III SA/Wr 284/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym wskutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, Sąd odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia upłynął zatem w dniu [...] r. (wtorek). Pismem złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu [...] r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podał, ze w dniu [...] r. musiał wyjechać do C. – do kuzynki, która ma [...] lat i w tym czasie ciężko chorowała. Podał, że kuzynka ta nie ma męża, ani dzieci, a skarżący był jedyną osobą, która mogła jej pomóc. Skarżący podkreślił, że kuzynką zajmował się przez dwa tygodnie, w tym czasie pomagał jej w czynnościach życia codziennego i zawoził na wizyty do lekarza. Do W. – jak podał – wrócił w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Według art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie ustawa wymaga, aby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, strona dokonała składając wniosek. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy strony, a przy tym zainteresowany wykaże, że niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Ocena okoliczności uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w tym uchybieniu, dokonana w rozpoznawanej sprawie, nie uzasadnia przyjęcia, że niedotrzymanie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez winy strony. Na wstępie podkreślić należy, że skarżący odebrał postanowienie z dnia [...] r. wraz z pouczeniem o trybie i sposobie wniesienia zażalenia w dniu [...] r. Wyjeżdżając zatem do kuzynku w dniu [...] r. skarżący wiedział o biegnącym już terminie do wniesienia środka zaskarżenia. Sam pobyt w C., którego Sąd nie kwestionuje, nie stanowił natomiast przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia zażalenia. Skarżący mógł bowiem terminowo sporządzić zażalenie i nadać je w urzędzie pocztowym w C. W konsekwencji zatem fakt przebywania u chorej kuzynki poza W. w celu udzielenia jej pomocy, nie mógł stanowić okoliczności usprawiedliwiającej brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia zażalenia. W świetle okoliczności podanych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu niezłożenie zażalenia w terminie świadczy zatem o niedbalstwie i niedochowaniu należytej staranności w zabezpieczeniu swoich interesów. W tej sytuacji Sąd był zmuszony przyjąć, że wnioskodawca nie wykazał, iż bez swojej winy uchybił terminowi do złożenia zażalenia, w związku z czym postanowiono, jak w sentencji.