III SA/Wr 293/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-07-02

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, nawet jeśli przyznał zwolnienie z kosztów sądowych. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter wyjątkowy, a sąd administracyjny pierwszej instancji jest zobowiązany do udzielania stronom wskazówek procesowych i pouczania o skutkach prawnych ich działań, a także do wszechstronnego badania sprawy z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący uzasadniał wniosek trudną sytuacją materialną, niskimi dochodami z emerytury, obciążeniami alimentacyjnymi, niepełnosprawnością, potrzebą rekonwalescencji, pomocą rodziny, zobowiązaniami wobec kliniki oraz zobowiązaniami związanymi z nieruchomościami, które nie przynoszą dochodu. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia ... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za IV ratę 1996 r., I-III ratę 1998 r., IV ratę 2000 r. oraz za lata 2001-2007 postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie go z tej opłaty wskazując, że jego jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.145, 10 zł obciążone kwotą 807, 55 zł z tytułu alimentów. Dodał, że jest osobą niepełnosprawnym, wymagającą stałej rekonwalescenci, a "jego potrzeby żywieniowe są zaspokajane przez pomoc doraźną w postaci płodów rolnych z gospodarstwa rodziny oraz pożyczek udzielanych przez członków rodziny". Poinformował, że następstwem wypadku jaki się zdarzył się mu w N. w 2007 r. jest zobowiązanie jakie ma wobec tamtejszej Kliniki w wysokości ... Nadto ma zobowiązania związane w nieruchomościami w wysokości 160.000 zł. We wniosku złożonym w dniu 25 czerwca 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący przytaczając wcześniejszą argumentację zażądał zwolnienia go z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Dodał, ze posiada trzy lokale użytkowe przy czym spłaca jeszcze kredyt zaciągnięty na ich zakup, a same lokale nie są od stycznia 2009 r. użytkowane ze względu na brak środków i chętnych na dzierżawę. Uwzględniając sytuację materialną skarżącego uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło