III SA/Wr 29/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Zachodniej w L. na rozstrzygnięcie Z. W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, F.w L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego wniosku strona podała, że wysokość jej środków finansowych na dzień 31 stycznia 2013 r. wynosi 24.751,24 zł, wartość środków trwałych – 593,69 zł, wartość zysku za ostatni okres obrotowy - 76.698 zł, natomiast stan rachunków na dzień złożenia wniosku – 24.394,62 zł. Argumentowała strona, że działa na podstawie ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz. U. 55 poz. 235 ze zm.), otrzymuje środki finansowe pochodzące z dobrowolnych składek członkowskich, przeznaczonych na cele statutowe oraz z dotacji na realizację ściśle określonych zadań, w ramach projektów współfinansowanych z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. W odpowiedzi na wezwanie strona przesłała dokumenty, z których wynika, ponad wcześniej podane informacje, że jej przychody za rok 2012 wyniosły 859.036,18 zł i składały się na nie składki członkowskie w kwocie 73.520 zł oraz środki przekazane F.i z tytułu dotacji na realizację ściśle określonych programów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego w kwocie 785.516,18 zł, natomiast wysokość wpływów ze składek członkowskich za okres ostatnich trzech miesięcy wynosi 11.730 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów sądowych winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwol-nienia od kosztów sądowych, referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż skarżąca F. nie wykazała, że nie jest obecnie zdolna wygospodarować środków na opła-cenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Przeciwnie, treść akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że F. taką zdolność posiada. Z jej oświadczeń oraz przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że na jej rachunek bankowy wpłacane są kwoty pieniężne w związku z prowadzoną przez skarżącą działalnością, które w roku 2012 wyniosły łącznie 859.036,18 zł i składały się na nie składki członkowskie w kwocie 73.520 zł oraz środki przekazane F. z tytułu dotacji na realizację ściśle określonych programów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego w kwocie 785.516,18 zł. Wysokość wpływów ze składek członkowskich za okres ostatnich trzech miesięcy wyniosła 11.730 zł, natomiast kwota zysku za ostatni okres obrotowy - 76.698zł. O ile zasadne jest twierdzenie, że dotacje uzyskane na realizację swoich zadań skarżąca jest obowiązana przeznaczać jedynie na wydatki związane z tymi zadaniami, o tyle taki wniosek nie jest uzasadniony w odniesieniu do środków pieniężnych uzyskiwanych z innych źródeł – składek członkowskich. Te ostatnie środki przeznaczane mogą być na bieżącą działalność F., w tym na ponoszenie kosztów ubiegania się o finansowanie jej projektów ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, do których zaliczają się koszty sądowe ponoszone w ramach postępowania sądowego. Uzyskanie przez Federację zysku za ostatni rok obrotowy w kwocie 78.698 zł, bieżące wpływy ze składek członkowskich (11.730 zł w ostatnich trzech miesiącach) oraz kwota pieniężna posiadana przez wnioskującą stronę na rachunkach bankowych - 24.394,62zł, świadczą o posiadaniu przez stronę skarżącą dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Oznacza to, że w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie może być mowy o spełnieniu przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkującym uwzględnienie rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił, jak w sentencji, o odmowie przyznania prawa pomocy.