III SA/Wr 291/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Maciej Guziński, Protokolant Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] wymierzającej "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: spółka/strona/skarżąca) karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] przy [...] we W. (droga krajowa) na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg tj. zorganizowanie zaplecza biurowego budowy. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy decyzją nr [...] organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] we W. bez zezwolenia zarządcy, w celu zorganizowania zaplecza biurowego budowy, w okresie od [...] do dnia [...] r. Stan zajęcia pasa drogowego w opisanym celu utrzymywał się dalej do dnia [...] r. O fakcie zajmowania [...]m² trawnika świadczą kontrole pasa drogowego uwiecznione dokumentacją fotograficzną oraz notatki służbowe z oględzin tego miejsca z dnia [...],[...],[...] r. Ponadto na podstawie art. 79 § 1 Kpa organ zawiadomił stronę o przeprowadzeniu dowodu z oględzin w miejscu zajęcia pasa drogowego w dniu [...] r., w wyniku którego potwierdzono zajęcie pasa drogowego w celu lokalizacji zaplecza biurowego budowy na powierzchni trawnika o obmiarze [...] m² i zrobiono dokumentację fotograficzną. Strona nie stawiła się, pomimo skutecznego zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodu. Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny sprawy oraz mając na względzie treść art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) i regulację uchwały nr XXIV/869/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach Miasta Wrocławia (Dz. Urz.Woj. Doln. z 2008 r. Nr 284, poz. 3104) organ I instancji ustalił karę pieniężną przyjmując, że zajęciu polegała powierzchnia [...] m² trawnika, czas zajęcia wynosił [...] dni (od dnia [...] do [...] r.) zaś stawka opłaty za jeden dzień zajęcia pasa drogowego na zasadach wyłączności wynosi kwotę 0,80 zł a jej dziesięciokrotność 8 zł. W odwołaniu spółka zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w zakresie przyjętej przez organ powierzchni zajęcia pasa drogowego, naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych oraz bezzasadne zastosowanie przepisów uchwały nr XXIV/869/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach miasta Wrocławia. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ww decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając stanowisko zawarte w zakwestionowanej decyzji. Organ odnosząc się do wielkości powierzchni zajętego pasa podkreślił, że oparł się na zgromadzonej dokumentacji fotograficznej, notatkach służbowych oraz przeprowadzonego dowodu z oględzin miejsca zajętego pasa. Ponadto organ wskazał, że za wcześniejszy okres od [...] do [...] r. także nałożono na stronę karę za zajęcie [...] m² trawnika i strona pomimo nałożenia kary dalej zajmowała taką samą powierzchnię pasa drogi. Kolegium wskazało, że przedstawione okoliczności faktyczne sprawy dowodzą, że zajęcie pasa drogowego nastąpiło na zasadach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 ustaw o drogach publicznych. To, z kolei obligowało zarządcę drogi do zastosowania stawki opłaty właściwej dla tego rodzaju zajęcia pasa drogowego. Organ odwoławczy podtrzymał także stanowisko organu I instancji, co do zastosowania przepisów uchwały nr XXIV/869/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach miasta Wrocławia zamiast uchwały poprzednio obowiązującej, z uwagi na stan prawny obowiązujący w dniu orzekania tj. w dniu [...] r. W skardze strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: - § 3 uchwały nr XXIV/869/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach miasta Wrocławia poprzez zastosowanie do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy § 2 ust. 5 tejże uchwały pomimo wynikającego z § 3 tej uchwały obowiązku zastosowania postanowień uchwały Rady Miejskiej Wrocławia nr XX/539/04 z dnia 19 lutego 2004 r.; - art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy o drogach publicznych w związku z § 2 ust. 5 uchwały nr XXIV/869/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach miasta Wrocławia poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, podczas gdy zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia związane było z usytuowaniem w nim obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; -art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego bezzasadne zastosowanie w sytuacji, w której organ faktycznie akceptował zajęcie przez skarżącą pasa drogowego bez zezwolenia. Ponadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 Kpa poprzez brak należytego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nie tylko okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącej, czego skutkiem była akceptacja wadliwie ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy też postanowienia, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie upsa). Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Istotą sporu jest kwestia zasadności nałożenia na spółkę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, przy czym sporne jest, którą uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia należało zastosować z 2004 czy 2008 r., jak również czy zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia związane było z usytuowaniem w nim obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego czy nastąpiło na zasadach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 ustaw o drogach publicznych. Ponadto sporne jest czy organ faktycznie akceptował zajęcie przez skarżącą pasa drogowego bez zezwolenia. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Niewątpliwe jest, iż organy w sprawie poddanej kontroli na skutek wniesionej skargi, prawidłowo odwołały się do art. 40 ustawy o drogach publicznych wprowadzającego regulacje administracyjno-prawne w przypadku wkraczania w granice pasa drogowego urządzeniami niezwiązanymi z ruchem drogowym. Zgodnie, bowiem z treścią art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych: za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotnej opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Odnosząc się do zarzutu braku należytego rozpatrzenia całego materiału dowodowego podkreślić należy, że organ ustalając sposób oraz powierzchnię zajętego pasa drogowego oparł się na zgromadzonej dokumentacji fotograficznej, notatkach służbowych oraz przeprowadzonego dowodu z oględzin miejsca zajętego pasa. Ponadto za wcześniejszy okres od [...] do [...] r. także nałożono na stronę karę za zajęcie [...] m² trawnika, a strona nie przedstawiła innych dowodów wskazujących, że zajmowała w inny sposób oraz inną powierzchnię pasa niż ustalona przez organ, poprzestając jedynie na wyjaśnieniach, że nie jest możliwe dokładne określenie zajęcia pasa drogowego. W tym miejscu należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują obowiązku wykorzystania, przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, szczególnego rodzaju środków dowodowych celem wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 40 ust. 12 tej ustawy. Oznacza to, że w tej kategorii sprawach, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem takim mogą być dokumenty, oględziny czy zeznania świadków. W ocenie Sądu za udowodnione i bezsporne należy uznać fakt zajęcia przez spółkę, pasa drogowego drogi publicznej bez uzyskania wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi. Analiza akt sprawy nie potwierdza zarzutów skargi dotyczącego nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym rodzaju, zakresu oraz terminu zajęcia pasa drogowego, tym samym za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej stan faktyczny nie pozwalał na zastosowanie stawki opłaty za 1 dzień zajęcia pasa drogowego przez 1m² rzutu poziomego obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, gdyż powierzchnia zajęcia pasa drogowego obejmowała obiekt budowlany wraz z wygrodzonym przy tym obiekcie terenem. Strona w toczącym się postępowaniu administracyjnym, nie kwestionowała, że zajęcie pasa drogowego obejmowało obiekt budowlany wraz z ogrodzeniem. Nie przeczy tej okoliczności bogata dokumentacja fotograficzna oraz protokół z oględzin miejsca zajętego pasa. Przedstawione okoliczności faktyczne sprawy dowodzą, że zajęcie pasa drogowego nastąpiło na zasadach wyłączności w celach innych niż wymienione w art. 40 ust. 2 pkt 1-3 ustaw o drogach publicznych, co z kolei obligowało zarządcę drogi do zastosowania stawki opłaty właściwej dla tego rodzaju zajęcia pasa drogowego. Za nietrafny należy uznać zarzut skargi, że organ faktycznie akceptował zajęcie przez skarżącą pasa drogowego bez zezwolenia, bowiem za wcześniejszy okres organ nałożył karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego. Zatem strona, w sytuacji kontynuowania zajmowania pasa drogowego, mogła spodziewać się kolejnej kary pieniężnej z tego samego tytułu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 3 uchwały nr XXIV/869/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach miasta Wrocławia poprzez zastosowanie do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy § 2 ust. 5 tejże uchwały pomimo wynikającego z § 3 tej uchwały obowiązku zastosowania postanowień uchwały Rady Miejskiej Wrocławia nr XX/539/04 z dnia 19 lutego 2004 r. należy w pierwszej kolejności wskazać, że w okresie którego dotyczy rozpatrywana sprawa obowiązywały dwie uchwały. Jednak mając na uwadze brzmienie przepisów Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. uznać należy, że organ prawidłowo zastosował stawki uchwały z 11 września 2008 r. gdyż postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej zostało wszczęte pod jej rządami. Przepis art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa w drodze uchwały o wysokości stawek za zajęcie pasa drogowego. Uchwała nr XXIV/869/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach miasta Wrocławia określa w § 6 , że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego, które to ogłoszenie nastąpiło w dniu 24 października 2008 r., jak również § 3 tej uchwały zawiera postanowienia odnoszące się do zdarzeń – polegających na zajmowaniu pasa drogowego bez zezwolenia – już istniejących w dniu jej wejścia w życie. Zgodnie z § 3 tej uchwały z 11 września 2008 r. do spraw wszczętych i nie zakończonych ostateczną decyzją administracyjnych przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały stosuje się postanowienia uchwały Rady Miejskiej Wrocławia nr XX/539/04 z dnia 19 lutego 2004 r. Jednak w rozpatrywanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło dopiero w dniu [...] r. stąd też stosować należy stawki opłaty z nowej uchwały z 2008 r., gdyż postępowanie zostało wszczęte pod rządami nowej uchwały, która weszła w życie 8 listopada 2008 r. Reasumując, podzielając stanowisko i argumentację organów administracyjnych, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1-3 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.