym, że podał, iż Wnioskodawca zastosował prawidłową (złożoną) metodologię analizy finansowej i ekonomicznej, adekwatną do charakteru projektu oraz statusu Wnioskodawcy. Przyjął prawidłowe założenia do prognoz w zakresie: poziomu inflacji, stopy dyskonta, stopnia wzrostu gospodarczego, danych wejściowych i wyjściowych do rachunku. Dane finansowe kalkulowane są w cenach stałych, w walucie polskiej, w kwotach brutto. Wnioskodawca nie ma prawnej możliwości odzyskania VAT zgodnie z regulacjami podatkowymi.
Jednak w związku z tym, że skarżąca w rachunku przepływów pieniężnych nie uwzględniła rat kredytowych poszczególnych uczestników projektu - nie można uznać, że metodologia analizy finansowej i ekonomicznej została zastosowana prawidłowo. Niewątpliwie prawidłowa, wszechstronna ocena spełnienia przesłanek, by mogła być uznana za rzetelną, nie może opierać się jedynie na przyjęciu wprost założenia, że wszystkie twierdzenia zamieszczone w projekcie są miarodajne, lecz winna zostać dokonana ich analiza aby ustalić, czy stan deklarowany odpowiada rzeczywistemu oraz w jakim wymiarze.
Skoro stan deklarowany przez skarżącą nie odpowiada rzeczywistemu bowiem w rachunku przepływów pieniężnych nie uwzględniła rat kredytowych poszczególnych uczestników projektu to trudno uznać że zastosowała prawidłową metodologię.
Nie można zapominać, że "zasadniczo reguła postępowania konkursowego polega na wyłonieniu najlepszego projektu, takiego, który zagwarantuje osiągnięcie we właściwym programie operacyjnym założonego celu. Godzi się przy tym zauważyć, że skoro projekt zostaje zgłoszony w trybie konkursowym, to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji - dokonującej wyboru najlepszych z punktu widzenia celów danego priorytetu, w ramach którego organizowany jest konkurs projektów - do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów.
Z powyższych względów, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa w ramach dokonywanej oceny przedłożonego projektu, Sąd na mocy art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło