III SA/Wr 292/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Skarżący (wraz z bratem) są współnajemcami lokalu mieszkalnego Nr 2 usytuowanego w budynku położonym w L przy ul. F Nr [...]. Obaj zameldowali się w tym mieszkaniu, uzyskanym w ramach zamiany, dokonanej w [...] r. (przed zamianą byli współnajemcami lokalu przy ul. G [...] w L). O anulowanie zameldowania skarżącego z mieszkania przy ul. F wystąpił jego brat. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Burmistrz Miasta L anulował wspomniane zameldowanie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody D, opisaną w sentencji niniejszego wyroku, wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ drugiej instancji podkreślił jako okoliczność bezsporną w sprawie fakt niezamieszkiwania przez odwołującego się w lokalu przy ul. F. Mimo dokonanej zamiany mieszkań, skarżący w ogóle nie wyprowadził się bowiem z lokalu przy ul. G, gdzie nadal przebywa wraz ze swoją rodziną (z żoną i dwójką dzieci). Dlatego też powinien się zameldować właśnie w tym lokalu, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślając następnie, że obowiązek zameldowania służy wyłącznie potwier-dzeniu przebywania w określonym miejscu (także bez tytułu prawnego) i nie wpływa na uprawnienia danej osoby, Wojewoda wywiódł, że wcześniejsze zameldowanie odwołującego się w lokalu przy ul. F nie powinno mieć miejsca, skoro strona tam nie zamieszkała. Dlatego też materialno-techniczną czynność zameldowania należało anulować, na podstawie art. 2 i art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła, że decyzje organów meldunkowych obu instancji naruszają jej prawa nabyte do lokalu przy ul. F, obszernie przedstawiając okoliczności, które – w ocenie skarżącego – dowodzą dokonania tych naruszeń. Zażądała w związku z tym uchylenia zakwestionowanych decyzji. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez uprawnione do tego organy meldunkowe. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu zastosowanie środków przewidzianych w art. 145-150 p.p.s.a., ale jedynie wówczas, gdy po dokonanej kontroli okaże się, że zaskarżone orzeczenie, czynność lub akt zostały wydane (przedsięwzięte) z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego. Z drugiej jednak strony sąd ma obowiązek nieuwzględnienia skargi i jej oddalenia w razie stwierdzenia, że w danej sprawie nie doszło do naruszeń opisanych we wspomnianych przepisach (art. 151 p.p.s.a.). Ponieważ właśnie ta ostatnio opisana sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, przeto skarga nie mogła być uwzględniona. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) – powoływanej dalej jako "ustawa meldunkowa" – pod pojęciem stałego pobytu rozumie sam prawodawca "zamieszkanie (celowe podkreślenie Sądu) w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Osoba, która "przebywa" (kolejne podkreślenie składu orzekającego) w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest przy tym zobowiązana zameldować się właśnie tam (art. 10 ust. 1 ustawy meldunkowej). W świetle dokumentacji dowodowej zgromadzonej przez organy w toku postępowania wyjaśniającego pozostaje poza jakimkolwiek sporem fakt, że skarżący nigdy nie zamieszkał w lokalu przy ul. F. Przyznaje to on sam, a potwierdzają dodatkowo: wnioskodawca w sprawie oraz wszyscy zeznający jako świadkowie sąsiedzi, zarówno budynku przy ul, F, jak i G. W tej sytuacji nie można skutecznie podważać zasadności twierdzenia, że skarżący nie spełnił podstawowej przesłanki do zameldowania się w lokalu przy ul. F, skoro nigdy tam nie "zamieszkał" (w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy meldunkowej) i nadal tam "nie przebywa" (o czym z kolei w art. 10 ust. 1 tej samej ustawy). Konstatacja ta prowadzi do nieuniknionej konkluzji o dokonaniu przez organ meldunkowy materialno-technicznej czynności zameldowania zainteresowanego we wspomnianym mieszkaniu w sposób nielegalny, bowiem ewidentnie sprzeczny z postanowieniami obu dopiero co przywołanych przepisów. Dlatego też organy te były wręcz zobowiązane do naprawienia wcześniejszego błędu, właśnie poprzez anulowanie – w drodze decyzji – czynności zameldowania, którego dokonano w rozpoznawanym przypadku z oczywistym naruszeniem prawa. W związku z zarzutami skargi godzi się podkreślić – co zresztą uczynił także Wojewoda – specyficzną rolę zameldowania. W myśl art. 9 ust. 2b ustawy meldunkowej, "zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu (dalsze celowe podkreślenia Sądu) w tym lokalu". Z cytowanego przepisu – odczytywanego w kontekście wcześniej przytoczonych unormowań ustawy meldunkowej – wynika jednoznacznie, że powinność zameldowania dotyczy jedynie sytuacji "fizycznego" zamieszkania w danym lokalu, bez konieczności dowodzenia tytułu prawnego do tego lokalu. Z drugiej strony, posiadany tytuł prawny do określonego mieszkania nie obliguje wcale do zameldowania się w nim, jeżeli osoba, której ów tytuł przysługuje w lokalu tym faktycznie nie przebywa. Brak meldunku pozostaje przy tym bez wpływu na prawa podmiotowe do mieszkania (praw tych nie eliminuje). Odnosząc dopiero co wskazane reguły do konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z końcowym zapatrywaniem organów meldunkowych, zgodnie z którym zameldowanie skarżącego w lokalu przy ul. F było bezprawne, skoro nigdy on w tym mieszkaniu nie zamieszkał, a tego faktu nie sposób skutecznie podważać (w świetle zgromadzonego materiału dowodowego). Anulowanie materialno-technicznej czynności zameldowania było więc – co już wcześniej podkreślono – obowiązkiem organów. Wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącego, wykonanie tej powinności pozostaje bez wpływu na uprawnienia strony jako współnajemcy mieszkania przy ul. F. Jeśli zamieszka on w tym lokalu, będzie mógł się tam zameldować. Ponieważ skontrolowane decyzje są zgodne z prawem, przeto skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.